Það eru alls ekki nýjar fréttir að fiskur sé í rólegri kantinum á vorin, en góð vísa…. of oft….. o.s.frv. Í púpuveiðinni hægjum við á okkur snemma vors og veiðum mjög rólega, næstum dautt. En hvað með viðbragðið okkar? Hvernig högum við okkur þegar svo fiskurinn tekur fluguna? Mér finnst raunar svo langt síðan að ég upplifði töku að ég er ekki viss um hvernig ég á að haga mér. Jú, ég get lesið aðeins um viðbragð og horft á fjölda veiðimynda þar sem menn virðast fá fisk á 2ja. mín. fresti, non-stop í 50 mín. en það er alls ekki víst að ég græði neitt á því.
Ég gæti líka lesið pistla og bækur manna eins og Kirk Deeter og Charlie Meyers þar sem hvatt er til þess að svara fiskinum formlega í viðbragðinu á vorin. Sem sagt; láttu eins og þú sért að taka upp símann þegar fiskurinn tekur. Notaðu sama viðbragð, afl og hraða þegar fiskur tekur að vori eins og þegar þú tekur upp símann. Eins og þeir félagar klykktu út með; Taktu upp símann og segðu halló við fleiri fiska.
Það getur kostað mig töluverða sjálfsstjórn að láta ekki vaða á fyrsta fiskinn sem ég kem auga á, hvort sem það er uppitaka, skvetta eða bara skuggi á botni. Þegar ég blaða í gegnum minningarbunkann minn, þá finn ég samt ekki eitt einasta tilfelli þar sem ég hef komið að vatni, séð fisk, kastað og fengið töku um leið. Þetta eitt ætti að kenna mér að taka mér meiri tíma þegar ég kem að vatninu. Þetta á ekki hvað síst við á vorin og snemma sumars þegar fiskurinn er ekki komin alveg í gang.
Ég las í vetur sem leið grein frá nágrönnum okkar í vestri, Kanadamönnum, þar sem vísindamenn höfðu kortlagt hvaða fiskur vaknar fyrst til lífsins á vorin, verður fyrst mest áberandi í vötnunum. Í stuttu máli, það eru stubbarnir sem skvetta sér mest og leita í það litla klak sem hefst snemma vors. Stóru drjólarnir halda sig mun lengur á botninum og fara sér rólegar, koma upp þegar sólin hefur yljað vatnið aðeins síðari hluta dags og eru þá gjarnan í síli rétt utan við og á grynningunum.
Fyrstir á fætur eru sem sagt stubbarnir sem geta ekki hamið sig, kíkja aðeins í sólina og láta öllum illum látum í þeirri flugu sem asnast til að klekjast snemma dags eða um hádegið. Fram að þeim tíma liggja þeir stærri og feitari aðeins lengur í bólinu og hafa auga með þeim litlu. Bíddu aðeins, þetta er nú bara ekkert ósvipað því hvernig ég hagaði mér um helgar hér um árið þegar guttarnir mínir ruku á fætur með látum áður en ég hafði einu sinni rænu til að opna annað augað.
Nú síðla vetrar hafa verið nokkrar umræður um ‚veiða og sleppa‘ á viðkvæmum fiskistofnum í Íslenskum vötnum, með sérstakri áherslu á Þingvallavatn og urriða þess. Öll umræða um sleppiskyldu í ám og vötnum er góðra gjalda verð, en engin stefna er svo góð að ekki megi ræða hana opinskátt án skætings.
Í gegnum tíðina hef ég alltaf tekið þann pól í hæðina að velja út frá eigin forsendum hvort ég sleppi fiski sem ég hef náð í. Sjálfum þykir mér óþægilegt að veiða undir þeirri kvöð að ég þurfi að sleppa öllum fiski eða af ákveðinni stærð sem hefur tekið flugu hjá mér. Ég einfaldlega trúi því ekki að fiskur geti fari óskaddaður frá öngli hvort sem hann sé fiðraður eða hangi aftan í málmspjaldi. Ég hef aldrei geta tekið neinum þeim rökum sem segja að fiskurinn finni ekki eða verði ekki fyrir neinum óþægindum ef hann aðeins tekur agnið með ákveðnum hætti eða á ákveðnum stað í kjaftinum, alveg sama hvort öngull sé með agnhaldi eða ekki. Reyndir veiðimenn og náttúrutalentar í veiði hafa bent á þann annmarka agnahaldslausra öngla að þeir geta stungist oft og mörgu sinnum í hold fisksins í sömu tökunni og því skaðað hann meira heldur en þeir með agnhaldi.
Sem sagt; ég hef valið að sneiða hjá þeim stöðum þar sem er sleppiskylda, annað hvort alfarið eða þá þeim stöðum sem ákveðinn fiskur heldur sig á. En það er ekki þar með sagt að ég geti ekki sleppi ekki, langt því frá. Ég sleppi stórum hluta þess fisks sem ég veiði, en ég sleppi á mínum forsendum og eftir minni sannfæringu, ég hef ekki á neinu öðru að byggja. Ég hef verið svo lukkulegur að halda á mörgum fiski í greip mér í gegnum tíðina. Fyrst fór ég nokkuð grimmt í þá með hendinni og skeytti litlu um það hvar og hvernig ég tók á þeim, ég vildi bara vera alveg öruggur um að missa hann ekki. Þetta háttarlag slípast nú yfirleitt af mönnum og með tíð og tíma fór ég að vanda mig meira, slakaði aðeins á því það þarf alls ekki að kyrkja fiskinn til að halda honum.
