A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Þ Æ Ö


Alfræðiorðalisti yfir 450 orða og orðasambanda sem tengjast stangveiði, fluguhnýtingum, lífríkinu og fiskinum, með íslenskum þýðingum og skýringum.
Listanum er raðað upp í stafrófsröð erlendra heita en stökkva má til í listanum með því að smella á bókstafina hér að ofan eða styðja á Crtl+F og leita eftir orði eða orðasamböndum.
Með því að smella á smámyndirnar má fá upp þær færslur á FOS.IS sem tengjast viðkomandi orði.


A

abdomen

ís: afturbolur

Afturbolur skordýrs, nær frá vænghúsi og aftur að skotti.

accleration

ís: hröðun

Hröðun stangar í framkasti, jöfn aukning afls í kasti frá öftustu stöðu og fram í fremra stopp.

action

ís: hraði

Gjarnan notað með forskeytum; fast, medium og slow sem gefa til kynna hve fljót stöng er að afhlaða sig í kasti.

adipose fin

ís: veiðiuggi

Lítill uggi staðsettur aftarlega á fiski á milli bakugga og sporðs.

adult

ís: fulltíða

Fullvaxta, fulltíða skordýr sem lokið hefur myndbreytingaferli sínu.

AFTM

AFTM er skammstöfun fyrir American Fishing Tackle Manufacturer’s Association sem hefur gefið út staðal fyrir þyngd fyrstu 30 feta flugulína sem framleiðendur hafa notað til aðgreiningar.

albright knot

 

Hnútur sem oft er notaður til að tengja flugulínu við undirlínu á hjóli.

anadromous

ís: sjógenginn

Fiskur sem dvelur að hluta í sjó en gengur upp í ferskvatn til hrygningar eða reglulega.

anal fin

ís: (got)raufar uggi

Gotraufaruggi fisks.

ancor

ís: akkeri

Sett fram í samhengi við upptöku línu, akkerið er yfirleitt flugan sjálf, taumurinn eða flugulínan sjálf; það sem heldir í við línuna þegar hún er tekin upp.

angora

ís: kanína

Kanínuhár eða feldur, gjarnan skorinn í stimla til fluguhnýtinga eða sem döpp efni.

ant

ís: maur

Fluga sem lýkist maur.

antron

Gerviefni sem mikið er notað við fluguhnýtingar. Fæst sem fíngerð hár eða spunnið garn sem gjarnan er notað í búk á flugu.

anus

ís: gotrauf

Gotrauf á fiski.

aquatic insect

ís: vatnaskordýr

Skordýr sem elur mestan hluta ævinnar eða tilteknum hluta í vatni.

ar y gwyn

ís: ljósleitt

cy

Velska: ljósleitur litur

arbor

ís: möndull / öxull

Tvíþætt merking á íslensku:
• öxull á veiðihjóli sem spólan festist upp á.
• miðja spólu á fluguveiðihjóli, large arbor er spóla með víðri miðju en segir ekki endilega til um sverleika spólunnar sjálfrar, standard arbor spóla er með grannri miðju og mid arbor þar mitt á milli.

arbor knot

Hnútur sem gjarnan er notaður til að festa undirlínu utan um miðju spólu á veiðihjóli.

arian

ís: silfrað

cy

Velska: silfraður litur

ariel toucan

ís: túcan

Túcan fugl, yfirleitt sóst eftir áberandi gulum háls- og bringufjöðrum fuglsins í laxaflugur.

artic char

ís: heimskautableikja

Heimskautableikja er laxfiskur sem lifir bæði í vötnum og sjó á Norðurslóðum. Vísindaheiti: Salvelinus alpinus.
Víða finnast tveir stofnar bleikju í hverju vatnakerfi, en þekkt að fjórir stofnar finnist í sama kerfi, t.d. í Þingvallavarni:
• Dvergbleikja er smæst bleikju á Íslandi, yfirleitt á bilinu 7 – 24 sm. Heldur sig á grynningum og í efri hluta vatnsbolsins, lifir mest á vatnabobbum og smágerðum kröbbum.
• Murta er nokkru stærri en dvergbelikja, oft tekin í misgripum fyrir smávaxna / ófulltíða sílableikju.
• Kuðungableikja getur orðið 25 – 50 sm fullvaxin. Þrátt fyrir nafnið lifir kuðungableikjan ekki aðeins á kuðungi. Hún leggur sér einnig til munns mý, hornsíli og ýmis botnlæg dýr.
• Sílableikja er að öllu jöfnu stærst bleikju á Íslandi. Heldur sig djúpt í vatnsbolnum en þó má vænta hennar á öllum búsvæðum bleikju.

artic fox

ís: hvítrefur / heimskautarefur

Heimskautarefur, yfirleitt haft um hár af honum til fluguhnýtinga.

asur

ís: blátt

cy

Velska: blár litur

attractor

ís: skrautfluga / glepja

Skrautleg fluga eða fluga með áberandi litaeinkenni sem verða þess valdandi að fiskur laðast að henni. Glepur fiskinn til töku.

aur

ís: gylt

cy

Velska: gyltur litur, gullmynt

B

 

back

ís: bakfjaðrir

Fjaðrir sem fengnar eru af baki fugls. Oft vill þó brenna við að þessar fjaðrir séu seldar sem hálsfjaðrir.

backcast

ís: bakkast

Sá hluti flugukastsins sem á sér stað fyrir aftan veiðimanninn.

backing

ís: undirlína

Gjarnan ofin lína sem fest er á miðju spólunnar á fluguhjólinu. Hefur tvíþættan tilgang;
• eykur ummál miðjunnar á spólunni þannig að flugulínan hvíli ekki í eins kröppum hringjum á sólunni
• er til vara ef fiskurinn tekur alla flugulínuna út í töku

badger

ís: greifingi

Greifingi en gjarnan haft um fjöður af greifingjahænsn.

baetis

ís: ætt dægurflugna

 

Ættbálkur smávaxinna dægurflugna sem yfirleitt má samsvara með flugu #16 til #22.

bamboo

ís: bambus

en

Eitt elsta hráefni sem notað hefur verið í flugustangir.

bàn-dearg

ís: bleikt

gd

Skosk gelíska: fölrauður eða bleikur litur

barb (hook)

en: agnhald

Agnhald á öngli, flipi sem yfirleitt er skáskorinn í vírinn rétt aftan við odd og látinn vísa inn í buginn.

barbicel

ís: krækjur

Krókur á geisla fjaðrar sem tengir, festir geislana saman í fön.

barbless

ís: agnhaldslaus

Agnhaldslaus öngull, agnið annað hvort ekki búið til við framleiðslu eða það klemmt niður.

barbs

ís: geislar

Haft um staka stilka, geisla sem tengjast saman með smágerðum krókum og mynda þannig eina samhangandi fön í fjöður, það sem við sjáum sem annan helming hennar.

barrel knot

ís: blóðhnútur

Sami hnútur og almennt gengur undir heitinu blóðhnútur.

bass bug

en

Frasi sem notaður er um ýmsar stórar þurrflugur sem notaðar eru við veiðar á aborra.

bán

ís: fölt

gd

Skosk gelíska: fölur litur, aflitaður

bán

ís: hvítt

ga

Írska: hvítur litur

bánbhui

ís: kremað

ga

Írska: kremaður litur

bánchorca

ís: lillablátt

ga

Írska: lillablár litur

bándearg

ís: bleikt

ga

Írska: bleikur litur

bead

ís: kúlur

Kúlur til fluguhnýtinga úr stáli, kopar, brass eða tungsten.

beadchain

ís: vaskakeðja

Keðja úr samhangandi kúlum, gjarnan notuð klipp í pör sem augu á flugu.

beadhead

ís: kúluhaus

Fluga sem er með kúluhaus.

beading

ís: málmþráður

Hnýtingarþráður sem spunnin er gull eða silfurþræði utan um kjarna úr ull eða nylon.

beard

ís: skegg

en

Skegg á flugu.

bend

ís: bugur á öngli

Bugur á öngli, sá hluti hans sem tekur við eftir legg og nær að agnhaldi eða oddi.

bimini twist

Hnútur sem var töluvert notaður við taumahnýtingar en nokkuð hefur dregið úr notkun hans síðari ár.

biots

ís: stíffanir

Stíffön úr fjöður (styttri geislarnir) oftast notað í flugur til að líkja eftir fyrstu vængju flugu eða skotti gyðlu.

birtingur

 

Gælunafn, stytting á sjóbirtingi

black partridge

ís: svartur skriði

Skriði er heiti á fugli, betur þekkt sem nafn á ákveðnum fjöðrum.

