Ég veit ekki hvort allir þekkja hugtakið dálkasentímetrar úr heimi blaðamanna en það er það pláss sem fylla þarf á blaðsíðu í tímariti eða dagblaði þannig að úr verði samfella. Oft vilja ónýttir dálkasentímetrar safnast saman á síðustu blaðsíðum tímarita eða blaða og þá er gott að eiga nokkrar minna mikilvægar greinar, myndir eða auglýsingar til að grípa í.

Hjá þeim sem halda úti veiðibloggi eða fréttasíðum verður þrettándinn stundum þunnur þegar líða fer að lokum tímabils og ónýttir dálkasentímetrar fara að dúkka upp. Þetta er ekki eins áberandi á vefjum eins og á pappír, en þegar aðilar hafa skuldbundið sig til birta ákveðin fjölda greina á viku eða mánuði en hafa úr litlu að moða, þá sér maður uppfyllingaefnið koma fyrir.

Þegar ég renndi yfir ólesnar greinar í lok sumars, þá datt ég um nokkrar sem voru augljóslega uppfyllingarefni í lok veiðitímabils hérna megin á hnettinum eða í upphafi tímabils hinu megin á kúlunni. Toppurinn á þessu uppfyllingarefni sem ég rakst á var listi yfir 10 bestu listana yfir 10 bestu listana … um eitt og annað.

Ein útgáfa vakti sérstaka athygli mína því hún innihélt lista yfir samtals nærri 100 bestu flugurnar í urriða að hausti. Listarnir áttu allir ættir að rekja vestan Atlantshafs þannig að ég átti von á að finna sömu fluguna á nokkrum listum og renndi því í gegnum þessa lista til að finna hina einu sönnu bestu flugu. Mér til furðu reyndust sömu flugurnar teljandi á fingrum annarrar handar. Ein og ein tískufluga skaut upp kollinum á nokkrum listum og klassískar, þrautreyndar og þekktar flugur komu líka fyrir á fleiri en einum lista, en flest fluguheiti voru einstök og gáfu til kynna sérstaka flugu.

Þarna datt ég til að byrja með í gryfju afbrigða sem hinir og þessir aðilar gáfu ný nöfn án þess að vísa til fyrirmyndarinnar. Fjálgleg heiti eða vísan til nafns hnýtara voru afar algengar, en þegar betur var að gáð, þá voru afbrigðin oft aðeins lítillega frábrugðin áberandi fyrirmynd. Flestar þessara fyrirmynda voru oftar en ekki þekktar flugur með góðu og gildu nafni, sem hefði að ósekju mátt tilgreina. Ég var svo sem ekkert að láta þetta fara í taugarnar á mér, en eftir á að hyggja, þá þóttu mér þessar nafnabreytingar óþarfur dónaskapur við fyrirmyndina og höfund hennar.

Á móti kemur að sumum hnýturum er ekkert um það gefið að afbrigði flugna þeirra sé teflt fram með vísan til fyrirmyndarinnar og vilja lítið sem ekkert af þessum afbrigðum vita. Það getur því verið tvíbent að setja sig í dómarasætið um nafnagiftir flugna og mögulega á maður ekkert að vera skipta sér af eða agnúast út í öll þessi heiti flugna sem í raun eru beinir afkomendur flugu eins og Damsel sem áttu ótrúlega marga afkomendur á þessum listum. Það sem yfirferð þessara lista vakti þó helst hjá mér var uggur yfir því hve margir veiðimenn og hnýtarar mundu mögulega rjúka upp til handa og fóta, kaupa sér efni og hnýta flugur sem væru nákvæmlega eins og einhverjar þessara nærri 100 bestu flugna, jafnvel þótt þeir eigi nú þegar í boxum sínum flugur sem væru 99% eins en hétu einhverjum öðrum eða þá upprunalegum heitum. Ætla nú samt að viðurkenna að ég tók niður nokkrar flugur (afbrigði) sem ég mun trúlega hnýta í vetur, bara svona til vonar og vara ef þær verða nú einfaldlega miklu betri en þær sem ég á þegar í boxunum mínum.

