Kristján Friðriksson

Vetur genginn í garð

27. október 2020

Fréttir

Upp

Forsíða

Nú er vetur genginn í garð og FOS.IS vaknar af örstuttum dvala um þetta leit líkt og undanfarin ár. Þó rólegt hafi verið á vefnum síðustu vikur, þá hefur verið í nógu að snúast að raða niður efni fyrir veturinn og nokkuð fram á næsta sumar.

Líkt og undanfarin ár verða reglulegar færslur á vefnum í vetur þetta 2 – 3 á viku og reynt að tappa af kollinum nokkrum hugleiðingum sem fengu að gerjast á bakkanum í sumar sem leið. Það vita það eflaust einhverjir að ég reyni að klára allar greinar að hausti sem eiga að birtast yfir veturinn, því yfir veturinn hef ég í ýmsu öðru að snúast heldur en fanga hugsanir niður á blað. Svo verð ég líka að viðurkenna að ef of langur tími líður frá því ég set einhverja hugmynd niður í orð og móta hana í grein, þá veit ég hreint ekki hvert ég var að fara í punktum mínum.

Hliðarskref FOS.IS sem hefur dafnað og stækkað ár, frá ári undanfarin ár verður á sínum stað. Febrúarflugur verða á sínum stað, vonandi með enn skemmtilegra sniði heldur 2020. Það var ekki annað að sjá heldur en formið félli lesendum og þátttakendum í geð, hver veit nema einhverjar nýjungar líti dagsins ljós í febrúar en það er jú allt undir þátttakendum komið. Eins og ástandið er í dag, þá er það ótvíræður kostur að viðburðurinn eigi sér sitt aðalaðsetur á vefnum, ekki er COVID-kvikindið að skemma það að hnýtarar setjist niður heima hjá sér, hnýti nokkrar flugur og smelli inn á hópinn á Facebook.

Undanfarin ár hef ég boðað hefðbundið efnisval á vefnum og það geri ég enn og aftur. Þegar ég lít yfir þær greinar sem ég hef nú tímasett til birtingar, þá virðist vera einhver beinskeyttari tónn í einhverjum þeirra. Það leyfist vonandi líka, ég hef mínar skoðanir á ýmsu sem hefur fengið að gerjast í samfélagi stangveiðinnar á undanförnum árum sem mér sannast sagna hugnast ekki og leyfi mér því að segja það sem mér í brjósti býr. Það verður í það minnst af nógu að taka á vefnum komandi mánuði.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Hóp 5. september 2020

8. september 2020

Veiði

Upp

Forsíða

Góður vinur minn stefnir oft með brjóstið fullt af vonum í veiðiferðir og einmitt þannig leið mér s.l. laugardagsmorgunn þegar við veiðifélagarnir lögðum heiðar að baki og stefndum norður í Húnaþing á vit fyrsta í sumarauka. Það var ekki fiskur sem ég batt helst vonir við, miklu heldur einn svona dag þar sem sumarið og haustið mætast í stillum og fallegu veðri.

Ekki amalegt að taka pásu í svona veðri

Hópið tók á móti okkur í þvílíkri blíðu að maður hafði sig varla í að gára vatnsflötinn við Vaðhvamm, en hvað lætur maður sig ekki hafa þegar veiði er annarsvegar? Með bakpokann fullan af nesti og skjólfatnaði, ef hann mundi nú taka upp á því að kula, töltum við niður að vatninu og komum okkur saman um sitthvora fluguna til að prófa í fyrstu atrennu.

Ég dró hvítan Nobbler, hún einhvern annan, en eftir að ég hafði fengið ágæt viðbrögð við þeim hvíta vorum við bæði með þann hvíta undir. Undirtektirnar voru nokkuð skemmtilegar, ekki stórvaxnar en þeim mun fjölbreyttari. Urriðar, bleikjur og svo þessi tegund sem margir virðast sækjast eftir, lax. Enginn af þeim sem ég náði að narra voru af þeirri stærðargráðunni að ég vildi þá á mína pönnu þannig að veiða og deyða varð ekki ofaná, aðeins valkvætt veiða og sleppa.

Haustið handan við hornið, marglittur farið að reka á fjörur

Eftir að veiðifélagi minn hafði fengið eina þokkalega sjóbleikju sem fyrirfram byrjaði að kitla bragðlaukana, var tekið mjög hressilega í þann hvíta. Snaggaralegri viðureigninni lauk með tvöföldu heljarstökki, sporðadansi miklum og því að taumurinn slitnaði á hnúti. Jæja, það var þá einn flottur á ferðinni í Hópinu með glitrandi varaskraut í munnvikinu og eftir sat veiðifélagi minn með stuttan taum, enga flugu og sárt ennið.