blae

ís:grá-blátt

gd

Skosk gelíska: litur mitt á milli grás og blás litar

blank

 

en

Blank er haft um hluta í flugustöng sem ekki hafa verið lykkjaðir eða lakkaðir endanlega, hráefni í flugustöng.

blood knot

ís: blóðhnútur

Vinsæll hnútur til að tengja saman einþátta línur, t.d. taum og taumaefni.

blue winged teal

ís: urtönd

Urtönd, blávængjuð

bob fly

ís: efri fluga

Gjarnan viðhaft um þá fluguna sem liggur ofar í vatninu þegar veitt er með afleggjara.

bobbin holder

ís: keflishalda

Keflishalda sem tvinnakefli er klemmt í, notuð við fluguhnýtingar.

bodkin

ís: döbbnál

Nál sem gjarnan er notuð til fluguhnýtinga, m.a. til að bera lakk á haus flugu, greiða úr hnýtingarefni eða til að kljúfa hnýtingarþráð.

body

ís: bolur / búkur

Bolur eða búkur flugur. Sá hlutu flugu sem staðsettur er aftan við haus eða frambol hennar og nær aftur að skotti.

booby

ís: brjóstafluga

Samheit flugna sem hnýttar eru með frauðkúlum við haus til að auka flothæfni flugunnar.

braided

ís: ofið

Tvíþætt merking:
• ofin búkur flugu
• ofið efni sem notað er til fluguhnýtinga

branchiostegal rays

ís: gelgjur

Bein sem liggja í tálknloku fisks.

break off

en

Frasi sem notaður er um það augnablik þegar fiskur losar sig af önglinum, sleppur sem sagt.

breaking strength

ís: slitstyrkur

Slitstyrkur taums eða línu, gjarnan mældur í pundum.

breast

ís: brjóst

Bringa fugls, gjarnan haft um þær fjaðrir sem teknar eru af bringu fugls.

brown

ís: brúnt

en

cy

Enska: brúnn litur

Velska: brúnn litur

brown trout

ís: urriði

Staðbundinn urriði nefnist einfaldlega urriði, en sjógenginn urriði kallast sjóbirtingur. Tegundaheiti hans er salmo trutta. Smávaxinn urriði sem elur aldur sinn í lækjum og smáám hefur stundum verið kallaður lækjarlonta.

bucktail

ís: dádýrshali

Tvíþætt merking eftir hvort átt er við hár eða flugu:
• hár úr hala karldýrs dádýrs, notað í flugur af ýmsum gerðum, litað eða ólitað.
• heiti á flugu sem er eftirlíking straumlalla (en: minnow)

bui

ís: gult

ga

Írska: gulur litur

buidhe

ís: gult

gd

Skosk gelíska: hreinn gulur litur

bustard

ís: doðra

Doðra, stórvaxinn fugl sem minnir á strút.

butt

ís: aftasti hluti púpu

Gjarnan notað um aftasta hluta púpu, broddur eða við skil á milli búks og skotts á votflugu.

butt section

ís: endi

en

Tvíþætt merking:
• sverari endi frammjókkandi taums, sá sem tengist línu
• sverari endi flugustangar, á oft við rúnaðan hnúð á enda stangar

C

caddis

ís: vorfluga

Vorfluga

calf

ís: kálfshali

Hár úr kálfshala.

callibeatis

ís: ætt dægurflugna

Ættbálkur smávaxinna dægurflugna sem yfirleitt má samsvara með flugu #16 til #22.

calmus

ís: slíður

Slíður á enda stilks á fjöður þar sem fjöður mætir skinni fugls.

cape

ís: hnakki

Haft um hluta af skinni fugls sem þurrkað hefur verið með áföstum fjöðrum. Ekki óalgengt að en:cape sé verkað úr bak- eða söðli fugls.

cape feather

ís: hnakkafjöður

Fjaðrir til fluguhnýtinga sem teknar eru af hnakka fuglsins.

carapace

ís: skel

Hörð skel á baki krabba og krabbadýra.

cast

ís: kast

en

Gjarnan notað um allan þann feril flugustangar sem við köllum einu nafni kast.

casting arc

ís: kastvinkill

Ferill stangartopps frá því hröðun hefst í öftustu stöðu og þar til stangarstoppur stöðvast í fremstu stöðu. Hefur gengið undir ýmsum heitum og skýringum á íslensku, framangreint er aðeins ein þeirra.

casting cycle

ís: kasthringurinn

Ferill flugulínu frá því hún er tekin upp, í öftustu stöðu stangar, framkast og þar til línan hefur náð fremstu stöðu.

catch and release

ís: veiða og sleppa

en

Heiti á aðferð sem stangaveiðimenn nota þegar þeir veiða og sleppa fiski.

caudal fin

ís: sporður

Sporður fisks.

caudal penduncle

ís: styrtla

Styrtla fisks.

CDC (cul de canard)

ís: rassendafjaðrir

Náttúrulega vatnsvarðar, fíngerðar fjaðrir af gumpi andar, rétt við fitukirtilinn. Óumdeilanlega bestu fjaðrir í þurrflugur sem hægt er að fá sökum flothæfni þeirra.

cement

ís: lakk

Lakk sem notað er við fluguhnýtingar.

chamois

ís: úðaskinn

Úðaskinn er fíngerð leðupjatla sem fíngerðum og stuttum hárum áfestum, ekki ósvipað rússkinni. Yfirleitt gert úr antilópu-, geitar- eða kindgæru.

chartreuse

ís: gulgrænt

en

Gulgrænn litur á hnýtingarefni, gjarnan blandað með glitþráð eða UV efni til meiri glepju.

cheeks

ís: kinnar

Kinna á flugu, gjarnan straumflugu þegar stök fjöður er hnýtt rétt aftan við haus flugunnar, sitt hvoru megin til að líkja eftir táknum.

chenille

ís: hnökurþráður

Hnýtingarefni sem líkist linum pípuhreinsara og er notað sem efni í búk flugu. Fáanlegt í ýmsum litum, sverleika, glitrandi eða matt.

chironomidae

ís: rykmý

Rykmý er ætt mýflugna. Á Íslandi eru þekktar 80 tegundir rykmýs og eru margar þeirra mjög mikilvægar í vistkerfum vatna af öllu tagi og oft undirstöðufæða fugla og fiska.

cinnamon

ís: kanilbrúnn litur

en

Kanilbrúnn litur, dekkri en í meðallagi.

clinch knot

Algengur öngulhnútur. Afbrigði hans er Improved Clinch Knot sem almennt er talinn sterkari en frumgerðin.

closed loop

ís: lokuð lykkja

Hér er átt við lykkju sem myndast í kasti flugulínu þar sem efri partu kasthjólsins (línunnar) fellur niður fyrir þann neðri og myndar lokaða lykkju. Lokuð lykkja er upphaf vindhnúts.

coch

ís: rautt

cy

Velska: rauður / rauðleitur litur

cochddu

ís: dökkrautt

cy

Velska: svar-rauður litur, nánast brúnn

coch-y-bonddu

 

cy

Hér er vísað til brúnleitrar fjaðrar með svartri miðrönd sem gjarnan var notuð í samnefnda fornfræga flugu.

cock

ís: hani

Hani, karlkyns fugl.

cock neck

ís: hnakki af hana

Fjöður af hnakka hana, yfirleitt stífari fanir og hentar betur í þurrflugur m.a.

collar

ís: kragi / kápa

en

Tvær merkingar eftir því hvort átt er við flugu eða skordýr:
• kragi eða hringvafið skegg á flugu, gjarnan rétt við haus eða kúlu
• kápa eða skykkja skordýrs, oft tekin í misgripum sem vængur

coloured stripe

ís: bekkur (rönd)

Yfirleitt haft um þverröndótta fjöður, bekkjótta.

concave rod tip path

ís: íhvolfur stangarferill

Hér er vísað til þess ferils sem stangartoppur fylgir í framkasti og myndar íhvolfa (niðursveigðan feril) línu, þ.e. fylgir ekki beinum ferli frá öftustu stöðu til þeirrar fremstu

conehead

ís: keiluhaus

Keiluhaus á flugu.

conterflex

ís: stöðuhnykkur

Hér er vísað til þess hnykks sem gerir vart við sig í flugustöng þegar afhleðslu hennar lýkur, þ.e. línan hefur náð fremstu stöðu. Vísbending um að geymd orka stangar hefur ekki losnað öll úr læðingi við framkast.

