Veiðiheimur fer hringinn

Langaði bara að vekja athygli á hringferð Veiðiheims um landið, flott framtak hjá þeim og vert að skoða stundatöfluna á veidiheimur.is

Í maí og júní fer Veiðiheimur hringinn í kringum landið með  fluguveiðinámskeið. Þar verður kennt allt í sambandi við fluguveiði, allt frá því hvernig eigi að hnýta fluguna á tauminn, til löndunar. Það sem farið verður í er eftirfarandi:

  • Fluguköst og fluguveiði
  • Fluguhnýtingar
  • Val og umgengni á veiðibúnaði og veiðistöðum
  • Öryggi í veiði
  • Frágangur og meðferð á afla
  • Fiskalíffræði, flökun og eldun

Námskeiðin eru fyrir fólk á öllum aldrinum , jafnt fyrir þá sem eru að stíga sín fyrstu skref sem og fyrir þá sem vilja bæta við þekkingu sína.

Sá sem sækir námskeiðið verður orðinn fullfær um að standa ein(n) að veiðum hvort sem það er í lax- eða silungsveiðum.

Lögun og litur

„Match the Hatch“ er enskur frasi sem hefur öðlast nokkuð víðtæka merkingu hjá veiðimönnum með tíð og tíma. Upphaflega var átt við þegar veiðimaður samsvaraði flugnaval sitt við yfirstandandi klak skordýra. Í seinni tíð hefur þessi frasi einnig og þá jafnvel heldur verið notaður yfir úttekt á allri mögulegri fæðu fisksins á hverjum tíma, alveg óháð því hvort eitthvert klak er í gangi eða ekki.

Í dag gefa menn gaum að lífríkinu, hitastigi vatnsins, árstíð og jafnvel tíma dags þegar flugan er valin. En oft dugir ekkert af þessu til, því fiskurinn getur skipt um æti eins snögglega og hendi er veifað. Í miðju klaki getur silungurinn skyndilega tekið upp á því að hætta að eltast við æti á yfirborðinu, leitað til botns og úðað í sig lirfum. Þá reynir á eftirtekt og úrræði veiðimannsins.

Lögun skordýra er auðvitað mismunandi á lirfu-, púpu- og fullvaxtastigi, en með því að velja flugu sem kemst nógu nálægt lögun þess skordýrs sem fiskurinn er að éta í það og það skiptið, getum við stórlega aukið möguleika okkar á töku.

Lögunin er eitt, stærðin er annað. Þegar löguninni er náð getur stærðin beinlínis þvælst fyrir fiskinum. Ef við yfirskjótum stærðina þá eru minni vonir til að fiskurinn taki heldur en ef við undirskjótum. Hjá silunginum er ekkert til sem heitir Stækkaðu skammtinn þinn eins og hjá okkur. Hann álítur sig ekkert sérstaklega heppinn þegar Pheasant Tail nr.8 skoppar framhjá honum þegar allar hinar sem hann var að enda við að éta voru í stærð 12 eða 14, hann einfaldlega lítur ekki við henni.

Litur flugunnar er síðan enn eitt atriðið sem getur, takið eftir getur skipt máli. Að mínu mati þurfum við ekki að ná nákvæmlega sama lit. Svipaður tónn, jafnvel aðeins líkindi duga oft til. Ég hengi mig svolítið á það að silungur skynjar sömu grunnlitina og við, en aðeins 1/8 af þeim litatónum sem við greinum. Þessu til viðbótar hefur birtustig í vatni mikil áhrif á litaskyn fiskjar, litir dofna í minni birtu, verða nánast brún- eða grátónar.