Það var óttalegt kropp sem tók við, tittir og aftur tittir, naumar tökur svo aldrei festist og við vorum orðin heldur vondauf um fjölskyldumáltíð úr Hópinu. Þegar svona er komið, þá ferð maður að gramsa í fluguboxinu, tekur fram hinar og þessar flugur, skiptir og reynir. Ég var kominn í heilan hring, kominn aftur með þann hvíta undir en félagi minn var komin að stórum svörtum Nobbler. Þá var tekið hressilega og ákveðið, látið vita að þarna fór ekki fiskur í undirmálsflokki og strax farið að teygja á línunni með töluverðri frekju. Rétt í þá mund sem bremsan var svo til komin í botn, hljóp einhver flækja í hjólið og þá heyrðist í minni; Eins gott að undirlínan haldi. Ég var nú ekki endilega að trúa því að hann hefði tekið alla línuna út, en þegar ég kíkti yfir öxlina á henni sá ég glitta í undirlínuna og enn tók fiskurinn út af hjólinu.

Til að gera langa sögu stutta, þá laut þessi líka fallegi birtingur í lægra haldi fyrir bremsunni og fumlausum inndrætti. Ljómandi fallegur 51 sm fiskur, silfurgljáandi og sérstaklega vel haldinn. Eftir að hafa náð andanum, dáðst að fiskinum og tekið við háu fimmunni var komið að því að losa þann svarta úr fiskinum. Var þá ekki tvímennt í munnvikinu á þessum líka fallega fiski, þarna voru þeir hlið við hlið; svartur Nobbler og hvítur. Mér varð á orði að þessi fiskur hefði alltaf verið félaga mínum ætlaður.

Svartur og hvítur

Fátt bar til tíðinda hjá okkur eftir þetta, sjálfur setti ég í einn sem óséður var einhversstaðar undir 100 sm, en sá lét svo ófriðlega að honum tókst að losa sig af flugunni og lét ekki sjá sig eftir það. Með kvöldinu tók að kula og hitastigið féll nokkuð snarlega þannig að við tókum okkar hafurtask, nestið hvort hið er nærri búið, og stefndum í náttstað, þokkalega sátt með þennan frábæra dag við Hópið.

Síðasta mynd dagsins

Bleikjur í ferð
3 / 0

Bleikjur alls
6 / 33

Urriðar í ferð
4 / 2

Urriðar alls
87 / 51

Veiðiferðir
23 / 24

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Á hálendið undan vindi

2. september 2020

Greinaskrif

Upp

Forsíða

Greinarkorn sem birtist í málgagni stangveiðimanna, Veiðimanninum tbl. 204 sem kom út sumarið 2017. Svavar Hávarðarson, blaðamaður fékk í hendurnar texta um vindáttir í veiði, fór um hann fögrum höndum, skreytti og setti í samtalsbúning eins og honum einum er lagið.

Kristján Friðriksson, eigandi FOS.IS og formaður stangaveiðifélagsins Ármanna, segir að bæði austan og vestan við Frón fari stangveiðimenn með þuluna „When the wind‘s in the west, the fish bites the best,“ sem byggir ekki beint undir það sem lagt er upp með í þessu greinarkorni. „Almannarómur hér á landi segir reyndar alveg þveröfuga sögu. Ef einhver vindátt er til þess fallin að halda veiðimönnum innandyra, þá er það væntanlega sú vestlæga. Meira að segja suðaustanáttin með tilheyrandi vætutíð virðist ekki ná að skjóta veiðimönnum eins mikinn skelk í bringu eins og sú vestlæga. “Kristján segir að nokkrir ákveðnir veiðistaðir hafi fengið það orð á sig að vera hnepptir í fjötra ládeyðu þegar vindur er vestlægur. Nægir þar að nefna Þingvallavatn, Hlíðarvatn í Selvogi og Elliðavatn svo einhver dæmi séu nefnd. „Af samtölum mínum við veiðimenn virðist þessi almannarómur ekki aðeins bundinn við sunnan- og vestanvert landið, Norðlendingar og Austfirðingar kannast einnig við þetta í sínum vötnum.

