Murta

Murta finnst víða á Íslandi. Murtan, líkt og sílableikjam er rennilegur fiskur með fremur oddmjótt trýni og er neðri skolturinn jafn langur eða styttri en sá efri. Ekki er óalgengt að menn taki murtu í misgripum fyrir smávaxna sílableikju og stimpli hana sem eitthvert kóð og sleppi. Meðal nokkurra þekktra murtuvatna á Íslandi eru; Þingvallavatn, Vesturhópsvatn, Skorradalsvatn og Langavatn. Stærð murtu er mjög mismunandi, allt frá 12 til 30 sm. og verður hún kynþroska 4 – 6 ára. Hryggna murtunnar breytir lítið um lit á hryggningartímanum, en hængurinn dökknar töluvert. Hryggning á sér stað síðari hluta september og fram í miðjan október, nokkuð mismunandi eftir landshlutum.

Murta úr Þingvallavatni
Murta úr Þingvallavatni

Sílableikja

Sílableikjan er silfruð með ljósum doppum. Hún heldur sig mest á botninum, frekar djúpt og þá helst innan um botngróður á 10 – 30 m dýpi. Þrátt fyrir þetta má almennt vænta sílableikju á nánast öllum búsvæðum bleikju. Sílableikjan dökknar mikið á höfði, hliðum og baki á hryggningartímanum og líkt og kuðungableikjan, roðnar hún á kviði. Fiskurinn verður kynþroska 6 – 10 ára og hryggning stendur yfir allt frá september og fram í nóvember.

Sílableikja – Náttúrufræðistofa Kópavogs – natkop.is

Kuðungableikja

Kuðungableikjan er með dökkt bak og silfraðar hliðar. Á hryggningartímanum roðnar kviður bleikjunnar all verulega og getur orðið dökk appelsínugulur. Þrátt fyrir nafnið lifir kuðungableikjan ekki aðeins á kuðungi, heldur leggur sér einnig til munns mý, hornsíli og ýmiss botnlæg dýr. Kynþroska verður fiskurinn 6 – 10 ára og er þá á bilinu 25 – 50 sm að lengd. Bleikjur, ólíkt öðrum laxfiskum, hryggna að öllu jöfnu í vatni, ekki ám eða lækjum. Hafi hryggning átt sér stað í straumvatni, ganga seyðinn strax í næsta vatn um leið og þau klekjast. Hryggning á sér að öllu jöfnu stað í júlí – ágúst. Klaktími er nokkuð misjafn, alveg frá því í janúar og fram í júli, allt eftir hitastigi, stærð eggja og umhverfisaðstæðum hverju sinni.

Kuðungableikja

Dvergbleikja

Dvergbleikja er smæst þeirrar bleikju sem finnast á Íslandi. Kynþroska verður fiskurinn 2 – 4 ára og er á bilinu 7 – 24 sm að lengd. Hryggningartími dvergbleikju er mjög mismunandi eftir landshlutum, ág.- sept. fyrir norðan land, mánuði síðar sunnanlands. Dvergbleikja heldur sig á grynningum eða efri hluta botnsins og lifir mest á kuðungum. Hún er sá stofn bleikju sem virðist vera bundin í útliti seyðis um allan aldur; er kubbsleg í vexti, dökkleit, oft brún og hliðarnar alsettar gulleitum depplum.

Dvergbleikja

Regnbogasilungur

Regnbogasilungur lat: Oncorhynchus mykiss á sér ekki náttúruleg heimkynni á Íslandi en var fluttur hingað til eldis um miðja síðustu öld. Eitthvað er um að regnbogasilungi sé/hafi verið sleppt í vötn á Íslandi en hann á afar erfitt með að koma seyðum á legg þar sem hann, ólíkt öðrum silungi í Evrópu, hryggnir að vori en ekki hausti.

Mynd: Wikipedia / public-domain-image.com

Hooked on Scottish

Ekki láta nafnið á þessum þætti plata ykkur. Hérna er á ferðinni þáttur úr Skoska sjónvarpinu frá árinu 1996 þar sem þáttarstjórnandinn heimsækir Ísland og kynnir sér nokkrar af (þá) upprennandi ám Íslands. Vegna takmarkana STV má ég ekki linka beint á klippuna, en hægt er að skoða hana með því að smella hér eða á myndina.