Ef einhver velkist í vafa um það hvað craft fur er, þá er það einfaldlega gervihár sem upprunalega var framleitt í kraga á úlpur, alveg satt. Máttur fluguveiðinnar er aftur á móti slíkur að flest þekkjum við þetta frekar sem hráefni í flugur. Löng, fíngerð hár sem afar margir hnýtarar nota í stað náttúrulegra hára sem oft vilja vera nokkuð óþjál, beinlínis óstýrlát og haldin almennri þvermóðsku þegar maður ætlar að hnýta þau niður.

En það er ýmislegt annað sem aðskilur craft fur og náttúruleg hár heldur en meðfærileikinn. Þegar maður kaupir náttúruleg hár þá er 99,9% öruggt að hárin eru ekki öll jafn löng og það getur tekið töluverðan tíma að jafna þau þannig að úr verði jafn og fallegur vængur á flugu. Þegar það tekst á endanum, þá kemur annar munur þessara efna í ljós; þau eru heldur ekki öll jafn sver sem kemur berlega í ljós þegar hnýtt er niður á krókinn. Grönnu hárin sem kremjast undan þræðinum, jafnvel undan sverari hárum, taka upp á því að standa út í loftið. Klippa eða kippa? Svarið er alltaf klippa. Ef maður kippir í grönnu hárin, þá er eins víst að næstu hár losni þannig að vængurinn er allur í tætlum.

Hvoru tveggja er sjaldan vandamál þegar hnýtt er úr gervihárum. Þau eru öll eins í laginu, bæði hvað varðar sverleika og lengd. Þetta er að vísu sett fram með fyrirvara um ákveðna framleiðendur sem sumir hverjir hafa tekið upp á því að líkja eftir feldi dýrs og raða hárunum á gerviskinnið í raðir með smækkandi hárum yst. Hvers vegna, hef ég ekki hugmynd um og finnst það í raun álíka gáfulegt eins og framleiða gervi bacon. Ef ég þarf styttri hár, þá klippi ég einfaldlega aftan af vöndlinum.

Einmitt, þetta með að klippa gervihár minnir mig á að þau eru ekki hol eða með holrými eins og margt náttúrulegt hár og fljóta því síður. Sumum finnst það kostur, þar á meðal mér, á meðan öðrum hentar það ekki. Gervihár eru heilsteypt og yfirleitt sveigjanlegri heldur en náttúruleg hár af stórgripum. Samanburður gervihárs og t.d. kanínu eða minks er ekki sanngjarn, þar skákar náttúran alltaf gervihárum, ennþá.

Í vetur sem leið, hnýtti ég töluverðan fjölda af hefðbundnum flugum, þ.e. litasamsetningum sem þekktar eru að gefi vel á ákveðnum veiðisvæðum, lesist sem Veiðivötn. Í stað þess að þyngja flugurnar með glannalegum glyrnum frá Grohe eða ótilgreindum vafningum af tungsten þræði, þá hnýtti ég þær léttar úr craft fur á lítið eitt þyngri krók. Ég viðurkenni það fúslega að ég var undir áhrifum af öllum þessum flottu horsílaeftirlíkingum sem tröllriðið hafa netinu undanfarin ár en vildi samt ekki ganga eins langt í dúlleríinu. Það sem ég sóttist eftir var einföld útfærsla, auðhnýtt og endingargóð.

Auðvitað prófaði ég nokkrar útfærslur í vatni hér heima, en það gefur vitaskuld ekki alveg rétta mynd að máta flugu í glasi fullu af vatni. Ég beið því óþreyjufullur eftir sólríkum degi við íslaust, spegilslétt vatn. Slíkt augnablik gafst nú um daginn og ég hélt af stað með tilraunaboxið, vopnaður flot- , intermediate- og heilsökkvandi línum til að sjá með eigin augum hvort flugurnar stæðust væntingar mínar og væru nægjanlega hlutlausar í vatni til að leyfa línunni að stjórna því á hvaða dýpi þær sætu.