Í dag tek ég ekki á fiski öðruvísi en í gegnum bómullarnetið í háfnum mínum og með höndina vel vota. Og þegar ég segi, tek á þá er það meira svona að halda við heldur en taka á. Fyrsta sem ég geri er að skyggnast eftir því hvar í fiskinum flugan er staðsett. Ef hún stendur vel út úr munnviki hans þá er ég ekkert að eyða tíma í að fálma eftir tönginni, ég nota fingurna og er oftar en ekki búinn að losa fluguna á skemmri tíma heldur en það tekur mig að finna töngina og munda hana rétt.
Og nei, ég er ekki með stöngina í kjaftinum þannig að öll vörumerki snúi fram, rekandi fiskinn upp í linsu aðvífandi myndavélar. Stöngin er einfaldlega klemmd undir handlegg og fiskurinn er enn í vatninu og fer ekkert þaðan ef mér sýnist sem svo að sleppa honum. En hann verður að sýna þess merki að hann sé klár í sleppingu. Það er kannski einhver ímyndum í mér, en mér finnst að maður geti mælt lífsmörk fisks svolítið í gegnum fingurgómana. Heilbrigður fiskur sendir frá sé ákveðin skilboð sem veiðimenn læra að lesa í með tímanum, skilboð sem segja; Já, takk. Ég er nægjanlega hress og til í frelsið mitt.
Alveg eins og það er til vinstri og hitt vinstri hjá sumum, þá er til svart og hitt svart hjá einstaka veiðimanni. Margur hefur gert góða veiði með hvítum Dog Nobbler að vori þegar honum er brugðið fyrir svangan urriða á björtum degi. Hjá mér hafa það verið þeir með silfruðu tinsel sem hafa gefið helst rétt fyrir ljósaskiptin eða síðla dags. Svart er til í ýmsum litum.
Svo eru það ítölsku græningjarnir, ólívugrænir Nobblerar. Einhverra hluta vegna verða þeir að vera vafðir með gul-brúnni náttúrlegri fjöður og með gyltu tinsel í skottinu, annars gefa þeir mér ekkert. Þessa nota ég þegar rökkrið hefur náð að læðast aftan að mér eða dumbungur og rigning vomir yfir.
Að lokum, þ.e. þegar veiðidagur er kominn að kveldi, þá færi ég mig aftur í upprunalega svarta litinn, þennan dökka og þá snýst tinselið aftur í silfrað.
Þegar veiðimenn eru spurðir hvaða flugur þeir noti að vori, eru svörin oftar en ekki ‚stór og svört‘. En af hverju? Jú, lirfur ýmissa skordýra sem orpið var síðasta haust hafa haft allan veturinn til að éta og fita sig í vötnum. Sumir segja í ró og næði á meðan fiskurinn hefur haldið sig til hlés og slakað á í köldu vatninu síðustu vikur og mánuði, en það er ekki endilega víst. Það er ekki alveg allur fiskur sem hefur verið í megrun í vetur, eins og ísdorgarar hafa verið að sanna síðustu vikur. Margur fiskurinn er feitur og pattaralegur allan veturinn og því hlýtur hann að vera í æti.
Svart er vissulega liturinn á fjölda lirfa, en aðrir litir koma einnig sterkir inn í flugunum. Rauðar, einar sér eða í bland við jarðarlitina eru einnig alveg inni. Blóðrauði, frostlögurinn í pöddunum, verður til staðar næstu vikurnar eða alveg þangað til vötnin hafa hitnað upp að 5°C. Í dýpri og kaldari vötnum er blóðrauðinn til staðar allan ársins hring og því gengur Blóðormurinn allt sumarið.
En hvað með aðra liti? Jú, það eru til fleiri afbrigði af svörtu.
Nú er tímabilið rétt handan við hornið og nokkra farið að klæja allóþyrmilega í kasthöndina. Sumir hafa æft hana síðustu vikur við hnýtingar og líklega liggja nokkrar þúsundi glansandi fínna flugna í boxum veiðimanna og bíða þess að fara í bað. Hér ætla ég að lauma inn smá játningu; ég er ekki búinn að hnýta eina einustu flugu fyrir sjálfan mig í allan vetur. Það eina sem ég hef hnýtt eru nokkrar hrognaflugur sem ég setti í um daginn fyrir kunningja minn og nágranna, Svarta Zulu. Í staðinn laumaði hann að mér þessum glæsilegu blendingjum.
Blendingjar úr smiðju Sigga Kr.
Ég verð nú að játa að mér fundust skiptin heldur ójöfn, nokkur hrogn í staðinn fyrir úrval glæsilegra marabou flugna. Það verður sko látið reyna á þessar í sumar, því get ég lofað. Það má lesa meira um þessar glæsiflugur og fleiri hér.
Þennan mánuðinn hafa nokkur stangveiðifélög skotið skjólshúsi yfir félagsmenn sína og boðið upp á kastkennslu sem vonandi sem flestir hafa nýtt sér. Sjálfur er ég utangarðs í félagsmálum og hef því ekki í eins mörg hús að venda með æfingar. Engu að síður getur maður gert ýmsar æfingar, svona heima við, einn sér eða í smærri hópum. Spottastangir eru fáanlegar víða og með þeim má gera kvöldfréttatíma RÚV miklu skemmtilegri, meira að segja notið þess að sitja fyrir framan beina útsendingu frá Alþingi. Svo má ekki gleyma bílskúrsæfingunni, Kartöflukastinu. En umfram allt, nú er tíminn til að æfa kasthöndina, annars er hætt við að fyrstu dagarnir í veiði verði frekar stirðir og þvingaðir.
FOS 