Og til að byggja valið okkar á flugu á einhverju áþreyfanlegu getum við velt við steinum, gaumgæft vatnsflötinn eða jafnvel rótað í botninum og veitt smádýr í flugnanetið okkar. En öruggasta leiðin til að sjá hvað fiskurinn er að éta er auðvitað að ná einum og skoða í kok hans og maga. Munið bara að bíða ekki of lengi með að ná sýnishorni, meltingarvökvi og súrefni geta verið mjög fljót að breyta ásýnd fæðunnar. Það er frægt kommentið Mývetningsins; Silungur étur ekki blóðorm, en mikið af svartri kássu. Því er nú þannig farið að skordýr sem innihalda hátt hlutfall blóðrauða til að lifa af kaldan veturinn eru mjög fljót að dökkna fyrir áhrif súrefnis og því finnum við sjaldnar rauðan blóðorm í koki eða maga silungs.

Týpur og aðferðir

Í grunninn erum við alltaf að tala um fjórar tegundir flugna; púpur, votflugur, þurrflugur og straumflugur þó skilin á milli þeirra séu nokkuð föl á köflum. Þegar ég var að byrja fluguveiðar vöfðust svolítið fyrir mér allir frasarnir og týpurnar sem var að finna í bókum, á netinu og manna í millum. Til að einfalda mér málið tók ég þann pól í hæðina að horfa á flóruna í fjórum flokkum eftir því hvernig við veiðum fluguna. Svei mér ef ég heyri ekki strax einhver fussa og sveia mér fyrir einfeldnina, en svona lít ég á dæmið:

  • Púpuveiðar snúast um að veiða við botninn með flugum sem eiga að líkja eftir skordýrum á púpu- og lirfustigi. Oftar en ekki er um þyngdar flugur að ræða eða léttari sem veiddar eru með eða án sökktaums.
  • Veiðar með votflugu hafa látið töluvert undan síga í samkeppninni við púpurnar hvað vinsældir varðar, en virðast þær þó vera að sækja í sig veðrið eftir nokkur mögur ár. Votfluga á að líkja eftir skordýri sem hefur eða er við það að klekjast út rétt undir eða við yfirborð vatnsins.
  • Að veiða með þurrflugu heldur ennþá velli sem vinsælasta aðferðin við fluguveiðar ef eitthvað er að marka svo kölluð gentleman’s flugublogg. Ég verð nú samt að viðurkenna að ég verð meira var við púpu- og straumfluguveiðar heldur en þurrflugurnar sem eiga að líkja eftir fullvaxta skordýrum á yfirborði vatnsins.
  • Straumflugur eru afskaplega víðfeðmur flokkur sem í flestum tilfellum líkir eftir syndandi fæðu fisksins eða akkúrat engu sem finnst í náttúrunni og er eingöngu hannað til að vekja forvitni fisksins. Léttar, þungar, daufar og litríkar sem eru veiddar á öllu dýpi, allt frá botni og upp að yfirborði vatnsins.

Meðalfellsvatn, 7.maí

Karladeild veiðifélagsins, þ.e. við bræðurnir skruppum í Meðalfellsvatnið rétt fyrir hádegið í rjómablíðu. Komum okkur fyrir austan Hljóðasteina og teygðum úr taumum. Brósi átti vinninginn að öllu leiti í dag, varð fyrstur var, tók fyrsta fiskinn og flesta, samtals 8, þar af þrjá mjög þokkalega. Sjálfur vígði ég nýju Joakim’s stöngina með því að taka 3 í minni kantinum sem fengu líf. Þær flugur sem gáfu voru; Buzzer svartur/silfraður, Buzzer svartur/rauður og auðvitað Vinstri græn – wired. Frábær ferð í alla staði.

Þegar heim var komið beið skemmtilegur póstur eftir mér, haldiði að karlinn hafi ekki bara verið dreginn út af póstlista Veiðiheims og unnið flugubox ásamt tveimur öðrum. Já, það getur borgað sig að eiga vini á Facebook.  Á morgun er það svo Klambratúnið með ‘hinum’ Joakimunum.

