Hnýta og nýta krókinn

Í upphaf skyldi endinn skoða og þegar kemur að fluguhnýtingum, þá er krókurinn upphafið. Tómur krókurinn er allt og sumt sem þú hefur fyrir framan þig og yfirleitt er hnýtingarþráðurinn það fyrsta sem snertir krókinn. Ég hef áður birt hér nokkrar greinar um æskileg hlutföll ýmissa flugnagerða, en mér finnst eins og eitthvað hafi vantað í þær greinar, nefnilega hvar og hvernig maður eigi að byrja með hnýtingarþráðinn á krókinum og hvernig sé einfaldast að mæla efnið m.v. krók þannig að það sé í æskilegum hlutföllum.

Byrjum á því einfaldasta, hvar maður byrjar á krókinum og hvert undirbyggingin skuli ná. Það er eignlega alveg sama hvaða flugu ég ætla að hnýta, mér gefst alltaf best að byrja rétt u.þ.b. tvöfaldri augalengd frá endanum. Þá á ég örugglega nóg pláss eftir til að ganga frá skeggi, haus og öðru sem þarf á fluguna. Í raun er þessi staðsetning sú sama og vængur votflugu er festur niður á. Það sem ég merki hér sem enda er í raun þar sem skott votflugu ætti að festast niður.

Krókurinn er í raun hin ágætasta mælistika, mun betri heldur en skífumál eða reglustika einfaldlega vegna þess að krókar eru nær eins misjafnir og framleiðendur þeirra eru margir og mm sem passa á eina tegund, passa hreint ekki á næstu tegund. Sem sagt; til að mæla efni í flugu er best að nota krókinn sem mælistiku.

Ágætt skott á votflugu er því sem næst jafn langt og leggur króksins. Hér er reyndar sýndur 2XL krókur sem oftar er notaður í straumflugu og þá er skottið oft ekki haft nema ½ legglengd króksins.

Skegg á púpu er yfirleitt fest niður rétt aftan við haus flugunnar og er u.þ.b. fjórðungur af legglengd króks.

Skegg á votflugu er því sem næst legglengd króks, þó aldrei styttra en svo að það snerti ekki öngulbroddinn.

Skegg og straumflugu er töluvert lengra heldur en á votflugu, það lætur nærri að það ætti að snerta bug króksins.

Það má einnig nota krókinn til að mæla lengd vængja á flugur, en þá koma ýmsir fyrirvara um tegundir flugna að málinu og oft verður maður að bæta verulega í eða draga verulega frá.

Vængur votflugu er yfirleitt örlítið lengri en leggur króksins. Mér hefur reynst ágætlega að miða við lengdina frá auga og aftur að agnhaldi og festa vænginn niður þétt við haus flugunnar.

Vængur straumflugu getur verið allt að tvöföld lengd leggjar, yfirleitt þó aldrei styttri en sem nemur 1 ½ legglengd.

Spegill

Þegar ég fæ að skyggnast í flugubox annarra veiðimanna fer stundum af stað einhver einkennilegur kokteill af tilfinningum innra með mér. Oft sé ég vel skipulagt box, öllum flugum raðað upp eftir greinilegu skipulagi og hvergi einhver óboðinn gestur í röðinni. Þá verður mér hugsað til þeirra sem leynast í mínum vösum, oftast kaos með lýtur engu skipulagi. Svo er það þessi tilfinning sem ég finn fyrir þegar hver einasta fluga í boxinu er nákvæm eftirlíking þeirrar næstu, hver fluga í þremur eða fjórum stærðum o.s.frv.

Boxið mitt er hreint ekki þannig að hver einasta fluga sé nákvæmlega eins og systir hennar sem er þarna einhvers staðar innan um allar hinar. Það kemur hreint ekki oft fyrir að úr minni þvingu fæðist eineggja tví-, þrí,- eða fjórburar, sérstaklega ekki ef heilt sumar líður á milli þess að ég hnýti umrædda flugu. Það hefur alveg komið fyrir að ég hef verið í ágætri veiði, svo trosnar flugan eða ég glata henni með einhverjum grunsamlegum hætti og verð að seilast í boxið eftir annarri eins. Einmitt, hún ætti að vera eins, en er það ekki alveg. Kannski er skottið aðeins styttra, vængurinn annar eða skeggið miklu lengra. Fyrir bragðið hreyfist flugan með öðrum hætti í vatninu og ég veiði ekki neitt á númer tvö.