convex rod til path

ís: uppsveigður ferill

Hér er vísað til þess ferils sem stangartoppur hnitar í framkasti og er uppsveigður, þ.e. fylgir ekki beinum ferli frá öftustu stöðu til þeirrar fremstu. Stundum vísað til þess að stöngin sé eins og rúðuþurrka.

co-polymers

ís: fjölliður / plastefni

Blanda ýmissa fjölliða (plastefna) sem í er blandað útfjólublárri vörn þannig að úr verður sterkt og endingagott efni sem m.a. er notað í tauma og taumefni.

copper

ís: kopar

Tvíþætt merking:
• koparlitur á ýmsu hráefni til fluguhnýtinga
• koparvír til fluguhnýtinga, til í ýmsum sverleikum og litum, allt frá rauðuleitum og því sem næst gyltur

corcra

ís: fjólublátt

ga

Írska: fjólublár litur

counter rip

ís: öfug vöf

Þráður, vír eða annað efni sem er vafið rangsælis við annað efni á flugu, gjarnan til styrkingar eða festa t.d. hringvöf úr fjöður.

covert

ís: stélþökur

  Þær fjaðrir í stéli fugla sem liggja ofan á stéli, t.d. á helsingja. Gjarnan ljósari heldur en aðrar fjaðrir á fuglinum.

covert

ís: vænghús

Stundum notað um skel eða hyrni sem klæðir vænghús skordýrs.

craos-dearg

ís: glóandi rautt

gd

Skosk gelíska: eldrauður litur

crazy-glue

ís: tonnatak

Hraðþornandi lím sem mikið er notað við fluguhnýtingar.

cree

ís: hænufjöður

Húðlituð fjöður af hænsfugli sem litatónum út í brúnt eða svart, ekki ósvipuð grizzly fjöður.

creep

ís: skrið

Hér er vísað til ótímabæru upphafi kasts, stöng er enn að afhlaða sig úr fyrra kasti þegar stefnunni er snúið við.

crystal flash

ís: glitþráður

Glitrandi þræður úr gerviefni, gjarnan bætt í væng eða skott til að auka aðdráttarafl flugna. Hefur einnig verið nefndum kristalþráður á íslensku með vísan í glitrandi kristal.

current seam

ís: straumskil

en

Mörk hraðari og hægari straums í rennandi vatni.

D

dacron

 

Spunninn þráður úr gerviefni sem oft er notaður í undirlínu á fluguhjól.

damsel

ís: fiskur

  Smávaxinn fiskur, yfirleitt 5 – 7 sm að lengd, oft í skærum litum

damsel

ís: fluga


Fluga sem líkir eftir damsel fiski.

damsel

ís: skordýr

Fluga sem minni um margt á drekaflugu.

dathaigh

ís: að lita

ga

Sögnin að lita á írsku.

dead drift

ís: dautt rek

Veiðiaðferð með flugu þar sem flugan er látin reka með straumhraða undan vindi.

dearg

ís: rautt

ga

Rauður litur á írsku.

dearg

ís: rautt eða rauðleitt

gd

Skosk gelíska: hreinn rauðleitur litur

dearg-dhonn

ís: rauðbrúnt

gd

Skosk gelíska: rauðbrúnn litur

deer hair

ís: hjartarhár

Hár af hirti, notað til fluguhnýtinga. Hárin eru hol og því gjarnan notuð til að auka flothæfni flugna eða tryggja rétta legu þeirra í vatnsbolnum.

disc drag

ís: diskabremsa

Bremsubúnaður í veiðihjóli sem byggir á tveimur diskum sem þrýst er saman til að framkalla tregðu (bremsu) til að hægja á snúningi spólunnar.

DMC yarn

ís: árórugarn

Afar vinsælt bómullargarn til hnýtinga sem fæst í óteljandi litaafbrigðum.

doll eye

ís: bangsaaugu

Bangsaaugu eða álímd augu sem helst eru notuð á haus straumflugu, gjarnan á s.k. skull heads.

donn

ís: brúnt

ga

gd

Írska: brúnn litur

Skosk gelíska: brúnn litur

donn-uaine

ís: ólívugrænt

gd

Skosk gelíska: ólívugrænn litur

dorch-bhuidhe

ís: dökkgult

gd

Skosk gelíska: dökkgulur litur

dorch-dhonn

ís: dökkbrúnt

gd

Skosk gelíska: dökkbrúnn litur

dorch-gorm

ís: dökkblátt

gd

Skosk gelíska: dökkblár litur

dorch-orains

ís: rauðgult

gd

Skosk gelíska: rauðgulur litur – dökk appelsínugulur

dorch-uaine

ís: dökkgrænt

gd

Skosk gelíska: dökkgrænn litur

dorsal

ís: efrihluti skordýrs


Haft um efrihluta skordýrs, gjarnan varið með skildi eða hyrni en langt því frá algilt.

dorsal fin

ís: bakuggi

Bakuggi á fiski.

double haul

ís: tvítog

Tog í línu í bæði bak- og framkasti til að auka hraða línunnar.

double hook

ís: tvíkrækja

Öngull sem skiptist á legg og tveir bugir myndaði með tveimur oddum.

double taper

ís: DT

Flugulína sem er eins til beggja enda. Vinsælar hjá silungsveiðimönnum þar sem þær henta vel til styttri kasta og veltiköst. Fáanlegar hvort heldur sem flot- eða sökklínur. Einkennd með DT.

down wing

ís: niðursveigður vængur

Niðursveigður vængur flugu.

drag

ís: bremsa

Notað um tregðu sem mynduð er með bremsubúnaði veiðihjóls til að hægja á snúningi spólunnar.

drag

ís: drag

Notað til að lýsa áhrifum vatns á hegðun flugu, gjarnan rek hennar í straumvatni, sem verður til við snertingu taums / línu við vatnsyfirborðið. Oftast óæskilegt þar sem það dregur út trúverðugleika agnsins (flugunnar) en þó notað einstaka sinnum til að ýkja hreyfingar vorflugueftirlíkingar á yfirborðinu.

dressing

ís: klæða flugu

Haft um það að klæða flugu í þann búning sem uppskrift eða hugarflug hnýtarans segir til um hverju sinni; fluguhnýtingar.

drift

ís: rek

Gjarnan notað til að lýsa veiðiaðferðum í straumvatni, þ.e. hvernig fluga er látin reka.

drop off

ís: kantur

Haft um þann stað í vatni eða á þar sem dýpra vatn tekur við af grynningum, gjarnan nokkur skörp skil í botni.

dropper

en: afleggjari

Fluga sem hnýtt er með eigin taum fyrir ofan aðal-veiðifluguna til að auka möguleika á veiði á mismunandi dýpi.

dryfly

ís: þurrfluga

Fluga sem flýtur á yfirborði vatnsins.

du

ís: svart

cy

Velska: svartur litur

dubb

ís: döbb

Efni, gjarnan fíngerð hár, ull eða fjaðrir (CDC) sem vafið er um búk flugu til að auka ummál hennar eða forma eftirlíkingu.

dubbing

ís: að döbba

Haft um það að klæða búk flugu með til herðum hárum, ull eða fjöður.

dubbing brushes

ís: döbb burstar

Lengjur eða þræðir með döbbefni, ull, hárum eða fjöðrum, sem spunnið hefur verið á milli þráða eða vír.

dubbing needle

ís: döbbnál

Nál sem gjarnan er notuð til fluguhnýtinga, m.a. til að bera lakk á haus flugu, greiða úr hnýtingarefni eða til að kljúfa hnýtingarþráð.

dubh

ís: svart

ga

Írska: svartur litur

dubh dorcha

ís: kolsvart

ga

Írska: kolsvartur litur

dubh-bhuidhe

ís: dökkgult

gd

Skosk gelíska: dökkgulur litur

dubh-gorm

ís: dökkblátt

gd

Skosk gelíska: dökkblár litur

dubh-uaine

ís: dökkgrænt

gd

Skosk gelíska: dökkgrænn litur

dumbbell eyes

ís: stundarglas

Augu úr stáli, kopar, brass eða tungsten til fluguhnýtinga. Líkjast vaskakeðjuaugum en eru eins og stundarglas í laginu, gjarnan með álímdum eða máluðum augum.

dun / mayfly

ís: dægurfluga

Dægurfluga hefur mjúkan bol og langa vængi. Gyðlur hennar alast upp í vötnum og þroskast á um einu ári og skríða þá á land og vængjast, þó ekki endanlega því fyrstu vængjuðu dægurflugurnar eru ekki kynþroska. Eftir enn ein hamskiptin verða þær kynþroska og lifa þá aðeins í um sólarhring. Sú sem lifir á Íslandi er lt: cloeon simile.

duncan knot

Án efa einhver útbreiddasti fluguhnúturinn, einfaldur og auðlærður, gengur einnig undir heitinu en: uni og en: grinner.