Kastæfing á Klambratúninu

JOAKIM´S verður með kastæfingu og stangakynningu á Klambratúninu sunnudaginn 8.maí kl.13:00 í samvinnu við Stefán Hjaltested og fleiri góða veiðimenn. Hægt verður að prófa JOAKIM´S flugustangir af öllum stærðum.Við hvetjum alla sem eiga JOAKIM´S stöng að mæta með hana á svæðið og gera nokkrar léttar kastæfingar með okkur. Gott er að yfirfara búnaðinn sinn í leiðinni og hafa allt klárt fyrir næstu veiðiferð.

Þar sem maðurinn var að eignast þessa fínu Joakim’s stöng er nokkuð öruggt að maður mæti.

Undan vindi

Eins og við þekkjum ágætlega hérna á Íslandi, þá getur lognið ferðast misjafnlega hratt yfir. Að veiða á móti vindi er vel þekkt og gjöfult þegar vatnið og vindurinn hafa borið með sér æti upp að bakkanum og þar með fiskinn sem við erum að eltast við. En þegar lognið er orðið ærandi og öll okkar ráð til að koma flugunni út með þokkalega árangursríkum hætti hafa brugðist, þá leggur margur veiðimaðurinn árarnar í bát og tekur fram kaffibrúsann í stað flugunnar. En, það er e.t.v. ekki alltaf ástæða til.

Í smærri vötnum og þar sem vindur hefur umtalsverð áhrif á umhverfingu yfirborðsins á móti þyngra vatni á botninum, þá getur veiði undan vindi verið alveg eins spennandi. Þegar vindurinn hefur náð að mynda hringstreymi á milli yfirborðs og botns, nær dýpri straumurinn að róta upp æti við bakkann hlé megin, ekki ósvipað og gerist á yfirborðinu áveðurs. Botnstraumurinn er að öllu jöfnu þyngri heldur en aldan á yfirborðinu. Hans gætir því ekki eins fljótt og öldunnar, en varir þeim mun lengur eftir að lægir. Þannig er það að bakkinn undan vindi gefur oft ágætlega eftir goluþytinn þar sem gruggið (ætið) er lengur að setjast þeim megin í vatninu og veiði því oft með ágætum á þeim slóðum.

Meðalfellsvatn, 1.maí

Loksins kom að því í ‘sumar’, fyrsti fiskurinn og það bara nokkuð vænn urriði úr Meðalfellsvatni, ríflega 1 pund sem auðvitað fékk líf. Við veiðifélagarnir og hjónin smelltum okkur upp á von og óvon í Kjósina eftir hádegið í dag þrátt fyrir frekar kuldalegt veður. Auðvitað snjór yfir öllu og aðeins 1-2°C en algjört logn og í raun einstök blíða. Reyndum ýmsar flugur, púpur og nobblera, en sú sem gaf var auðvitað Vinstri græn – wired.

Froðusnakk

Froða á yfirborði vatns, hvort heldur í straumi eða á lygnu getur gefið okkur töluverðar upplýsingar ásamt því að aðstoða okkur við veiðarnar.

Þar sem froða flýtur í straumi getum við verið nokkuð viss um að ætið flýtur á svipuðum slóðum. Froða á vatni ber með sér ógrynni lífvera sem silungurinn sækir í og við ættum ekki að láta fram hjá okkur fara. Oftar en ekki gefa litlar þurrflugur eða léttar púpur sé þeim kastað í eða við froðuna. Það sama á við um froðu sem berst með straumi auk þess sem hún segir okkur til um hvar aðal straumur árinnar/lækjarins liggur og hjálpar okkur þannig að stemma ‚drift‘ flugunnar við hraða straumsins og ná þannig eðlilegum hraða á fluguna.

Hvar er fiskurinn?