Kristján, sem allir veiðimenn þekkja fyrir ítarleg og vönduð skrif um veiði og allar hennar náttúrur, útskýrir að allt tengist þetta gangi lægða milli Íslands og Grænlands. Landsynningur, eða suðaustanátt sem kemur í kjölfar lægðaskila beri yfirleitt með sér hlýtt loft og stöðugra, og oft á tíðum töluvert rakt. „Útsynningurinn/suðvestanáttin sem á ættir sínar að rekja til kaldari hafsvæða í vestri, dregur aftur á móti með sér óstöðugt loft og við getum átt von á öllum skollanum inni á milli bjartra stunda en helst kólnandi veðurfars. Þetta þekkja veiðimenn og ekki síður fiskurinn. Það er nefnilega ekki svo að aðeins veiðimenn dragi sig í hlé í kjölfar vestanáttarinnar, fiskurinn gerir það líka, mismikið þó,“ segir Kristján. En hér bætir hann verulega við söguna, því inni á hálendi Íslands ber svo við að hiti landsins allt um kring dregur verulega úr áhrifum vestlægra átta.

„Ég ætla ekki að halda því fram að þetta sé ein aðalástæða þess að ég hef í auknum mæli sótt inn á hálendið í sumarveiði, en þetta skemmir ekki fyrir. Þau sumur sem vestanáttin hefur breytt Þingvallavatni í eitt stærsta kastæfingarsvæði landsins hef ég yfirleitt notið veðursældar og ánægjulegra veiðidaga handan Fjallabaks og ekkert skilið í barlómi veiðimanna. Svo rammt hefur kveðið að þessu að heimakærir Sunn- og Vestlendingar hafa vænt mig um ósannsögli þegar ég, á sama tíma og þeir kveinka sér yfir vestanáttinni, hef fagnað hverjum dýrðardeginum á fætur öðrum inni á hálendi og gert góða veiði í samfelldri vestanátt,“ segir Kristján og bætir við að hann geti því alveg tekið undir með nágrönnum okkar í vestri og austri þegar þeir fara með fyrstu línuna í þessari veiðimannavísu:

Wind from the West, fish bite the best.
Wind from the East, fish bite the least.
Wind from the North, do not go forth.
Wind from the South blows bait in their mouth.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Dómadalsvatn 29. ágúst 2020

31. ágúst 2020

Veiði

Upp

Forsíða

Ekki er allt búið enn, það eru enn nokkrir urriðar eftir í Dómadalsvatni. Miðað við það hve Dómadalsvatn skrapp hressilega saman síðasta sumar, þ.e. 2019, þá átti ég alveg eins von á einhver afföl hefðu orðið í urriðastofni vatnsins. Veiðitölur sumarsins hafa aftur á móti blásið á þessar áhyggjur mínar og enn gefur vatnið þótt komið sé undir mánaðarmót ágúst – september. Gígurinn í vatninu er trúlega enn dýpri heldur en mig grunaði og getur geymt mjög marga fiska í þurrkatíð.

Dómadalsvatn eins og það leggur sig – smellið fyrir stærri mynd

Að vísu var ekki alveg eins mikið líf með urriðanum á laugardaginn eins og oft áður í sumar. Með enn einni hringferð um vatnið tókst okkur veiðifélögunum þó að særa eina 6 fiska upp, alla vel haldna og flotta fiska, og að þessu sinni tókum við þá við norðaustur og austurbakka vatnsins. Eitthvað hefur lækkað í vatninu á síðustu tveimur vikum, en það er þó langt því frá jafn lítilfjörleg og í fyrra.

Það er aðeins farið að hausta að Fjallabaki, en veðrið um helgina var hreint út sagt frábært og það var talsverð umferð fólks á svæðinu sem nutu þess í botn að sjá landið klæða sig hægt og rólega í litskrúð haustsins. Það var e.t.v. einmitt þessar litabreytingar sem urðu til þess að ég smellti í þessa mynd af fjöllunum þarna í bakgrunninum.

Við bílastæðið í Dómadal er þetta verklega skilti. Einhverjir hafa eflaust furðað sig á þessu skilti, það vísar jú bara beint á Dómadalshálsinn og ekkert vatn að sjá í þá áttina sem örin vísar. Raunar er ekkert Lifrafjallavatn þarna í grennd, ekki einu sinni þótt víðar væri leitað. Fjöllin á efri myndinni heita Lifrarfjöll og vatnið sunnan þeirra heitir Lifrarfjallavatn. Svo rammt hefur kveðið að þessum r-skorti að nafnið Lifrafjöll og Lifrafjallavatn hefur laumað sér inn á nokkur kort og í ýmsan texta.

Þrátt fyrir þennan r-skort, þá er alveg óhætt að fylgja örinni, eftir u.þ.b. 20 mín gang upp og yfir Dómadalshálsinn kemur maður að fallegu Lifrarfjallavatni. Þennan stutta spöl hef ég ætlað mér að taka í sumar, en ekki enn orðið af. Ekki er þó öll nótt úti enn, sjáum til hvort ég láti verða að því áður en vetur gengur í garð.