Það eru fleiri þættir úr þessari seríu aðgengilegir hér, en rétt er að taka það fram að þetta eru c.a. 25 mín. þættir hver og einn þannig að þeir bæta verulega við erlent niðurhal.

E.S. Tók nokkur eftir brandaranum um ‘upprennandi’ árnar?

Meðalfellsvatn, 19.sept.

Það fór nú eins og mig grunaði. Fallegu lýsingarnar af háttarlagi fiskanna í Meðalfellsvatni urðu til þess að við hjóninn skruppum þangað upp eftir í dag og auðvitað slóst nýjasti fluguveiðimaður Íslands með í för. Líkt og í gær var ágætis veður, aðeins kaldara þó. Eitthvað var ég slakari heldur en í gær, missti fleiri fiska sem ég kenni auðvitað slakari tökum um, en heim kom ég þó með 7 stk. Frúin tók þrjá og missti alveg helling, helst þegar þeir voru komnir á loft og stefndu í greipar henni. Sjálf hafði hún á orði að e.t.v. væri sniðugt að taka með sér háf og venja sig á að góma þá þannig. Stóri bróðir tók 7 stk., flesta á flugu sem hann hnýtti sjálfur sem bara jók á kikkið síðan í gær. Sannkallaður ‘killer’ á ferð.

Meðalfellsvatn, 18.sept.

Við bræðurnir gerðum okkur ferð upp að Meðalfellsvatni upp úr hádegi. Prýðilegt veður, þurrt og sólríkt með köflum. Ég furðaði mig á því þegar við komum að vatninu, hversu þétt tveir veiðimenn stóðu úti við ‘Stóru steinana’ en skýring fékkst á því eftir stutt spjall við annan þeirra þegar hann kom í land. Bleikjan var vaðandi í torfum á þessum slóðum og lítið annað að gera en láta einhverja svarta og rauða flugu renna fram úr fremstu lykkju. Að vísu var fiskurinn frekar smár, en þó ekki svo að ekki mætti éta hann. Sjálfur nýtti ég tækifærið og raðaði út nokkrum af flugunum mínum, helst litlum í stærð 12-16 og ekki of búk miklum, svona til að prófa það sem var í boxinu. Þær sem gáfur helst voru; Watson’s Fancy (hefðbundin púpa og svo grönn á grubber), Krókurinn, Bleik og blá (grubber), Heimasætan (grubber). Það var greinilegt að fiskurinn var löngu hættur að hugsa um æti, hér gilti bara að pirra hann nógu mikið og draga létt í gegnum torfurnar. Kannski engin furða að síðasti dagur í vatninu er 20.sept. fiskurinn er greinilega að draga sig saman í hryggningu. Það fór svo að ég tók ein 14 stk. með mér heim og nokkuð ánægjulega minningu af sýndalátum hænga sem voru að gera sig til fyrir hryggnunum. Það var á tíma eins og David Attenbrough væri mættur á staðinn og ég væri að horfa á einhverja Top 10 náttúrulífsmynd, þvílík voru atriðin sem sett voru á svið fyrir mann.

Aukafrétt: Stóri bróðir gaf sér loksins góðan tíma með flugustöngina og fékk sína fyrstu tvo á flugu, til hamingju.

Urriðavatn, 12.sept.

Svona rétt til þess að drepa tímann á meðan vinnufélagar mínir fóru 9 + ???? holur á golfvellinum við Ekkjufell, skellti ég mér í Urriðavatn utan við Fellabæ. Hér væri hægt að segja margar smáar sögur af litlum bleikjum. Eftir stutta upplýsingagjöf að bænum Urriðavatni tók ég til við að skanna vatnið í leit að stóru bleikjunum. Ég hefði örugglega ekki haldið úti í rúma 2 tíma hefði veðrið ekki verið eins gott og raun bar vitni. Þær stóru liggja væntanlega enn nokkuð djúpt, eftirláta þeim smáu grynningarnar því það var það eina sem ég fann. Annars var mér tjáð að best gæfi snemm sumars og síðan að hausti þegar bleikjan dregur sig upp á grynningarnar til að hryggna. Væntanlega eru þær ekki byrjaðar að hryggna ennþá…….