Kaldhæðnislega svarið er; Í vatninu. Fiskur finnst að hámarki í um 10% vatnsins. Þessi einfalda staðreynd segir okkur að það sé frekar ólíklegt að við veiðum eitthvað ef við einfaldlega mætum á svæðið, hugsana- og athugunarlaust. Það er svo einfalt að við veiðum ekki fisk þar sem enginn fiskur finnst. Við verðum að snúa á líkurnar og nýta okkur allar vísbendingar um þá staði sem fiskur getur haldið sig á:

  • Í skjóli við stein
  • Í lygnunni hlé megin við nes og tanga
  • Í skugganum
  • Í jaðri grynninga
  • Í súrefnisríku vatni úr lækjum og uppsprettum
  • Í skjóli við bakkann

Ef við erum alveg ‘lost’ þá eru þetta nokkrir staðir þar sem byrja má á að leita fyrir sér þegar komið er að vatni.

Vífó, 23.apríl

Það bara hlýtur að vera eitthvað að flugnavalinu hjá mér. Skrapp í Vífó og barði vatnið í ekkert of góðu veðri frá um 10 – 12 í morgun og varð ekki var. Að vísu var vatnið töluvert gruggugt vegna vinds og ekki var nú hitanum fyrir að fara, en næstu menn urðu þó í það minnsta varir við fisk. Og jæja, það gengur bara betur næst.

Að berja vatnið, endalaust

Þegar maður hefur orðið var við fisk, eða þykist í það minnsta vita af honum, en hann sýnir flugunni engan áhuga, þá vaknar spurningin; Hve oft á ég að reyna áður en ég skipti um flugu?

Til að byrja með sagði mjög lágróma rödd innra með mér; Fimm sinnum sem þýddi í raun að ég kastaði sömu flugunni í það minnsta 10 sinnum. Jafnan þýddi þetta að annar hvor okkar gafst upp og rann af hólmi, oftast fiskurinn. Með tíð og tíma hefur þessi rödd hækkað róminn verulega og í dag gargar hún á mig; Þrisvar sinnum sem er farið að þýða í raun og veru þrisvar. Reynslan hefur kennt mér að ef fiskurinn tekur ekki fluguna í þriðja skiptið sem mér tekst að leggja hana snyrtilega fyrir hann, þá eru mestar líkur á því að það eina sem takist er að hræða fiskinn endanlega frá mér.

En hvað svo? Í hvernig flugu á maður þá að skipta? Oftar en ekki verður smærri fluga fyrir valinu. Ef það dugar ekki til, þá tekur maður öfgafulla sveiflu í hina áttina, stærra kvikindi á hinum enda litrófsins, ljósa í stað dökkrar eða öfugt. Undantekningin frá þessu eru þó púpurnar. Í þeim held ég stærðinni svipaðri en læt þær skipta um ham hvað varðar lit og lögun.

Vinstri græn – wired

Eftir smá þróunartímabil hefur þessi fluga mín tekið smá breytingum. Hér er sú útgáfa hennar sem ég er einna sáttastur við.

Höfundur: Kristján Friðriksson
Öngull: Hefðbundin 8 – 12
Þráður: Rauður 8/0
Stél: Grænt marabou með nokkrum þráðum Peacock Kristall Flash
Vöf: Rauður vír
Búkur: Peacock Ice Dub
Vængur: Rautt marabou með nokkrum þráðum af hömruðu rauðu tinsel
Haus: Rauður

Bleikja Sjóbleikja Urriði Sjóbirtingur
Straumfluga 10 & 12 Straumfluga 8,10 & 12

Skrautflugur í silunginn

Einhverra hluta vegna komu mér alltaf stórar, vel skreyttar laxaflugur frá Skotlandi í hug þegar minnst var á skrautflugur. En skrautflugur (enska: attractors) ná til fleiri flugna og fiska. Allar flugur sem hnýttar eru í björtum litum; þurrflugur, púpur og straumflugur sem ekki líkja eftir neinu því sem finnst í lífríkinu geta strangt til tekið talist til skrautflugna. En ekki gengur allt glysið jafn vel í fiskinn, nokkrir litir og litasamsetningar hafa reynst betur en aðrar í gegnum tíðina, mismunandi þó eftir tegundum fiska.