Bleikjur í ferð
0 / 0

Bleikjur alls
3 / 33

Urriðar í ferð
2 / 4

Urriðar alls
83 / 49

Veiðiferðir
22 / 23

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Veiddu eins og þú sjálfur

29. ágúst 2020

Veiðitækni

Upp

Forsíða

Auðvitað veiðir hver og einn eins og hann sjálfur en oft stendur vilji veiðimanna stundum til einhvers alls annars. Hver þekkir það ekki að horfa öfundaraugum á einhvern veiðimann í grennd setja í hvern fiskinn á fætur öðrum og hugsa mér sér; hvað er hann að nota, hvernig fer hann að þessu, mikið vildi ég vera á þessum stað og veiða eins og þessi veiðimaður. Það er nú til einföld leið til að redda þessu, notaðu fæturna og talfærin, röltu til viðkomandi og spurðu hann út í flugu, inndrátt og annað sem þér þykir skipta máli. Ef svo ólíklega vill til að þessi farsæli veiðimaður er ég, þá skal ég svara þér og jafnvel gefa þér fluguna sem virkar hjá mér ef þú átt ekki slíka. Af gefinni reynslu þá á ég ekki von á öðru en aðrir veiðimenn munu bregðast svipað við, en vissulega eru til undantekningar. Þú gætir mögulega lent á einhverjum sem hvorki vill segja frá, sýna eða miðla nokkru af viti. Þá segir maður bara upphátt; Takk fyrir og bætir við í huganum; ekkert.

Það getur aftur á móti verið varhugavert að fella einarðan hug til veiðimanns sem hefur verið á viðkomandi stað einhverjum dögum áður og er nú víðs fjarri. Rauður punktur á korti (sem finnast t.d. hérna) segja aðeins frá veiðistöðum á ákveðnum tíma, hjá ákveðnum veiðimanni undir ákveðnum kringumstæðum. Svei mér þá, þá hef ég sagt þetta áður. Vissulega er hægt að reyna ákveðinn stað svo oft að punkturinn á kortinu eigi sannanlega rétt á sér en yfir höfuð er hann aðeins vísbending.

Einn að veiðum

Ef rauði punkturinn er ekkert að virka, þá er um að gera að að hreyfa sig og finna jafnvel stað þar sem engum og þá meina ég ekki nokkrum einasta manni hefur dottið í hug að stinga niður fæti og baða flugu á. Ef allir veiðimenn færu nú bara á þá veiðistaði sem einhver hefur mælt með, þá væri bara einn veiðistaður þekktur. Allir færu á þann veiðistað sem fyrstur gaf og síðan ekki söguna meir. Einhvern tímann verður staður að veiðistað og hver veit nema þú getur sett stimpilinn þinn með rauða punktinum á þann stað.

Svo gæti líka þessi gaur sem þú mögulega lentir á í upphafi greinarinnar hafa fundið stað sem geymir fisk og hann er nægjanlega trúr sjálfum sér til að hafa ekki sagt nokkrum manni frá honum, ekki einu sinni besta vini sínum. Þá eru töluverðar líkur á að staðurinn finnist ekki sem rauður punktur. Ég get ekki ímyndað mér þann fjölda af veiðistöðum sem hvorki ég né nokkur annar hefur prófað, hvað þá staðina sem eru leyni-, einka- eða spes hjá einhverjum fúlamúla úti í bæ.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Nördakrukka

27. ágúst 2020

Hnýtingar

Upp

Forsíða

Hér kemur smá ráð fyrir þá sem eru hættulega langt leiddir af nördisma. Þegar þið safnið sýnishornum af pöddum, ekki geyma þær í plastboxi. Litlar glerkrukkur með skrúfuðu álloki eru mun endingarbetri og ekki eins hætt við að opnast ef þær kremjast eða verða fyrir hnjaski.

Að safna sýnishornum af vatnalífverum sem fyrirmyndum fyrir fluguhnýtingar er trúlega ein besta leiðin til að ná eftirlíkingu í formi flugu sem hægt er að hugsa sér. Þar sem formalín liggur ekki alveg á lausu fyrir okkur flugunördana, þrátt fyrir sögusagnir um ákveðnar bleikjur sem geymdar eru árum saman í slíkum vökva, þá má nota ólitað spritt eða própanól í krukkuna. Geymslutími er þó takmarkaður þar sem alkóhólið vinnur smám saman á vefjum og getur aflitað skordýrið.

Höfundur:

Kristján Friðriksson