E

eddy

ís: lygna

en

Notað yfir þann hluta ár eða lækjar sem rennur hægar eða ekkert miðað við mesta straum.

efydd

ís: bronslitað

cy

Velska: brons eða bronslitað

elytra

ís: vængskel

Vængskel bjöllu.

emerger

ís: birtingur

Heiti þess stigs þegar gyðla leitar upp á yfirborð vatns og myndbreytist í fulltíða skordýr.

emerger

ís: klekja

Fluga sem hangir í eða við yfirborð vatns og líkir eftir flugu sem er við það að klekjast.

epoxy

ís: epoxíð

Tvíþátta lím sem hefur mikið verið notað við fluguhnýtingar, þó notkun hafi minnkað mikið síðustu ár með tilkomu umhverfisvænni efna.

F

fals cast

ís: falskast

Aðferð við flugukast þar sem lengt er í línunni með því að gefa hana slaka í hverju framkasti án þess að leggja hana niður fyrr en ákjósanlegri lengd er náð.

fanned

ís: útstætt

Hér er vísað til þess þegar hár eða annað efni er hnýtt þannig niður að úr verður brúskur á flugunni, hárin eða efnið verður útstætt.

feòrag-ruadh

ís: rauður íkorni

gd

Skosk gelíska: jarðrauður litur íkorna

ferrule

ís: samsetning

Samsetning á veiðistöng, yfirleitt hólkur sem festur er á neðri part stangarhluta sem öðru parti er smokrað inn í.

fiery brown

ís: eldbrúnn litur

en

Brúnn litur með sterku rauðu ívafi.

fionn

ís: ljóst

gd

Skosk gelíska: ljós litur, þó ekki hvítur

fish ladder

ís: laxastigi / fiskfarvegur

en

Manngerður fiskfarvegur, yfirleitt steypt eða mótuð þrep í kletti sem auðvelda fiski að komast um áður ófiskgengan foss í á.

fitchtail

ís: marðarskott

Skott af merði.

flank feather

ís: síðufjöður

Síðufjöður af fugli.

flannbhui

ís: appelsínugult

ga

Írska: appelsínugulur litur

flashabou

Glitrandi þræðir úr gerviefni (mylar) sem gjarnan er bætt í væng eða skott til að auka aðdráttarafl flugna.

flashdub

ís: flashdöbb

Döbbefni sem framleitt er úr gerviefnum með afar háu hlutfalli glitrandi tinsel þráða.

floatant

ís: flotefni

Efni sem borið er á þurrflugu til að viðhalda / endurnýja flothæfni hennar.

floating line

ís: flotlína

Flugulína sem hefur þann eiginleika að fljóta á yfirborði vatnsins. Einkennd með F.

floss

ís: flos

Lausofið efni sem mikið er notað í búk á flugu, sér í lagi vor- eða straumflugur. Framleitt úr náttúrulegum efnum eða gerviefnum eins og rayon, akríl eða antron.

fluorocarbon

ís: flúorfjölliða

en

Plastefni, fjölliða sem er framleidd úr kolefni og flúor. Gjarnan notað í og haft um tauma og taumaefni sem framleiddir eru úr þessu efnasambandi.

fly line

ís: flugulína

Lína sem tengd er undirlínu (en: backing) á veiðihjóli. Oftast gerð úr plasthúðuðum kjarna sem gerður er úr ofnum dacron eða nylon kjarna. Til í mörgum gerðum og útfærslum.

fly pattern

ís: fluguuppskrift

Uppskrift að flugu, efnislisti með leiðbeiningum um hnýtingu viðkomandi flugu.

fly reel

ís: fluguhjól

Veiðihjól sem notast við fluguveiðar. Helstu tegundir eru:
• einfalt þar sem hver snúningur spólu er 1:1
• gírað þar sem einn snúningur handfangs er margfaldaður í snúningi spólu
• stiglaust hjól er þannig útbúið að veiðimaðurinn getur stillt hlutfall sveifar á móti spólu

fly rod

ís: flugustöng

Tegund veiðistangar sem notuð er við fluguveiðar, hönnuð til að kasta flugulínu. Flestar framleiddar úr grafít, áður trefjaplasti eða bambus. Æskilegur fjöldi flugustanga er núverandi fjöldi, plús ein.

fly tying

ís: fluguhnýtingar

Það að setjast niður og hnýta flugu, sér og öðrum til ánægju.

foam

ís: frauð

Efni, oft í plötum eða sívalningum sem notað er til að auka flothæfni flugna.

forceps

ís: töng

Tangir, ekki ósvipaðar skærum, með flötum endum sem notaðar eru til að losa öngul / flugu úr fiski eða ýmissa annarra nota í veiði.

forward cast

ís: framkast

Hugtak sem lýsir ferli flugustangar frá öftustu stöðu og í fremstu stöðu.

forward taper

ís: framspírað

Lína eða taumur sem mjókkar til annars eða beggja enda.

foul hook

ís: húkka

Gjarnan haft um það þegar öngull festist í fiski annars staðar en í munni hans.

fritz

Tvíþátta garn sem í er spunnið glitrandi þræði, líkist helst horuðum pípuhreinsara.

front taper

ís: fremri kónn

Hér er átt við mjókkun flugulínu frá belg hennar og fram að fremsta parti hennar.

 

frostbite

Gerviefni sem notað er í búka á flugum, líkist hömruðu / héluðu antron búkefni.

fry

ís: kviðpokaseiði

Fyrsta stig seiðis sem klakist hefur úr hrogni. Dregur nafn sitt af poka á kviðnum sem inniheldur afganginn af forðanæringu hrognsins.

full-flex

Veiðistöng sem sögð er svigna niður að handfangi í kasti og átaki.

furnace

ís: rauðbrún fjöður

Rauðbrún fjöður með langri miðrönd, gjarnan í dökkbrúnum lit eða svörtum.

G

gap

ís: öngulbil

Bilið á milli leggjar og odds á öngli.

gauge

ís: mælir / mælitæki

Mælir eða mælitæki sem gjarnan er notað til að mæla stærðir öngla , fjaðra. Oft með áprentuðum skala fyrir val á fjöður vs. öngul.

geal

ís: hvítt

gd

Skosk gelíska: bjartur hvítur litur

gel-spun polyethylene

ís: plastfjölliða af ákv.tegund

en

Spunninn þráður sem unnin er úr HPPE, HMPE eða ECPE plastefnum og er margfalt sterkara en stál m.v. þvermál og er þekkt undir skammstöfuninni GSP. Sérlega fíngerður og léttur þráður til fluguhnýtinga. Reipi úr sama efni varð fyrst þekkt undir nafninu Dyneema.

gill slits

ís:tálknop

Tálknop fisks.

ginger

ís: rauðgulur litur

en

Rauðgulur litur, afar ljós.

glas

ís: blágrænt

cy

Velska: blágrænn litur, sægrænn

glas

ís: grænt

gd

ga

Skosk gelíska: grænn litur

Írska: grænn litur, aðeins notaður um jurtir og plöntur

glo-brite flos

ís: glóþráður

Flúrljómandi (UV) flos sem notað er í margar gerðir flugna, í skott, kraga og vængi til að auka sýnileika flugunnar við léleg birtuskilyrði eða á miklu dýpi þar sem sólar nýtur ekki við.

gnat

ís: mýfluga

Mýfluga

goat

ís: geit

Geit eða geitarhár.

golden pheasant

ís: gullfasana

Gullfasani

golden pheasant crest

ís: hausfjöður gullfasana

Gul hausfjöður af gullfasana sem gjarnan er notuð í skott á votflugum eða púpum.

golden pheasant tippet

ís: bekkfjöður gullfasana

  Bekkjótt fjöður af gullfasana, gjarnan notuð í skott á votflugu eða púpu.

goose

ís: gæs

  Fjöður af gæs, gjarnan litaðar fjaðrir úr væng fuglsins.

gorm

ís: blátt

ga

gd

Írska: blár litur

Skosk gelíska: blár litur

gormghlas

ís: blágrænt

ga

Írska: blágrænn litur

graphite

ís: grafít

Algengasta efnið til framleiðslu á flugustöngum, bíður upp á mikinn styrk og sveigju miðað við þyngd efnisins. Fjölmargar gerðir af efninu hafa verið þróaðar sem og aðferðir til að vefja það í stangarhluta.

gravel guards

ís: sandhlífar

Hólkur sem smeygt er niður á vöðluskó til verndar sandi og smásteinum, yfirleitt úr teygjanlegu efni sem fest er neðan á vöðlur, þó til sem stakir hólkar.