Svo er það sem var sagt við mig eitt sinn; Eins flugur bera vott um öguð vinnubrögð. Þetta var náttúrulega smá skens á mig og flugurnar mínar, en ég reyndi að kjafta mig út úr þessu með því að nefna fjölbreytileika náttúrunnar og benti á þróunarkenningu Darwins. Þessi útúrsnúningur þótti ekki merkilegur og var ekki virtur viðlits. Auðvitað vissi ég að þetta var alveg satt, ég ætlaði alltaf að hnýta flugurnar allar eins, en svo brast eitthvað í höndunum á mér og ég þurfti að grípa til þess að skrökva einhverju í flugunni til að redda málunum.

Að vísu er það svo að þegar ég hnýti hefðbundinn skammt af tiltekinni flugu að vetri, þá á ég það alveg til að efna niður í þær allar áður en ég byrja að hnýta, þá verða þær oftar en ekki nærri allar eins og ég verð að viðurkenna að þær taka sig miklu betur út í geymsluboxinu. Næsta skref er að hætta að framkvæma einhverjar skítareddingar ef eitthvað klikkar, rekja frekar upp eða þá bæta nýrri flugu í hnýtingarröðina. Svo er loka skrefið sem kemur e.t.v. síðar, halda boxunum í vösunum mínum svolítið snyrtilegri næsta sumar.

Nördakrukka

Hér kemur smá ráð fyrir þá sem eru hættulega langt leiddir af nördisma. Þegar þið safnið sýnishornum af pöddum, ekki geyma þær í plastboxi. Litlar glerkrukkur með skrúfuðu álloki eru mun endingarbetri og ekki eins hætt við að opnast ef þær kremjast eða verða fyrir hnjaski.

Að safna sýnishornum af vatnalífverum sem fyrirmyndum fyrir fluguhnýtingar er trúlega ein besta leiðin til að ná eftirlíkingu í formi flugu sem hægt er að hugsa sér. Þar sem formalín liggur ekki alveg á lausu fyrir okkur flugunördana, þrátt fyrir sögusagnir um ákveðnar bleikjur sem geymdar eru árum saman í slíkum vökva, þá má nota ólitað spritt eða própanól í krukkuna. Geymslutími er þó takmarkaður þar sem alkóhólið vinnur smám saman á vefjum og getur aflitað skordýrið.

Ef eitthvað klikkar

Sumir segja að hjólið sé einhver merkilegast uppgötvun mannsins og sé á listanum yfir 10 mikilvægustu uppgötvanir hans, rétt á eftir eldinum. Ég vil meina að krókurinn sé líka á þessum top 10 lista. Enginn veit fyrir víst hvenær hann kom fyrst fram á sjónarsviðið en fyrstu krókarnir komu fram löngu áður en menn réðu við að bræða málm eða berja hann til hlýðni við hugmyndir sínar. Að öllum líkindum voru fyrstu krókarnir mótaðir úr beini fyrir um 42.000 árum síðan, sel það ekki dýrar en ég keypti það. Krókurinn er ekki flókið fyrirbrigði en ef einhvern hluta hans vantar, þá skerðist notagildi hans verulega.

Augað er ekki endilega bráðnauðsynlegt. Lengi vel voru krókar án auga og komu nú samt að ágætum notum og enn eru bindir krókar fáanlegir og notaðir af hnýturum fyrir ákveðnar tegundir flugna. Ef augað er aftur á móti til staðar, þá er vissulega betra að augað sé vel formað, vel opið en þó lokað þétt upp við legginn þannig að girnið eða taumaendinn smokrist ekki úr því.

Blindur krókur

Leggurinn þarf að vera jafn og vel formaður annars er hætt við að hann brotni við átak. Rétt eins og keðjan sem brestur á veikasta hlekknum, þá brestur krókurinn þar sem hann er þynnstur, gjarnan við beygju á bug. Annar staður sem krókurinn er veikur fyrir getur verið við agnhaldið. Já, þrátt fyrir allt þá eru krókar með agnhaldi ennþá útbreiddari heldur en agnhaldslausir krókar. Ef agnhaldið er skorið of djúpt, þá hættir krókinum til að vera veikur einmitt við oddinn.