Svo virðist vera sem silungurinn látið helst glepjast af rauðum, gulum og grænum flugum, auk samsetninga þessara lita með hvítu. Flugurnar í heild sinni virðast ekki þurfa að höfða til silungsins, meiru virðist skipta að einstakir hlutar hennar kveiki í silunginum, litaskil umfram samsetningar.

Vinstri græn - original

Sjálfur á ég mér skrautflugu sem ég hef verið að prófa mig áfram með, kannski meira af forvitni heldur en frumleika. Upprunalega voru litirnir og efnið valið skv. bókinni, rautt og grænt, áberandi og glitrandi. Þessi útfærsla hefur vissulega gefið mér nokkra silunga og ekkert undan henni að kvarta sem slíkri, en eitthvað var það þó sem ég var ekki ánægður með og nú hefur hún þróast aðeins.

Grænt marabou skott með Peacock Kristall Flash hefur leyst af hólmi tinselið og búkurinn er núna úr Peacock Ice Dub, vafinn með rauðum vír til þyngingar.

Vinstri græn - wired

Ekki alveg eins glannaleg í útliti en litirnir eru eftir sem áður skv. bókinni og skilinn á milli efri- og neðri hluta hennar nokkuð áberandi. Sumarið og silungurinn kveða svo upp úr um hvort tilfinning mín um veiðihæfni hennar séu réttar.

Þegar ekkert klak er í gangi og lítið líf er að sjá í vötnum, grípa veiðimenn gjarnar til skrautflugna af einhverju tagi til að kveikja í fiskinum. Hvort sem menn reyna fyrir sér með þurrflugu, straumflugu eða púpu er oftar en ekki hægt að ná fram einhverri hreyfingu í vatninu með skrautflugu sem lögð er út á líklegan veiðistað.

Royal Wulff

Það er ógrynni þurrflugna sem teljast til skrautflugna en einhver þekktust þeirra er kannski afbrigði Lee Wulff af Royal Coachman, Royal Wulff. Flugan í sjálfri sér líkir ekki eftir neinu ákveðnu skordýri, en hefur virkilega sannað sig, ekki síður en aðrar úr smiðju þeirra Wulff hjóna; Gray Wulff, White Wulff og Grizzly Wulff.

Úrval straumflugna er nánast ótæmandi, nokkrar sem gefið hafa ágætlega í gegnum tíðina eru Mickey Finn, Royal Coachman og ‚okkar eigin‘ Dýrbítur.

En það eru fleiri flugur en þurr- og straumflugur sem geta sært silunginn til töku, bjartar púpur með glitrandi kúluhausum verkja alveg eins mikla forvitni silungsins og vel þess vert að gefa þeim gaum.

Copper John

Hvaða litasamsetningu, áferð eða uppbyggingu menn velja skiptir kannski ekki mestu, heldur það að menn finni sína eigin flugu, verði öruggir með hana og deili áhuga sínum á henni með silunginum. Prófið ykkur endilega áfram með bjartar og litskrúðugar flugur, hvort heldur í hnýtingum eða aðeins við veiðarnar í sumar.

Bábilja – Kasta langt

Einhver sagði að það væru aðeins lélegu kastararnir sem svöruðu svona fullyrðingum neitandi. Allt í lagi, ég er þá bara lélegur kastari. Mitt svar er; nei. Í vatnaveiði veiðast flestir fiskar á innan við 12 m. Auðvitað getur komið upp sú staða að gott sé að ráða við lengri köst (20-30 m) og ég fullyrði að þú nærð slíkum köstum auðveldlega með smá æfingu eða með stuttri tilsögn kastkennara.