Breiðdalsá 11.sept.

Mér er bara alveg sama þótt þessi mynd sé við greinina (öngull í rassi) því þessi ferð okkar vinnufélaganna austur í Breiðdal var alveg frábær. Fyrst af öllu, lipurð starfsmanna Veiðiþjónustunnar Strengja, veðrið lék við okkur allan daginn og umhverfið alveg einstakt. Við félagarnir áttum þrjár stangir á silungasvæðinu á laugardag. Vorum nokkuð tímanlega á ferðinni á föstudagskvöldið þannig að við renndum niður að veiðihúsi að leita frétta af veiði. Í stuttu máli, fáar sögur af silungasvæðinu sem hafði beinlínis farið hamförum vegna vatnavaxta síðustu daga. Útlitið var ekki gott… en eftir eitt stutt símtal við Þröst í Stengjum var okkur boðið að taka efstu svæðin í Suður- og Norðudal Breiðdals í stað þess að eyða öllum laugardeginum í að skanna neðstu svæðin í mjög miklu vatni. Hefði ég verið með sardínudós meðferðis hefði ég væntanlega náð að fylla hana og hefði félagi minn átt ódeigan Toby hefði hann væntanlega náð einum mjög vænum laxi rétt fyrir ofan Hamarsflöt (það sem sagt gaf sig þríkrækja á ‘gamla góða’ spúninum hans). Þótt ég hafi minna en ekkert vit á laxveiðiám, þá þori ég svo sannanlega að mæla með Breiðdalsá þó ekki væri nema silungasvæðinu að vori eða snemm sumars. Stórkostleg náttúra, fallegt árstæði og frábær þjónusta hjá Strengjum. Svo skemmir ekki heldur að ég náði að sjúga í mig alls konar vitneskju um fluguveiði í ám af félögum mínum og öðrum í veiðihúsinu.

Hlíðarvatn, Hnappadal 5.sept.

Rjómablíða, létt vestan og suð-vestan átt og vatnið upp á sitt fegursta. Vorum mætt í vatnið kl.10 og fljótlega fóru fyrstu fiskarnir að týnast á land. Fastir liðir eins og venjulega; enn hefur lækkað í vatninu. Nú er ég hættur að þora að segja til um hversu mikið vantar í vatnið. Ef við fáum enn einn snjóléttann vetur, þá lítur næsta sumar ekki vel út. Við hjónin voru mjög einbeitt og héldum okkur við fluguna allan daginn, hún með Black Ghost (10 fiskar) en ég með ýmsar aðrar; Vinstri græn, Bleik og blá, Dentist, Blue Charm og Þingeyingur auk Black Ghost (8 fiskar) þannig að samtals tókum við 18 væna fiska fram til kl.21:00 Vatnið hefur því gefið okkur 83 fiska í sumar. Ferðafélagar okkar tóku eitthvað minna á maðk.

Alder

Ein þeirra flugna sem horfið hafa aðeins úr boxi veiðimanna hin síðari ár, að ósekju. Alder er ensk fluga að uppruna og reyndist íslenskum veiðimönnum vel um árabil. Vona að ég sé að fara með rétt mál þegar ég segi að ofangreind mynd sýni það afbrigði Alder sem hefur reynst einstaklega vel í Þingvallavatni.

Einhverra hluta vegna hefur það reynst mönnum vel í urriða að hafa vænginn allt að tvöfaldri búklengd og nota ljósari hanafjöður í skeggið.

Bleikjan, jafnvel sjóbleikjan hefur síðan verið hrifnari af útfærslu með rauðum broddi (rautt flos) og ljósari væng. Sumir ganga svo langt að setja ljóst skott úr gullfasanafjöður á kvikindið, en þá segja aðrir stopp og vilja skíra fluguna upp á nýtt.