Það er ekki aðeins að maður verður að nota ping testið þegar maður leggur af stað í að hnýta flugu. Það sem augað sér, er það sem flugan fer á og því er eins gott að þekkja og velja góða króka sem eru vel gerðir áður en fluga er hnýtt. Mér finnst í það minnsta fátt leiðinlegra heldur en kasta flugu sem ég hef haft fyrir því að hnýta yfir veturinn og krókurinn brotnar um leið og flugan lendir í fyrirstöðu eða uppi í fiski eða einfaldlega yfirgefur tauminn þegar minnst varir.

Allt í einni hrúgu

Ef þú hefur einhvern tímann eytt heilu kvöldi í að sortera kúlur sem hafa óvart blandast saman, þá ertu örugglega til í að heyra af einfaldri lausn til að aðskilja mismunandi stærðir í hrúgunni.

Náðu þér í eitthvað sem líkist tilraunaglasi, t.d. svona túpu sem fylgir með blómvöndum. Fylltu hana með slatta af kássunni og hristu upp og niður í smá stund. Vittu til, smæstu kúlurnar raða sér á botninn, þær næst smæstu þar fyrir ofan og svo koll af kolli þar til þær stærstu eru á toppnum. Svona má sortera kássuna án þess að pikka eina og eina úr hrúgunni.

Hálfbragð

Hálfbragðið (e: half hitch) er trúlega mikilvægasti hnúturinn sem hægt er að nefna þegar kemur að fluguhnýtingum. Eftir að hafa vafið fyrstu vafningana, setur maður hálfbragð. Áður en maður sleppir keflishöldunni, setur maður hálfbragð. Á milli hráefna í flugna, setur maður hálfbragð. Sumir nota hálfbragðið út í gegn við allar sínar flugur, en það kemur vitaskuld á undan whip fishing hjá þeim sem setja þannig endahnút á sínar flugur.

Það kunna allir hálfbragð, er það ekki?

Filmubox og ull

Einhvern veginn finnst mér eins og ég þurfi ekki að hafa orð á þessu hérna, en látum slag standa. Hver þekkir ekki hrufótta dubnál (e: bodkin) eftir að hafa verið að lakka nokkrar flugur? Það er tilvalið að taka gamalt filmubox eða eitthvað álíka, troða einum stálullarhnoðra ofan í boxið, stinga gat á lokið og nota sem nálahreinsi á milli þess sem lakkað er.

Ekki er verra að hafa gatið örlítið víðara heldur en nálin er þannig að þegar maður stingur nálinni niður í boxið, þá rennur hún óhindrað niður í ullina sem þá skefur lakk og límafganga af henni.

Að vera nískur

Nei, ég er ekki nískur, ég fer bara vel með fé. Nema það sé sauðfé, það geri ég mér að góðu. Sú regla mín að vera sparsamur á hráefni í flugu hefur ekkert með ráðvendni eða nísku að gera. Mörg af mínum byrjenda mistökum í fluguhnýtingum einkenndust af ofgnótt hráefnis í flugurnar. Þetta voru klunnalega, frekar erfiðar flugur og ekki nándar nærri nógu þungar til að komast með góðu móti niður í vatnið.

Auðvitað sá ég þetta sjálfur, en þegar ég byrjaði síðan á nýrri flugu var alltaf eins og puttarnir mínir vildu hafa eitthvað meira umleikis heldur en það sem uppskriftin sagði til um. Það var næstum alveg saman hvort um var að ræða fjöður, dub, ull eða hár, alltaf var ég með of mikið í takinu.

Um leið og ég fór að bera kvikindin mín saman við fyrirmyndirnar, þ.e. þær lifandi í vatninu, þá sannfærðist ég um að flugurnar á myndunum á vefnum voru ekkert of mjóar. Skordýrin sem finnast í náttúrunni eru hreint ekki neinir boltar. Flestar pöddurnar voru beinlínis eins og þær væru að drepast úr hor miðað við flugurnar mínar, þannig að ég tók mig alvarlegu taki og setti allt mitt hnýtingarlið í hart aðhald. Reyndar ekki alveg allt, því ein fluga var sett á auka fæði og varð töluvert bústnari heldur en áður, Peacock.