Green winged Teal

ís: urtönd

Urtönd, grænvængjuð

grey partridge

ís: akurhæna

Akurhæna

grinner knot

Án efa einhver útbreiddasti fluguhnúturinn, einfaldur og auðlærður, gengur einnig undir heitinu en: uni og en: duncan.

grip

ís: handfang

Handfang á flugustöng.

grizzly

ís: grizzly

Fjaðrir af alíræktuðum hænsfugli, Plymouth Rock. Grá-þverröndóttar á nær hvítum grunni, bekkjóttar.

grub

ís: lirfa

Lirfa skordýrs.

guineafowl

ís: perluhæna

Perluhæna

gwinau

ís: rauðbrúnt

cy

Velska: rauðbrúnn litur, kastaníubrúnt

gwyn

ís: ljóst

cy

Velska: hvítur, ljósgrár, silfraður litur.

gwyngoch

ís: bleikt

cy

Velska: bleikur litur

gwyrdd

ís: grænt

cy

Velska: grænn litur

gwyrddlas

ís: dökksægrænt

cy

Velska: dökkur sægrænn litur

H

hackle

ís: bolskegg (skegg)

Fjaðrir bundnar undir og rétt aftar við haus flugu sem mynda þannig skegg á hana.

hackle

ís: hálsfjaðrir

Upphafleg merking þessa orðs en:hackle nær aðeins til þeirra fjaðra sem vaxta á hálsi fugls. Á síðari árum virðist hálsinn vera farinn að teygja sig nokkuð eftir hrygg fuglsins og nær allar fjaðrir frá haus og aftur að stéli fengið nafnbótina hackle sem merkir kambur eða kragi.

hackle collar

ís: hringvafið skegg

Hringvafið skegg á flugu.

hackle plier

ís: fjaðurtöng

Töng með flötum, gjarnan fóðruðum kjálkum sem notuð er til að vefja háls- eða hnakkafjöður um flugu.

hair stacker

ís: stakkari

  Áhald til að stakka saman hár til fluguhnýtinga í væng og skott.

half hitch

ís: hálfbragð

Hnútur sem notaður er við fluguhnýtingar. Hnýtingarþræðinum er snúið og brugðið um fluguna og hert að. Oft notað einu sinni til að tryggja efni áður en það er endanlega hnýtt niður.

hangmans knot

ís: hengingarhnútur

Ágætur fluguhnútur ef til hans er vandað, vættur vel og hertur rólega.

hare’s mask

ís: héragríma

Héragríma, höfuðleður héra.

hatch

ís: klak

Klak skordýra, gjarnan haft um mikið staðbundið klak þar sem fjöldi dýra klekst út á sama tíma.

haul

ís: tog

Einfalt tog í línu í framkasti til að auka hraða línunnar.

head

ís: haus

Haus á flugu eða fugli.

head space

ís: hausstæði

Gjarnan haft um þann hluta flugunnar sem er frátekin fyrir haus hennar sem síðast er hnýttur.

hen

ís: hæna

Hæna, kvenkyns fugl.

hen neck

ís: hænuhnakkafjöður

Fjöður af hnakka hænu, yfirleitt mýkri fanir og gjarnan notaður í púpur, vot- og straumflugur.

herl

ís: fanir fjaðrar

Stakar fanir úr sverðfjöður, gjarnan á n.k. stilk sem fengin er úr stærri fjöður, svo sem kalkún eða páfugl. Best þekkt sem Peacock herl sem notað er í samnefnda flugu.

heron

ís: hegri

Fjöður af hegra.

highlander green

ís: hálandagrænn

en

Dumbgrænn litur, gjarnan litaður með dökkgrænum jurtum.

hitch

ís: gára

Notað yfir það þegar veiðimaður notar gárutúpu eða flugu hnýtta á taum með portlandsbragði til að framkalla gáru á yfirborði vatns til að vekja athygli fisks. Helst notað í straumvatni en einstaka veiðimenn hafa náð leikni með gárutúpum í stöðuvötnum, helst þá þegar fiskur er sýnilegur við yfirborðið.

hollow hair

ís: hol hár

Hár af ýmsum dýrum notuð til fluguhnýtinga þar sem sóst er eftir ákveðnu floti. Hár t.d. af antílópu, hjartardýri og elg eru hol.

holographic

ís: perlað

  Gjarnan notað til að lýsa tinsel sem framleitt er úr nokkrum mislitum lögum plastefna þannig að þrívíddaráhrifa gætir í yfirborðinu.

hook

ís: öngull

Öngull sem notaður er til veiða.

hook eye

ís: auga á öngli

Augað á önglinum, oftast niðursveigt, beint eða uppsveigt.

horse

ís: hross

Hár af síðu hrossa er fyrirtaks efni í fluguvæng. Lengri, grófari hár s.s. úr faxi og toppi má nota í vængþekjur og langa vængi staumflugna.

hufen

ís: kremað

cy

Velska: kremaður litur

hungarian partridge

ís: ungverskur fasani

Af þessum fugli fást afar góðar fjaðrir til að nota í mjúka kraga, hringvöf og skegg á votflugum.

I

icedub

ís: glitdöbb

Er framleitt jöfnum höndum úr hárum, oft héra eða gerviefnum. Blandað skærum glitþráðum.

imago

ís: fulltíða

Fullvaxta, fulltíða skordýr sem lokið hefur myndbreytingaferli sínu.

imitative

ís: eftirlíking

Gjarnan haft um flugur sem líkja nákvæmlega eftir fyrirmynd sem gjarnan er skordýr.

indian

ís: indversk(ur)

Fjöður af indverskri hænu eða hana.

J

jungle cock

ís: frumskógarhani

Frumskógarhani, gjarnan notað sem stytting á kinnfjöður á flugu sem fengin er úr hnakka hanans.

K

kingfisher

ís: þyrill

Þyrill, líka þekktur undir nafninu ísfugl.

kingfisherblue

ís: ljósblátt

en

Ljósblár litur.

kip

ís: kálfshali

Hár úr kálfshala.

knife

ís: hnífur

Hér er verið að vísa til þess að fluguhnýtarinn ætti að eiga fíngerðan hníf til að skera niður ýmislegt efni til fluguhnýtinga.

knotless tapered leader

ís: kónískur taumur

Frammjókkandi taumur sem er framleiddur úr samfelldu girni, án hnúta.

knotted leader

ís: hnýttur taumur

Taumur sem útbúinn er með samsetningu misþykkra einþátta efna. Til samsetningar eru oftast notaðir hnútar eins og blóðhnúturinn eða skurðlæknahnútur.

kype

ís: krókur

Hér er átt við krókinn í neðri skolti karlkyns laxfiska.

L

larva

ís: lirfa

Lirfa skordýrs.

lateral line

ís: hliðarrák

Hliðarrák fiska sem gerir þeim kleift að nema vatnsstraum og titring og skynja þannig hreyfingu annarra dýra í vatninu.

latex

ís: latex

Gjarnan teygjanlegir, mislitir strimlar sem notaðir eru til að mynda búk á púpu eða leggja yfir vængstæði.

lay down

ís: leggja fram

Einkenni á kasti sem felur í sér aðeins eitt kast, þ.e. eftir upptöku línu, eitt bakkast og eitt framkast.

lead

ís: blý

Notað til að þyngja flugur, oftast sem vír vafinn um legg eða við haus flugu. Á síðari tímum hafa umhverfisvænni málmar komið til sögunnar, eins og t.d. tungsten sem er þar að auki mun eðlisþyngra.

leader

ís: taumur

Taumur fyrir fluguveiði, festur fremst á línu. Taumaendi er gjarnan hnýttur fremst og þar á fluga.

liath

ís: grátt

ga

Írska: grár eða gráleitur litur

liath

ís:grá-blátt

gd

Skosk gelíska: litur mitt á milli grás og bás litar

liath-uaine

ís: grágrænt

gd

Skosk gelíska: grágrænn litur

lie

ís: legustaður

Staðsetning í vatni, á eða stöðuvatni, þar sem fiskur liggur í vatninu.

line speed

ís: línuhraði

Hraði flugulínu í fram- eða bakkasti.

line weight

ís: línuþyngd

Þyngd línu á AFTM skala eða í gr eða grains.

lliwiad

ís: litað

cy

Velska: litað efni

llwyd

ís: gráleitt

cy

Velska: e.h. er gráleitt á litinn

llwydd

ís: grátt

cy

Velska: grár litur

llwytgoch

ís: rauðbrúnt

cy

Velska: rauðbrúnn litur

load

ís: hleðsla

Hugtak sem notað er um það að hlaða flugustöng orku við upptöku línu eða í bakkasti. Við framkast losnar orka stangarinnar úr læðingi og skilar sér út í línuna sem eykur hraða hennar.

loop to loop

ís: lykkja í lykkju

en

Aðferð til að tengja saman línu við taum eða annan línupart, þar sem hlutum er lykkjað saman.

lower mandible

ís: neðri kjálki

Neðri kjálki í fiski.

luminous twinkle

ís: glóþræðir

Þræðir úr gerviefni sem glóir þegar útfjólubláir geislar sólar beinast að því. Gjarnan vísað til þessa efnis sem UV efni. Notað til að auka sýnileika flugna þegar skuggsýnt er.