Svo má einfaldlega halda sig við upprunalegt hráefni en beita örlítið öðrum aðferðum og hringvefja kalkúna- og hanafjöður og þá getur útkoman orðið þessi:

Höfundur: óþekktur
Öngull: Hefðbundin 10 – 16
Þráður: Svartur 8/0
Búkur: Fanir úr páfuglsfjöður
Skegg: Svört hanahálsfjöður
Vængur: Fanir úr flekkóttri kalkúnafjöður
Haus: Svartur

Bleikja Sjóbleikja Urriði Sjóbirtingur
Votfluga 10,12 & 14 Votfluga 10,12 & 14

2000+

Takk fyrir allar heimsóknirnar, yfir 2000 innlit á rúmum mánuði hlýtur bara að teljast nokkuð gott. Af þessu tilefni fór ég aðeins yfir hvað helst væri skoðað af blogginu og þá stóðu uppskriftirnar uppúr. Til að gera þær aðgengilegri hef ég nú flokkað flugurnar eftir því hverjir láta helst glepjast af þeim og bætt við stærðum hverrar flugu eins og ég vil helst hafa þær í boxinu mínu.

Vonandi safnast síðan saman fleiri uppskriftir að áhugaverðum flugum. Ykkur er velkomið að senda mér ábendingar um þær flugur sem vert væri að geta eða hafa reynst ykkur vel. Ég mun reyna að útvega lýsingar af þeim, uppskriftir og einhver gáfuleg komment.

Þingvallavatn, 28.ág.

Stangveiði snýst um að njóta náttúrunnar og góðs félagsskapar. Það var einmitt það sem við hjónin gerðum í dag, skruppum á Þingvöll og æfðum nokkur fluguköst í blíðunni undir Arnarfelli, með heitt á brúsa í frábæru veðri. Og við vorum ekki þau einu sem fórum fisklaus heim, veiðiverðir Þjóðgarðsins tjáðu okkur að það hefði ekki komið branda upp úr vatninu í dag. Sjálf heyrðum við í þremur sem ekki urðu einu sinni varir, sáu þó fisk en hann tók ekkert.

Flugur – uppskriftir

Í framhaldi af boxinu mínu, fór ég í gegnum nokkrar bækur og greinar með flugu uppskriftum sem ég hef sankað að mér og setti einar 23 niður á vefinn. Þetta eru sem sagt uppskriftir og athugasemdir á 23 af 24 flugum sem ég þykist ætla að hafa í boxinu mínu á næstunni.

Uppskriftirnar eru aðgengilegar úr greininni ‘Boxið mitt’ með því að smella á nafn viðkomandi flugu. Eins má nálgast þessar uppskriftir úr valmyndinni undir Flugur / Uppskriftir.

Boxið mitt

Það eru þó nokkrir sem setja saman lista yfir ‘sínar’ flugur, þ.e. hvað leynist í boxinu. Sjálfur hef ég verið að fylgjast með nokkrum svona hlekkjum og þrælað mig í gegnum vinsælustu flugurnar hér og þar. Ef ég klára nú einhvern tíman að hnýta ‘mínar’ flugur þá gæti boxið mitt litið einhvern veginn svona út:

Black Ghost
Bleikja: N/A
Sjóbleikja: N/A
Urriði: Straumfluga 8, 10 & 12
Sjóbirtingur: Straumfluga 6, 8 & 10
Blae and Black
Bleikja: Votfluga 10, 12 & 14
Sjóbleikja: N/A
Urriði: N/A
Sjóbirtingur: N/A
Bleik og blá
Bleikja: Kúluhaus 8 & 10 / Púpa á grubber 10 & 12
Sjóbleikja: Straumfluga 6, 8 & 10
Urriði: N/A
Sjóbirtingur: N/A
Bloody Butcher
Bleikja: N/A
Sjóbleikja: Votfluga 6, 8 & 10
Urriði: Votfluga 8,10 & 12
Sjóbirtingur: N/A
Blue Charm
Bleikja: N/A
Sjóbleikja: N/A
Urriði: Straumfluga 8 & 10
Sjóbirtingur: Straumfluga 8 &10
Butcher
Bleikja: Votfluga 10, 12 & 14
Sjóbleikja: N/A
Urriði: N/A
Sjóbirtingur: N/A
Connemara Black
Bleikja: Votfluga 8, 10 & 12
Sjóbleikja: N/A
Urriði: N/A
Sjóbirtingur: N/A
Copper John / Kopar moli / Rafm.flugan
Bleikja: 10, 12 & 14
Sjóbleikja: N/A
Urriði: 10, 12 & 14
Sjóbirtingur: N/A
Dentist
Bleikja: N/A
Sjóbleikja: Straumfluga 6, 8 & 10
Urriði: Straumfluga 8, 10 & 12
Sjóbirtingur: Straumfluga 6, 8 & 10
Dýrbítur
Bleikja: N/A
Sjóbleikja: Bleikur 6, 8 & 10
Urriði: N/A
Sjóbirtingur: Svartur 6, 8 6 10
Flæðarmús
Bleikja: N/A
Sjóbleikja: N/A
Urriði: Straumfluga 8 & 10
Sjóbirtingur: Straumfluga 6, 8 & 10
Heimasætan
Bleikja: Straumfluga 8 & 10 / Púpa á grubber 10 & 12
Sjóbleikja: Straumfluga 6, 8 & 10
Urriði: N/A
Sjóbirtingur: N/A
Héraeyra
Bleikja: 10 & 12
Sjóbleikja: N/A
Urriði: 10 & 12
Sjóbirtingur: N/A
Mickey Finn
Bleikja: Straumfluga 6, 8 & 10
Sjóbleikja: Straumfluga 6, 8 & 10
Urriði: Straumfluga 8 & 10
Sjóbirtingur: Straumfluga 6, 8 & 10
NobblerBleikja: Orange & bleikur 8, 10 & 12
Sjóbleikja: Orange, rauður & bleikur 8, 10 & 12
Urriði: Olive & svartur 8, 10 & 12
Sjóbirtingur: Orange 8, 10 & 12
Peacock
Bleikja: Gjarnan með kúluhaus 8, 10 & 12
Sjóbleikja: N/A
Urriði: Með og án kúluhauss 8, 10 & 12
Sjóbirtingur: N/A
Peter Ross
Bleikja: Votfluga 10 & 12 / Púpa 12 & 14
Sjóbirtingur: Votfluga 10, 12 & 14
Urriði: N/A
Sjóbirtingur: N/A
Pheasant Tail
Bleikja: 10, 12 & 14
Sjóbleikja: N/A
Urriði: 10 & 12
Sjóbirtingur: N/A
Royal Coachman
Bleikja: N/A
Sjóbleikja: Votfluga 10 & 12
Urriði: N/A
Sjóbirtingur: N/A
Teal and Black
Bleikja: N/A
Sjóbleikja: N/A
Urriði: Votfluga 10, 12 & 14
Sjóbirtingur: N/A
Teal, Blue and Silver
Bleikja: Votfluga 12 & 14
Sjóbleikja: N/A
Urriði: Votfluga 12 & 14
Sjóbirtingur: N/A
Vinstri græn
Bleikja: Púpa á grubber 10 & 12 / Straumfluga 10 & 12
Sjóbleikja: N/A
Urriði: Straumfluga 8, 10 & 12 / Púpa á grubber 10 & 12
Sjóbirtingur: N/A
Watson’s Fancy
Bleikja: Kúluhaus 10, 12 & 14
Sjóbleikja: N/A
Urriði: Votfluga 10 & 12
Sjóbirtingur: N/A
Þingeyingur
Bleikja: N/A
Sjóbleikja: N/A
Urriði: Straumfluga 6, 8 & 10
Sjóbirtingur: Straumfluga 6, 8 & 10

Eins og sjá má þá er þetta all þokkalegur listi og greinilega nóg að gera á næstunni að fylla á boxið. Fyrir þá sem áhuga hafa er hægt að nálgast þennan lista hér á PDF formi. Uppskriftir að þessum flugum má nálgast með því að smella á nafn flugunnar.