Það var ekki aðeins að flestar flugurnar mínar yrðu mjóslegnari, þær fóru að sökkva hraðar, veiða betur og … endast betur. Minna hráefni, færri mistök og þær urðu einfaldlega haldbetri. Núna er það svo að um leið og það sækir á mig einhver vafi hvort ég sé með of mikið á milli fingranna, þá minnka ég skammtinn. Þetta er svipað því að salta lambakjöt, spara saltið í fyrstu, það er alltaf hægt að bæta við síðar.

Blýantur

Stundum er hægt að fara Rússnesku leiðina í þessu öllu. Þá er ég að vísa til milljónanna sem NASA eyddi í að finna upp penna sem virkar í þyngdarleysi á meðan Rússar notuðu einfaldlega blýant.

Þegar maður er að hnýta mjög smáar flugur og er búinn að lakka hausinn á þeim, þá kemur strokuleðrið á gamli góða blýantinum að góðun notum við að færa fluguna úr þvingunni áður en lakkið þornar. Svo er alltaf gott að hafa blýant við höndina til að punkta niður það sem vantar af hnýtingarefni.

Kevlar

Kevlar er óumdeilanlega sterkasti hnýtingarþráður sem hægt er að fá. Það er ekki þar með sagt að allir hnýtarar eigi slíkan þráð. Þeir sem eiga kefli af kevlar gætu hleypt nýju lífi í keflishölduna sína ef hún er farin að svíkja og slíta þráð í tíma og ótíma. Sérstaklega ef pípuhreinsarinn dugar ekki.

Prófaðu að taka tvöfaldan kevlar þráð og þræða í gegnum hölduna, renna honum upp og niður, allan hringinn. Kevlar þráðurinn er nægjanlega sterkur til slípa allar mögulegar ójöfnur innan í túpunni þannig að í ljós kemur að uppáhalds haldan þín á sér kannski lengri lífdaga heldur en stefndi í. Athugið, þetta virkar aðeins á málmtúpur, ekki keramik.

Pípuhreinsari

Hnýtingarþráður er yfirleitt vaxborinn að einhverju marki. Með tíð og tíma safnast vaxið saman í rörinu í keflishöldunni og verður bara til vandræða. Þá er gott að eiga pípuhreinsara, eins granna og þér er mögulegt að finna og nota þá til að hreinsa rörið. Það er alls ekki mælt með því að reyna að troða einhverju skörpu áhaldi í gegnum rörið, minnsta rispa getur orðið til þess að hnýtingarþráðurinn slitnar eða flosið trosnar upp.

Viltu vinna milljón?

Það er ekkert leyndarmál að ég af internet kynslóðinni. Í gegnum árin hef ég fyrsti og fremst leitað að svörum við spurningum mínum á netinu. Netið er minn salur. Ef salurinn hjálpar ekki, þá hringi ég í vin. Svona var þetta meira að segja orðið þegar ég byrjaði að hnýta við eldhúsborðið fyrir fjölda, fjölda ára.

Ég man reyndar ekki fyrir mitt litla líf hvað bókin hét sem ég náði mér í af stóru sameigninni á netinu þarna um árið, en ég man enn nokkrar leiðbeiningar úr henni og þær komu sér ágætlega þegar ég gaufaðist þetta við mínar fyrstu flugur.

Eitt það sem höfundur bókarinnar ráðlagði með orðum sínum, var að byrja að hnýta stórar flugur. Ég fór gaumgæfilega yfir þá króka sem fylgdu fyrsta hnýtingarsettinu mínu og sá torkennilegar tölur á boxunum; #10 og #14. Ég var nú eiginlega alveg viss um að þarna hefði einhverjum orðið á einhver mistök, hærra númerið var augljóslega minni krókur heldur en hin. Ég fletti til baka í netbókinni og sá mér til skelfingar að lægra númer á krókum táknar minni krók. Hvaða bölvaða vitleysa er þetta, hugsaði ég með mér og klemmdi krók #10 í þvinguna og byrjaði á minni fyrstu flugu.