Bábilja – Háskólapróf

Þó til séu einn og einn sem takið bakteríuna mjög alvarlega, þá þarftu ekki að sökkva þér niður í lífríki hvers einasta vatns til að velja ‚réttu‘ fluguna. Til eru nokkrir listar yfir ‚öruggar‘ flugur sem sjaldan bregðast, eina vandamálið er að finna þann lista sem virkar. Sjálfur á ég mér mínar uppáhalds flugur, konan mín sínar (sem er raunar bara ein, Black Ghost) en þegar öllu er á botninn hvolft og manni tekst að horfa framhjá mismunandi heitum, þá eru þessir listar næstum allir eins. Ekki hengja þig í hvort fluga sem er búin til úr koparvír heiti Koparmoli, Copper John eða Rafmagnsflugan, þær eru allar mjög keimlíkar.

Bábilja – Langt í veiði

Ef við erum að tala um vegalengdir, þá er næsta veiðivatn aldrei langt undan hér á Íslandi. Hringinn í kringum höfuðborgina iðar allt af lífi í vötnum í innan við 50km radíus, það sama má segja um alla aðra staði á Íslandi. Ef við erum aftur á móti að tala um að það er svo langt í veiði í dögum talið, þá er svarið já.

Bábilja – Dýr veiðileyfi

Enn og aftur, nei. Ef við erum ekki að tala um primetime í einhverri L-á með veiðihúsi og öllu tilheyrandi, þá getur þú alveg komist í góða veiði fyrir lítinn aur. Vatnaveiðin er mitt sport, pakka nóg af mat í fellihýsið, renni út úr bænum á föstudegi og sést svo ekki heima fyrr en aðfararnótt mánudags. Ef þú sérð fram á að fara í 4-5 vötn á sumri, þá getur alveg borgað sig að festa kaup á Veiðikortinu. Sjálfur nota ég það töluvert og bæti svo kannski einu og einu vatni við sem ég borga aukalega. Dagurinn í þokkalegu vatni getur verið á bilinu 1.000 – 2.000 og ekki verra að þekkja einn eða fleiri landeigendur (bændur).

Bábilja – Dýrar græjur

Einfalt, nei. Fluguveiðar, eins og allt annað sport, geta verið kostnaðarsamar en þú stjórnar því mikið til sjálfur. Auðvitað getur þú farið ‚overboard‘ og keypt þér allt það besta og dýrasta, en þú getur líka keypt þér skynsamlegt sett til að byrja með; 8-9 feta stöng með línu 5-7, tvo mismunandi tauma, alhliða taumaenda  (2X) og box með 20-30 flugum. Hafðu bara eitt í huga, ekki kaupa bara einhverja stöng, veldu merki sem þú hefur í það minnsta heyrt minnst á eða góður vinur þinn mælir með.

Vífó, 3.apríl

Aðeins meiri kastæfingar um og eftir hádegi í Vífilsstaðarvatni. Nokkrir í svipuðum erindagjörðum þegar mig bar að, en þeim fækkaði fljótlega. Vorum aðeins tveir eftir um kl.14 en þá dreif að nokkurn mannskap. Varð svo sem var við fisk en tökurnar voru svo naumar að ekkert hékk á. Prófaði helst þyngdar púpur; Pólska Pheasant Tail með kúluhaus, Red Tag og svo svartan og rauðan Buzzer. Jæja, 46. aldursárið byrjaði alveg eins og því 45. lauk, með öngul í rassi.

Meðalfellsvatn, 2.apríl

Létt kastæfing við Meðalfellsvatnið í dag í c.a. 2 klst. Vatnið orðið íslaust að mestu, aðeins smá ræma við Hljóðasteina er þakin íshröngli ásamt Vatnsvíkinni. Sáum töluvert líf í Hjarðarholtsvík og út af Víkurtöngunum, en því miður var fiskurinn ekki í neinu stuði.