M

mallard

ís: stokkönd

Fjöður af stokkönd, gjarnan bekkjótt fjöður en síðu- og spegilfjaðrir fuglsins eru mikið notaðar til fluguhnýtinga.

marabou

ís: marabou

Mjúkar, næstum loðnar fjaðrir af kalkún eða hænsfugli. Áður en til friðunar storks kom, voru þessar fjaðrir eingöngu af þeim fugli.

married wing

ís: giftur vængur

Vængur á flugu sem útbúinn er úr tveimur mislitum fjöðrum.

match the hatch

Frasi sem notaður er um það að velja flugu sem líkir eftir því klaki sem er í gangi.

maxilla

ís: skoltbein

Skoltbein í fiski.

meld

ís: bræða

Hugtak sem gjarnan er notað um það þegar tvær eða fleiri fjaðrir eru lagðar saman til að mynda einn væng á flugu.

melyn

ís: gult

cy

Velska: gulur litur, gyltur

mending line

ís: venda línu

Aðferð til að færa línuna til í straum til að draga úr hraða hennar, forðast óeðlilegt rek flugunnar.

mid-flex

Stöng sem sögð er svigna niður að miðju í kasti og átaki.

mohair

ís: geitarhár

Garn sem spunnið er úr geitarhári.

monofilament

ís: einþáttungur

Lína eða taumur úr einþátta gerviefni, oftast úr nylon, PE eða PVC. Notað í tauma og taumaefni, hefðbundið girni.

mylar

ís: mylar

Gerviefni sem ofið hefur verið í rör eða slíður sem gjarnan er notað í búk straumflugna eða túpa. Einnig til flatt og gengur þá gjarnan undir heitinu en: tinsel.

N

nail knot

ís: nálarhnútur

Hnútur sem notaður er til að tengja taum við línu ef veiðimaður vill ekki nota lykkju í lykkju.

narrow loop

ís: þröngur línubugur

Þegar lína rennur fram og bilið á milli efri- og neðrihluta línunnar er lítið er gjarnan talað um að línubugurinn sé þröngur. Í þessu sambandi er oft líka vísað til að ímyndað kasthjól sé lítið.

near hair

ís: búkhár

Fíngerð innstu hár dádýrs, hjartar eða geitar.

non-slip loop

ís: föst lykkja

Fyrirtaks hnútur til að útbúa fasta lykkju í flugu.

nymo

ís: flatur þráður

Samnefnari yfir flatan hnýtingarþráð sem er auð-kljúfanlegur.

nymph

ís: gyðla

Ungviði skordýrs sem tekur á sig ófullkomna myndbreytingu, þ.e. þroskast frá eggi til gyðlu og frá gyðlu til fulltíða skordýrs.

nymphing

ís: púpuveiði

Þegar veitt er með púpu.

O

open loop

ís: víður línubugur

Þegar lína rennur fram og bilið á milli efri- og neðrihluta línunnar er mikið er gjarnan talað um að línubugurinn sé víður eða opinn. Í þessu sambandi er oft líka vísað til þess að ímyndað kasthjól sé stórt.

operculum

ís: tálknloka

Tálknloka fisks.

orainds

ís: appelsínugult

gd

Skosk gelíska: appelsínugulur litur

orange

ís: appelsínugult

en

Appelsínugulur litur.

oráiste

ís: appelsínugult

ga

Írska: appelsínugulur litur

oren

ís: appelsínugult

cy

Velska: appelsínugulur litur

orvis knot

Alhliða góður fluguhnútur.

orvis tippet knot

Hnútur sem notaður er til að tengja taumaefnda við taum.

ostrich

ís: strútur

Strútur

oval tinsel

ís: ávalt (rúnað) tinsel

Ávalt eða rúnað tinsel sem notað er í aðskilin vöf á búk flugu.

overhead cast

ís: yfirhandarkast

Yfirhandarkast er trúlega algengasta flugukastið sem notað er. Hefðbundi upptaka, bakkast og framkast.

P

paleblue

ís: ljósblátt

en

Ljósblár litur.

palmer

ís: palmera

Haft um þá aðferð að hringvefja langa fjöðum um búk flugunnar frá skotti og fram að haus. Gjarnan fest niður með vír, þræði eða tinsel sem vafið er gagnstætt við fjöðrina.

parachute

ís: fallhlíf

Haft um þann hátt að spinna fjöður lárétt á topp flugunnar.

partridge

ís: hænsfugl

Flestar fuglategundir sem bera heitið en:partridge teljast til hænsfugla.

peacock

ís: páfugl

Páfugl, gjarnan notað yfir stakar fanir úr fjöður páfuglsins.

pearl

ís: perlað

Gjarnan notað til að lýsa tinsel sem framleitt er úr nokkrum mislitum lögum plastefna þannig að þrívíddaráhrifa gætir í yfirborðinu. Samheiti en: holographic

pearl yarn

ís: perlugarn

Fíngert árórugarn sem mikið er notað í fluguhnýtingum.

pearsall

ís: silkiflos

Flos sem spunnið er úr silki, notað í margar gerðir laxaflugna.

pectoral fins

ís: eyruggar

Eyruggar á fiski.

pelvic fins

ís: kviðuggar

Kviðuggar á fiski.

perfection loop

Hnútur sem oft er notaður til að útbúa lykkju á taum eða fasta lykkju fyrir flugu.

pheasant

ís: fasani

Fasani

pheasant tail

ís: sverðfjöður fasana

Langar stélfjaðrir fasana, langur leggur með fjölda notadrjúgra fana.

pickup

ís: upptaka línu

Sú aðferð að taka línuna upp úr vatninu, lyfta stönginni með ákveðinni hreyfingu handar eða handleggs upp á við.

pinc

ís: bleikt

cy

 

Velska: bleikur litur

 

pinc

ís: bleikt

gd

Skosk gelíska: bleikur litur

pintail

ís: gráandafjöður

Ein af fjöðrum gráandar sem nýttar eru til fluguhnýtinga.

piws

ís: fjólublátt

cy

Velska: fjólublátt

point

ís: oddur önguls

Oddur á öngli.

polarbear

ís: ísbjörn

Ísbjörn, ísbjarnarhár til fluguhnýtinga.

polarized glass

ís: skautað gler

Skautað gler í veiðigleraugum sem brýtur endurkast sólar af vatni þannig að betur sést niður í vatnsbolinn.

polypropylene

ís: fjölliða

Plastefni sem framleitt er úr fjölliðum, oftast úr jarðolíu.

porffor

ís: purpurarautt

cy

Velska: purpurarauður litur

premaxilla

ís: efra skoltsbein

Efra skoltsbein í fiski.

presentation

ís: framlögn

Lýsir því ferli að leggja fluguna á vatnið og ná því að líkja raunhæft eftir hreyfingu og atferli þess sem flugan á að líkja eftir. Framsetningar flugu eru óendanlega margar og mismunandi.

pupa

ís: púpa

Púpa skordýrs. Afbrigði ritháttar en: pupae sem er fleirtölumynd sama orðs.

purpaidh

ís: purpurarautt

gd

Skosk gelíska: purpurarauður litur

Q

quill

ís: fjöðurstafur

Stafur sem myndar hrygg fjaðrar, gjarnan holur en þó ekki algilt. Beggja vegn við hann liggja fanirnar sem myndaðar eru úr geislum.