Það var ekki fyrr en ég var nærri búinn með þessi 25 stk. af krók #10 að ég vogaði mér að opna hitt boxið. Allan þennan tíma var ég samviskusamlega búinn að halda mig við annað ráð sem ég fann í bókinni. Fluguhnýtingar eru langhlaup, ekki taka strax á sprett, þetta kemur allt með æfingunni. Trúr þessum leiðbeiningum hélt ég sama hraða við þessa agnarsmáu krókar #14 og hnýtti heil ósköp af Peacock og Pheasant Tail til viðbótar.

Rétt eins og í þessum fræga spurningarþætti, þ.e. Viltu vinna milljón þá nýtti ég mér síðasta valkostinn óspart þegar ég fór að lokum yfir þessar 50 fyrstu flugur mínar. Ég tók út tvö röng svör af hverjum fjórum sem ég hnýtti. Þessi röngu svör dundaði ég mér síðan við að afklæða og hnýta upp á nýtt, ég ætlaði sko ekki að kaupa einhverja 25 króka á meðan flugurnar mínar litu svona illa út. Það var svo með tíð og tíma að flugurnar mínar tóku á sig einhverja mynd sem var fiskum bjóðandi og ég þorði að láta fyrir augu annarra. Kannski hafa flugurnar mínar lítið skánað síðan þá, en ég er í það minnsta ekki spéhræddur lengur og leyfi öllum að sjá sem vilja.

Allt er þegar þrennt er …

Mér hefur stundum verið legið á hálsi að fara fjallabaksleið að hlutunum. Þetta má alveg til sannsvegar færa, en ég hef þá mínar ástæður og stundum sé ég ekkert endilega ástæðu til að segja frá henni. Einhverju sinni var ég spurður að því á hnýtingarkvöldi, hvers vegna ég hnýtti sömu fluguna aldrei eins. Ég man ekki alveg hverju ég svaraði, en það var örugglega einhver hálfgerður útúrsnúningur. Á því augnabliki vildi ég bara halda ástæðunni fyrir mig.

Þannig er að þegar ég hnýti flugu í fyrsta skiptið, þá hnýti ég hana fyrst eins nærri hugmyndum höfundarins og mér er unnt. Í annað skiptið nota ég sömu hráefnin í hana, en hnýti þau með öðrum hætti. Í þriðja skiptið er ég vís með að skipta einhverju út, jafnvel tveimur efnum og nota eitthvað allt annað í staðinn, oftast eitthvað sem ég ræð betur við og þekki hvernig hagar sér þegar hnýtingarþráðurinn lendið á því.

Þetta gerir þrjár útgáfur, sú fjórða kemur síðan í kjölfarið þegar ég vel það besta úr þessum þremur eftir að hafa virt þær vandlega fyrir mér. Ég dreg enga dul á að ég vel gjarnan þá útgáfuna sem var mér einföldust í hnýtingu og ég er tiltölulega sáttastur við. Allt er þegar þrennt er, fullkomið í fjórða og það verður sú sem ég legg á borð fyrir fiskinn. Og svona rétt í lokinn, ég sé sjaldnast ástæðu til að upphefja endanlegu útgáfuna og skíra hana afbrigði af X, þetta er einfaldlega X eins og ég hnýti hana. Það eru náttúrulega til ýmsar reglur um afbrigðilegheit, meira að segja hvað maður verði að skipta út mörgum hráefnum til að geta kallar einhverja flugu afbrigði. Það situr í mér talan 3 þegar kemur að þessu, veit ekki alveg hvers vegna og eiginlega er mér alveg sama. Kannski kemur eitthvað meira um þetta síðar, hver veit nema það komi afrigði af þessari grein.

4 x original / 4 x útfærslur

Stundum er netið ekki nóg

Eins gott og netið er nú þegar kemur að því að fletta upp flugum til að hnýta, þá eru myndirnar stundum bara alls ekki nóg til að læra af þeim. Smáatriði, sama hve góðar lýsingar fylgja myndinni, leynast stundum á milli laga í flugunni og þá þarf eitthvað annað til.

Það hljómar ef til vill einkennilega að ráðleggja fluguhnýturum að fara út í búð og kaupa sér flugur, en stundum er það einfaldlega besta leiðin til að læra að hnýta ákveðna flugu. Það er bara eitthvað annað að geta velt flugunni á milli fingranna, setja hana undir stækkunargler og skoða nákvæmlega handbragðið.