R

rabbit

ís: kanína

Kanínuhár eru fíngerð og meðfærileg, henta vel í bústnar flugur. Náttúrleg eða lituð, jafnvel flúrljómuð.

rachins

ís: hryggur í fjöður

Út frá hrygg fjaðrar, sem gjarnan er holpípa sem gengur undir nafninu fjöðurstafur, vaxa geislar sem mynda fanir. Á neðri hluta hryggsins festist dúnn og þar fyrir neðan tekur stafurinn við sem fastur er í skinni fuglsins.

razor blade

ís: rakvélablað

Hefðbundið rakvélablað, nýtist til ýmissa hluta við hnýtingar.

rear taper

ís: aftari kónn

 

Hér er átt við mjókkun flugulínu frá belg hennar og aftur að rennslislínu.

 

recovery rate

ís: endurheimt

Hér er vísað til þess tíma sem það tekur stöng að ná hlutlausri stöðu eftir að kasti lýkur, þ.e. hve lengi hún er að ná beinni stöðu.

reel seat

ís: hjólsæti

Hjólsæti á stöng, yfirleitt útbúið slíðri sem rennur að hjólfætinum og hert er að með einni eða fleiri skrúfum.

retrieve

ís: inndráttur

Inndráttur flugu þegar hún er í eða á vatni.

rhudd

ís: rautt

cy

Velska: hreinn rauður litur

ringneck pheasant

ís: hringfasanir

Hringfasani

rip

ís: vöf

Þráður, vír eða annað efni sem er vafið í spíral um búk flugu til áherslu, styrkingar eða til að festa niður annað efni.

rise

ís: rísa

Yfirleitt notað í samhengi við annað orð sem þá lýsir hvernig fiskur rís upp í flugu eða æti.

rod flex

ís: sveigja stangar

Sveigja stanga getur verið mjög mismunandi og oft er viðskeyti þessara orða til nánari skýringar á því hvar og hve mikið stöng svignar í kasti og átaki.

rua

ís: rauðleitt

ga

Írska: rauðleitur litur, ryðrautt

ruadh

ís: rautt

gd

Skosk gelíska: rauður litur, ryðrautt

rubber legs

ís: gúmmílappir

Gúmmiteygjur sem gjarnan eru framleiddar í mörgum litum, jafnvel röndóttar. Gjarnar hnýttar á straumflugur til að auka sýnileika þeirra í vatni.

S

saddle feather

ís: söðulfjöður

Fjaðrir til fluguhnýtinga sem teknar eru af síðu fuglsins sem kallast söðull.

salmon fly

ís: laxafluga

Fluga sem notuð er við laxveiði.

salvelinus alpinus

ís: heimskautableikja

Heimskautableikja er laxfiskur sem lifir bæði í vötnum og sjó á Norðurslóðum. Vísindaheiti: Salvelinus alpinus.
Víða finnast tveir stofnar bleikju í hverju vatnakerfi, en þekkt að fjórir stofnar finnist í sama kerfi, t.d. í Þingvallavarni:
• Dvergbleikja er smæst bleikju á Íslandi, yfirleitt á bilinu 7 – 24 sm. Heldur sig á grynningum og í efri hluta vatnsbolsins, lifir mest á vatnabobbum og smágerðum kröbbum.
• Murta er nokkru stærri en dvergbelikja, oft tekin í misgripum fyrir smávaxna / ófulltíða sílableikju.
• Kuðungableikja getur orðið 25 – 50 sm fullvaxin. Þrátt fyrir nafnið lifir kuðungableikjan ekki aðeins á kuðungi. Hún leggur sér einnig til munns mý, hornsíli og ýmis botnlæg dýr.
• Sílableikja er að öllu jöfnu stærst bleikju á Íslandi. Heldur sig djúpt í vatnsbolnum en þó má vænta hennar á öllum búsvæðum bleikju.

scissors

ís: skæri

Skæri til fluguhnýtinga. Hnýtarar hafa gjarnan tvenn skæri við hendina, önnur fyrir grófara efni og önnur fyrir fjaðrir og fíngerðara efni.

scothdhonn

ís: brúnleitt

ga

Írska: brúnleitur litur

scothdubh

ís: dökkt

ga

Írska: eitthvað er dökkt á litinn

seal

ís: selur

Gjarnan með viðskeytinu en:fur og er þá átt við selshár.

searun

ís: sjógenginn

Fiskur sem dvelur að hluta í sjó en gengur upp í ferskvatn til hrygningar eða reglulega.

searun trout

ís: sjóbirtingur

Urriði sem dvelur fyrstu 2 – 5 árin í ferskvatni en gengur síðan til sjávar nefnist sjóbirtingur. Misjafnt er hve lengi sjóbirtingurinn dvelur í sjó, allt frá 3-4 vikum og upp í 3-4 mánuði.

shank

ís: leggur á öngli

Leggur á öngli, nær frá auga og aftur að bug.

shellcase

ís: skel

Bak skordýrs og flugu sem gert er úr skel og oft er byggt með lakki eða latex strimil.

shooting line

ís: skotlína

Lína sem er þeim eiginleikum búin að auðvelt er að skjóta / hraða henni í kastinu.

shooting taper

ís: skothaus

Flugulína þar sem hausinn hennar er þannig byggður að línan á auðveldara með að skjótast fram. Einkennd með ST.

shoulder

ís: auga

Fjöður eða annað efni sem fest er rétt aftan við eða á haus flugu til að líkja eftir augum smáfisks.

shoulder feather

ís: axlarfjöður

Fjaðrir til fluguhnýtinga sem teknar eru af öxl fuglsins.

sickle

ís: stélfjöður

Stélfjöður af fugli. Yfirleitt langar og samhverfar, þ.e. fanir þeirra eru jafn stórar báðu megin við hrygginn.

side

ís: hlið

Hlið (flugu, vængs, fugls o.s.frv.)

silver

ís: silfur

 en

Tvíþætt merking:
• silfurlitur á ýmsu hráefni til fluguhnýtinga
• silfraður vír til fluguhnýtinga, til í ýmsum sver- og stífleikum

single hook

ís: einkrækja

Einfaldur öngull, þ.e. auga, leggur og einn oddur.

sink rate

ís: sökkhraði

Sá tími sem það tekur línu að sökkva, oft mældur í tommum á sekúndu.

sink tip fly line (F/S)

ís: sökkendalína

Flugulína sem er flotlína (F) en endi hennar, gjarnar án samsetningar, er sökklína (S). Oftast hægt að velja um enda í mismunandi lengdum, allt frá 4 fetum og upp í 30 fet. Þessi tegund línu er gjarnan notuð við veiðar í straumvatni eða djúpum gígvötnum.

sinking line

ís: sökklína

Flugulína sem er hönnuð þannig að hún sekkur öll í vatninu, stundum kölluð heilsökkvandi lína. Einkennd með S.

skunk

ís: skúnkur

Skúnkur

soilleir_uaine

ís: ljósgrænt

gd

Skosk gelíska: ljósgrænn litur

soilleir-dhonn

ís: ljóstbrúnt

gd

Skosk gelíska: ljósbrúnn litur

spade hackle

ís: spaðafjöður

Spaðafjöður af ýmsum fuglum.

spawn

ís: hrygning

Þegar hrygna hrygnir hrognum og hængur frjóvgar þau með svilum.

spin

ís: vefja

Hér er átt við þegar efni er vafið um búk flugunnar.

spiracle

ís: andop

Andop við tálkn á fiski, einnig nefnt innstreymisop.

splayed

ís: klofið

Hér er átt við tegund vængs, skeggs eða skotts á flugu sem útbúið er með einni eða tveimur fjöðrum, stíffönum t.d. þannig að þeir leggist V-laga úr frá búk flugunnar.

spool

ís: spóla

Spóla á flugu- eða veiðihjóli.

spun

ís: vafið

Hvert það efni sem vafið er í hring á flugunni, t.d. hringvaf og búkefni.

squirrel

ís: íkorni

Íkornahár eru fíngerð, rákótt og tilvalin í straumflugur. Þau endast vel og auðvelt er að vinna með þau. Ýmist lituð eða náttúrulega grá eða brún.

stem

ís: fjöðurstafur

Stafur sem myndar hrygg fjaðrar, gjarnan holur en þó ekki algilt. Beggja vegn við hann liggja fanirnar sem myndaðar eru úr geislum.

stonefly

ís: steinfluga

Mikilvæg fæða vatnafiska um víða veröld, en hér á landi finnst aðeins ein ófleyg tegund hennar, Capnia vidua sem finnst víða snemma vors og þá helst þegar gyðlur hennar skríða upp að vatnsborðinu og fulltíða dýrin fara á stjá (la:plecoptera)

streamer

ís: straumfluga

Fluga sem líkir gjarnan eftir smáfiski, hornsíli eða ungviði fiska.