Þetta er vitaskuld sett fram með þeim fyrirvara að sá sem hnýtti hafi virkilega kunnað til verka, ekki bara hnoðað einhverju saman eftir uppskrift, í akkorði og sparað í frágangi og fagmennsku. Eitt get ég þó sagt, frá því ég fór að laumast á barinn, þ.e. flugubarinn, þá hef ég séð mikla framför í vinnubrögðum þeirra flugna sem ganga undir nafninu verksmiðjuframleiddar flugur. Á sama tíma hef ég séð flugur sem keyptar hafa verið á netinu sem eru nánast ekki fiski bjóðandi, meira að segja sumar þeirra þannig úr garði gerðar að þær ná aldrei til fisksins, þær einfaldlega leysast upp í loftinu í fyrsta kasti.

Þræðarinn

Margir hnýtarar eiga svokallaða þræðara sem notaðir eru til að koma hnýtingarþræðinum í gegnum keflishölduna. Flestir þessir þræðarar eru gerðir úr stífum vír sem stungið er inn í hölduna að framan þar til lykkjan kemur út nær keflinu. Þeir sem eiga ekki slíkan þræðara og þeir sem vilja ekki eiga á hættu rispur í keramik eða koparfóðruðum höldum, notast einfaldlega við stuttan bút af taumaefni og stinga endum þess upp í gegnum rörið, smeygja hnýtingarþræðinum í lykkjuna sem myndast og draga herlegheitin í gegnum rörið. Einföld og örugg leið til að þræða hölduna.

Betur hnýtt, betri flugur

Það er ekki sjálfgefið að betur hnýttar flugur séu endilega betri. Ending þeirra verður mögulega meiri, útlit þeirra fallegra en hvorugt þessa segir endilega til um færni þeirra til að ganga í augun á fiskinum. Ég hef sagt það áður og reynt margoft að druslulegar, illa farnar flugur hafa stundum fært mér fleiri fiska heldur en þær óaðfinnanlegu og fallegu. En auðvitað er skemmtilegra að hnýta fallegar flugur, einhverjar sem gleðja augað og endast aðeins betur. Nú ætla ég að deila með lesendum einhverju af mínum óförum og þar með er ekki sagt að þeim sé lokið, ég stend mig oft og iðulega að því að gera sömu mistökin aftur og aftur.

Að læra að mæla lengd vængs á flugu er alls ekki eins erfitt og ætla mætti. Flestar vængjaðar flugur fylgja ákveðinni formúlu í lengd vængjar. Lengd vængs á votflugu má finna hérna og lengd vængs á straumflugu má finna hérna. Lykillinn í þessum lengdarmælingum er lengd króksins sem er notaður. Með tíð og tíma ættu þessi hlutföll að festar í kollinum og þá er maður tiltölulega fljótur að mæla hráefnið í vænginn á leggnum og eiga það jafnvel tilbúið þegar kemur að því að hnýta hann niður.

Hráefni sem fest er niður með jöfnum þrýstingi allra vafninga er líklegra til að sitja kyrrt þar sem það á að vera, sama á hverju gengur. Þegar ég náði leikni í halda jöfnum þrýstingi / tregðu í keflishöldunni, þá urðu vafningarnir jafnari, þéttari og umfram allt öruggari. Þegar svo hógværðin bættist við, þá urðu flugurnar fyrst áferðafallegri. Hógværð í hnýtingum fellst fyrst í því að nota fáa og örugga vafninga, færri hnúta og betri hnúta eftir hvert hráefni og síðast en ekki síst, fáa og fallega vafninga við og í haus til að ljúka flugunni.

Þetta tengist með beinum hætti því að treysta því sem þegar er gert. Það tók mig töluverðan tíma til að treysta þessum mjóa, viðkvæma þræði sem ég var að vinna með, hvað þá þeim endahnútum sem ég hafði þegar sett á fluguna. Þetta vantraust varð til þess að ég setti tvo, þrjá vafninga í viðbót á hausinn og hnýtti aftur endahnút og þar með var nettur hausinn farinn.

Hnýtt í tímaþröng

Það eru ekki allir sem hafa ótakmarkaðan eða nægan tíma til þess að fylla á boxin sín í vetur. Því miður geta óþarfa hlutir og athafnir sem tengjast veiði ekki nokkurn skapaðan hlut stolið af þér tímanum sem annars færi í að fylla á boxin. Það eru til ýmsar leiðir til að flýta fyrir því að ná að fylla á boxin, sumar góðar og gildar á meðan aðrar eru beinlínis bara kjánalegar.

Byrjum á kjánalegu leiðunum, fyrst þeirri sem ég leyfi mér að úthluta þeim vafasama heiðri að vera sérlega kjánaleg; slepptu því bara að hnýta og keyptu áfyllingu á boxið þitt. Einmitt, og missa af öllu gamninu? Ég segi nú ekki meir.

Önnur kjánaleg leið sem útvöldum veiðimönnum stendur til boða er aðeins kjánaleg að hálfu leiti; fáðu góðan vin til að hnýta fyrir þig. Þessi leið er aðeins kjánaleg fyrir annan/annað ykkar, þig. Sá sem hnýtir fyrir þig græðir alla ánægjuna og fær ómælda útrás fyrir sköpunargleðina á meðan þú getur bara notið þess að raða flugunum í boxið þitt þegar þær eru tilbúnar. Ill skárri kjánakosturinn ef þú átt ekki eina einustu stund aflögu til að hnýta sjálfur.

En það eru til nokkrar raunhæfar leiðir til að flýta aðeins fyrir áfyllingu fluguboxanna. Fyrst skal telja öruggu leiðina. Hún fellst í því að velja þér flugur sem þú þekkir vel, hefur hnýtt áður og hefur þokkalegt vald á að hnýta. Með öðrum orðum, nærð upp ágætum hraða og afkastar einhverjum tugum stykkja á góðu kvöldi í stað þess að eyða helmingi tímanns í að skoða uppskriftir að nýjum flugum eins og þeim sem finna má á þessari síðu.

Svo má líka stytta sér leið, sleppa einhverjum smáatriðum í flugunni sem taka óþarflega langan tíma. Þótt flugan sé ekki alveg 100% eins og höfundur hennar hefur ætlað henni, þá er alls ekki þar með sagt að hún veiði neitt síður. Stundum er einfaldara líka miklu betra. Ef þú trúir mér ekki, prófaðu að skera aðeins niður í hráefninu, sleppa þessu erfiða og stytta þér jafnvel leið með því að nota tilbúið búkefni í stað þess að vefja hverju laginu á fætur öðru til að ná ákveðnu þvermáli eða útliti.

Að herma eftir Henry Ford er líka góð leið til að auka afkastagetuna í hnýtingum, búðu til færiband. Þetta er kannski einfaldasta leiðin til að spara tíma, en mér finnst hún ekkert endilega skemmtileg. Þessi leið fellst í því að taka til það hráefni sem þú þarft í allar þær flugur sem þú ætlar að hnýta af ákveðinni tegund og raða á borðið. Svo kemur að partinum sem mér finnst svo leiðinlegur; byrjaðu á því að setja kúlu á alla krókana sem þú ert búinn að taka til. Næst þekur þú hvern krókinn á fætur öðrum með hnýtingarþræði og festir niður skottið. Þar næst tekur þú dub efnið eða burstann og festir niður við skottið á öllum flugunum. Þá fyrst er komið að því að taka búkefnið, festa það niður og vefja fram að kúlunni, hverja fluguna á fætur annarri. Og þannig heldur þú áfram þar til þú ert kominn með allar flugurnar tilbúnar, alltaf sama handbragðið þangað til þær eru allar tilbúnar á svo til sama tíma. Einhverra hluta vegna finnst mér alltaf skemmtilegra að setja fullbúna fluguna í svampinn eða korktappann áður en ég byrja á þeirri næstu.

Svo er það reyndar þetta með þörfina á fjölda flugna, stundum er hún svolítið heimatilbúin og aðeins til í kollinum á mér. Það hefur alveg komið fyrir að ég hef hnýtt einfaldaðar útgáfur af flugu og þá aðeins í takmörkuðu upplagi til að prófa. Að vera með einfalda flugu í farteskinu sem virkar, það gefur alveg færi á að vera með einmitt hráefnið í hana í hnýtingartöskunni og taka hana með sér í veiðiferðina. Þá getur maður smellt í þær flugur sem vantar á örskotsstund, næstum sama hvar maður er.