strike

ís: taka

Hugtak sem notað er um það þegar fiskur tekur agn, hvort sem hann festist á önglinum eða ekki. Til eru nokkur afbrigði töku, t.d. nart sem er afskaplega áhugalaus taka.

strike indicator

ís: tökuvari

Flot eða flotefni sem fest er á taum eða línu sem gefur til kynna þegar fiskur er að narta í fluguna.

strip

ís: lengja

en

Lengja af efni til fluguhnýtinga, oft haft um skorinn renning af feld.

strip wing

ís: einfaldur vængur

Vængur á flugu sem útbúinn er úr einni fjöður í stað tveggja eða fleiri.

stripping line

ís: inndráttur

Hér er átt við inndrátt flugulínu þegar veiðimaður grípur um línuna með tveimur eða fleiri fingrum og dregur hana inn í stað þess að nota veiðihjólið.

surgeons knot

ís: skurðlæknahnútur

Einfaldur og góður hnútur til að tengja saman taumaefni af svipuðum sverleika.

svipgerð

Svipgerð lýsir útlitseinkennum fiska sem mótast hafa af erfðum og umhverfisáhrifum. Helstu svipgerðir bleikju eru t.d. dvergbleikja, murta, kuðungableikja og ránbleikja (sílableikja).

swisstraw

ís: ekki þekkt

Margþátta strá sem gert er úr viskósutrefjum, verða flöt og meðfærileg til hnýtinga þegar þau eru bleytt.

synthetic

ís: gervi

en

Gerviefni

T

tag

ís: skott

Hér er átt við þann hluta flugu sem festur er niður aftast á önglinum, yfirleitt nokkru styttra en stél eða skott, gjarnan úr ullarhnoðra eða bosmamiklu gerviefni.

tail

ís: stél / skott á flugu

Tvær merkingar eftir því hvort átt er við fugl eða flugu:
• stél á fugli
• skott á flugu

tail

ís: stél / stélfjöður

Stélfjöður af fugli. Yfirleitt langar og samhverfar, þ.e. fanir þeirra eru jafn stórar báðu megin við hrygginn.

teal

ís: gráandafjöður

Ein af fjöðrum gráandar sem nýttar eru til fluguhnýtinga.

teal

ís: grænblár litur

en

Grænblár litur, meira grænn heldur en blár.

teal

ís: urtönd

Urtönd

terrestrial

ís: jarðlæg

 en

Á við dýr sem lifa aðallega eða eingöngu á landi.

thinner

ís: þynnir

Heppilegur þynnir í fluguhnýtingarlakk, gjarnan sellulosaþynnir eða vatnsþynnanlegur.

thorax

ís: frambolur

Yfirleitt tengt eftirlíkingu skordýrs, nær frá haus og aftur að afturbol, yfirleitt útbúið með döbbi. Önnur þýðing, minna notuð, er brjósthol. Á íslensku hefur brugðið fyrir annarri þýðingu sem er vænghylki.

thread

ís: þráður

Yfirleitt haft um hnýtingarþráð í fluguhnýtingum.

throat

ís: skegg á flugu

Minna notað orð yfir skegg á flugu, gjarnan úr hana- eða hænufjöður.

throat space

ís: skeggstæði

Gjarnan haft um þann hluta flugunnar þar sem skegg flugunnar er fest.

tinsel (mylar)

ís: tinsel

Flatt tinsel sem notað er í búk á flugu, í hringvöf á búk að í skott flugu. Er fáanlegt í fjölda lita, hamrað eða slétt. Gjarnan framleitt þannig að sitt hvor liturinn er á hvorri hlið efnisins.

tip

ís: stíffön

Í nokkrum tilfellum er en:tip notað fyrir stíffön eða geisla gagnstæðrar fanar við þá sem yfirleitt er notuð úr tiltekinni fjöður.

tip-flex

Stöng sem sögð er tip-flex svignar nær eingöngu í efsta þriðjungi í kasti og átaki.

tippet

ís: taumaendi

Hér er átt við þann hluta taums sem er fremstur, mjóstur eða það efni sem hnýtt er framan á taum og flugan þar í.

trout fly

ís: silungafluga

Silungafluga

tube

ís: túba

Túba, fluga hnýtt á plast- eða málmrör.

turkey

ís: kalkúnn

Kalkúnn

U

uaine

ís: grænt

gd

Skosk gelíska: grænn litur

uaine

ís: grænt

ga

Írska: grænn litur sem er málaður að litað með

ultra chenille

ís: stífur hnökurþráður

Hnýtingarefni sem líkist stífum pípuhreinsara og er notað sem efni í búk flugu. Fáanlegt í ýmsum litum, sverleika, glitrandi eða matt.

ultra lace

ís: ekki þekkt

Plastefni sem er holt að innan, örfín slanga sem notuð er í búk á púpum.

underwing

ís: undirvængur

Undirvængur á flugu.

uni knot

Án efa einhver útbreiddasti fluguhnúturinn, einfaldur og auðlærður, gengur einnig undir heitinu en: duncan og en: grinner.

unloading

ís: afhleðsla

Hugtak sem notað er um það þegar flugustöng afhleður sig þeirri orku sem safnast hefur í hana, orkan flyst út í línuna og ber fluguna út á vatnið.

V

vane

ís: fanir

Fanir fjaðrar eru safn geisla og mynda báða helminga fjaðrarinnar.

varnish

ís: lakk

Lakk sem notað er við fluguhnýtingar.

veiling

ís: skýlifjöður

Skýlifjöður á flugu.

ventral

ís: neðrihluti skordýrs

Haft um neðrihluta skordýrs, gjarnan þar sem fætur eða fálmarar eru.

vinyl rib

ís: ripp

Vinyl efni sem er líkt og hálfmáni í laginu, flatt öðru megin en ávalt á hinni hliðinni. Notað í búk á púpu.

vise / vice

ís: hnýtingarþvinga

Áhald til að klemma öngul í á meðan fluga er hnýtt, ritháttur breytilegur eftir löndum US / UK.

W

waders

ís: vöðlur

Brók, gjarnan með bringu og baki sem framleiddar eru úr vatnsheldu efni, annað hvort með áföstum stígvélum eða sokkum.

wading shoes

ís: vöðluskór

Skór sem gerðir eru í leðri eða gerviefnum, hvers notast við vöðlur með áföstum sokkum.

wax

ís: vax

Vax til fluguhnýtinga, annað hvort til að bera á hnýtingarþráð eða fingur til að gera þá stama við meðhöndlun á fjöðrum.

wedi ei liwio

ís: litað

cy

Velska: litað efni

weight forward

ís: framþung lína

Algengasta gerð flugulínu þar sem mest öll þyngd hennar er falin í fyrstu 30 – 40 fetum hennar, belgur línunnar. Aftan við belginn er grennri lína sem hefur lítið viðnám og kallast rennslislína. Einkennd með WF.

wet fly

ís: votfluga

Votfluga, gjarnan notað yfir hefðbundnar votflugur með fjaðurvæng.

whip finisher

Áhald til að einfalda hnýtingu whip fishing hnút fyrir flugur.

widgeon

ís: gráandafjöður

Ein af fjöðrum gráandar sem nýttar eru til fluguhnýtinga.

wind knot

ís: vindhnútur

Hnútur sem kemur á taum þegar flugukastið misferst í höndum veiðimanns. Hefur ekkert með vind að gera.

wing

ís: vængfjaðrir

Fjaðrir sem fengnar eru úr væng fugls, ósamhverfar fjaðrir og því mikilvægt að velja fjaðrir af sitt hvorum væng ef ná á samhverfum væng á flugu.

wing

ís: vængur

Vængur á flugu. Getur verið úr ýmsum hráefnum; hári, fjöður, gerviefni s.s. frauði o.s.frv.

wingcase

ís: vænghús

Hús eða hjúpur utan um vængstæði skordýrs eða flugu, gjarnan úr hyrni eða harðri skél.

wingpad

ís: vængstæði

Staður á skordýrir eða flugu þar sem vængir koma fram hjá fulltíða einstaklingi, gjarnan bunga á búk sem þakin er skél eða þéttum hárum.

wood duck

ís: skógarönd

Skógarönd

wool

ís: ull

Ull sem notuð er í fluguhnýtingar.

wrap

ís: vöf

Vöf við fluguhnýtingar, vöf hnýtingarþráðar eða annars efnis um öngul.

Y

yarn

ís: garn

Samheiti yfir garn sem notað er til fluguhnýtinga, framleitt úr gerviefnum, ull eða blöndu hvoru tveggja.

ysgarlad

ís: skarlatrautt

cy

Velska: skarlatrauður litur