Sagan af Moppunni

Ein af þeim flugum sem hafa skotist upp á stjörnuhimininn í fluguveiðinni er Moppan eða The Mop Fly sem kom fram á sjónarsviðið undir lok síðustu aldar vestur í Bandaríkjunum. Flestir veiðimenn og hnýtarar þekkja þessa flugu í einhverri þeirri mynd sem hún hefur tekið á sig frá því hún kom fyrst fram. Höfundur flugunnar er Jim Estes sem búsettur var á þeim tíma í Norður Karólínu. Að sögn er Jim sérstaklega uppátækjasamur hnýtari, fer ótroðnar slóðir og leitaði hráefnis á ólíklegustu stöðum. Efnið í Moppuna fann hann í s.k. Dollarstore, fannst það spennandi og prófaði það þegar heim var komið.

Upphaflega hnýtti Jim þessa flugu í ljósgrænum lit til að líkja eftir s.k. Sourwood ormi sem er algengur austanvert í Bandaríkjunum. Vissulega voru til nokkrar eftirlíkingar af þessum ormi í flugulíki, en Jim þótti þær óþarflega flóknar í hnýtingu og leitaði leiða til að einfalda hana. Það má fullyrða að mikið einfaldari gæti flugan ekki orðið.

Það er ákveðin tenging á milli Squirmito flugunnar og Moppunnar, þótt mörgum finnist sú tenging heldur léttvæg. Báðar falla þær í þann flokk sem höfundar þeirra kalla Trash flies eða Rusl-flugur, þ.e. þær eru hnýttar úr efni sem finnst víða og er ekkert sérstaklega ætlað til fluguhnýtinga, gjarnan eitthvað sem verður afgangs eða er ónýtt til sinna upprunalegu nota. Annað eiga þær sameiginlegt, þær hafa báðar lent á milli steins og sleggju þegar kemur að kærumálum í fluguveiðikeppnum, reyndar þeirri sömu með nokkurra ára millibili.

Sjálfur var ég fyrir mörgum árum afar trúr þessari flokkun flugunnar, þ.e. að hún væri rusl-fluga og hnýtti hana úr þykkum pípuhreinsara sem mér áskotnaðist sem afgangar einhvers föndurs á mínu heimili. Illu heilli voru þessir pípuhreinsarar aðeins í æpandi rauðum, bláum og grænum litum og ég veiddi aldrei neitt á þær flugur. Minni afbrigði sem ég hnýtti úr venjulegum pípuhreinsurum gáfu mér jafn marga fiska. Það er greinilega ekki sama hvaða rusl maður notar.

Eftir að flugan komst í hámæli og naut sífellt meiri og meiri vinsælda, þá urðu uppgrip í moppubransanum í byggingavöruverslunum vestan hafs. En það leið töluverður tími þar til þekktir fluguframleiðendur bitu á agnið. Nokkrir þeirra vildu hreint ekki sjá þessa flugu í sínum röðum, höfðu enga trú á þessari local flugu frá Karólínufylki. Það var ekki fyrr en löngu síðar að þessir framleiðendur tóku fluguna upp á sína arma og hófu framleiðslu og sölu á henni. Þeirra á meðal voru Umpqua og Montana Fly Company sem þannig misstu af mesta æðinu, en selja hana í dag í fjölda útfærslna.

Moppan líkir ágætlega eftir lirfu- og púpustigi fjölda skordýra og er hreint engin local fluga vestur í Bandaríkjunum lengur. Í dag finna hnýtarar hráefnið í þessa flugu í vel flestum verslunum, þar á meðal byggingavöruverslunum þar sem hægt er að kaupa lífstíðar lager af moppuþráðum, meira að segja í nokkrum mismunandi litum í einni og sömu moppunni. Nokkrir minni framleiðendur skúringamoppa brugðust við aukinni eftirspurn á sínum tíma og tóku upp á því að blanda saman bómullar- og fiberþráðum í ýmsum litum í moppurnar sínar og juku þannig sölutölur verulega. Það má því segja að moppuframleiðendur hafi stutt við bakið á hnýturum löngu áður en framleiðendum hnýtingarefnis datt í hug að bjóða staka moppuþræði til hnýtinga.

Í dag finnst þessi fluga í öllum mögulegum litum og útfærslum og kjaftasagan segir að þeir sem eiga lager af þessum flugum þurfi aldrei að kvíða aflatregðu.