Niðurstaðan kom skemmtilega á óvart. Craft fur er lifandi efni í vatni, það er ekki nokkrum blöðum um það að fletta. Dillandi flugurnar á flotlínu veiddu sig í gegnum vatnið á 10 – 20 sm dýpi. Hefði ég haft örlítið meiri biðlund hefður þær að öllum líkindum náð neðar. Þær sem dingluðu á endanum á intermediate línunni fóru einfaldlega þangað sem ég leyfði línunni að sökkva, rétt eins og þær á heilsökkvandi línunni. Tilraunin lofar góðu; léttari flugur, minni loftmótstaða og lifandi í vatni. Hvenær opnar í Veiðivötnum?

Hver hefur ekki heyrt Stórar flugur, stórir fiskar? Ég í það minnsta fæ að heyra þetta reglulega frá góðum vini mínum þegar hann virðist hafa misst alla trú á litlum flugum eða langar orðið í fisk, helst stóran. Svo eru þeir til sem segja þetta reglulega án sérstaks tilefnis, einfaldlega vegna þess að hér um árið hafði viðkomandi reynt við þann stóra með öllum flugum í boxinu og ekkert orðið ágengt. Það var ekki fyrr en stærsta flugan fór undir að fiskurinn brást við og tók.

Alveg burtséð frá því hvort stórar flugur veiði stóra fiska eða ekki, þá eru nokkur atriði sem eru oft fylgja þessum stóru flugum sem vert er að gefa gaum. Eitt af því er þyngd þeirra flugna sem hnýtarar setja saman og efnisvalið í flugurnar. Ég er svolítið með ákveðna tegund flugna í huga þegar ég velti þessu fyrir mér og reyni að koma í orð; flugur sem innihalda náttúrulegt hár eins og t.d. zonker flugur. Eins og nærri má geta þá er þurr zonker í þvingu ekkert sérstaklega þungur og því sér maður oftar en ekki að lokahnykkur flugunnar er ekki endahnúturinn heldur málm hjálmur sem er vel við vöxt. Hugsunin á bak við þetta er vitaskuld að koma flugunni niður í vatnið og það er vert að hafa í huga ef veiða skal straumharða á þar sem sá stóri liggur á botninum.

En það læðist stundum að manni sá grunur að þegar flugan er kominn niður í vatnið og skinnið hefur náð að blotna í gegn, þá verði flugna eitthvað aðeins þyngri en til stóð og þegar fyrsta inndrætti er lokið, þá vandast málið. Ég las það einhvers staðar (finn því miður ekki viðkomandi grein til að vísa í hana) að góður zonker sem hnýttur er úr kanínu eða minkaskinni geti auðveldlega tvöfaldað þyngd sína þegar skinnið hefur blotnað. Ef sú þyngdaraukning bætist við níðþungann skullhead sem prýðir fluguna, þá getur heildarþyngdin beinlínis orðið lífhættulegt fyrir nærstadda þegar lagt er af stað í næsta kast, sérstaklega stöngina sem á að geyma aflið sem þessi þyngd felur í sér.

Til að ráða bót á þessu er þrennt í stöðunni. Fyrir það fyrsta, þá er hægt að velja stærri (þyngri) stöng sem ræður örugglega við þessa þyngd. Í annan stað er hægt að nota gerviefni í fluguna í stað náttúrulegs hárs, gerviefni hrindir frekar frá sér vatni, en síðast en ekki síst er hægt að nota léttan hjálm úr sílikon í stað skullhead úr málmi til að ganga frá flugunni ef þú vilt endilega hafa á henni kjaft og glyrnur.

Kveikjan að þessum hugleiðingum mínum er fluga sem ég fann á bökkum veiðivatns í sumar sem leið. Ég hef enn ekki fundið krók í mínum fórum sem passar við þessa flugu, en reglustikan mín segir að heildarlengd hárlufsunnar sé 16 sm og þá er hausinn á flugunni ekki meðtalinn. Það hvarflaði að mér að hin óheppni veiðimaður sem týndi þessari flugu, hafi mögulega gert það viljandi, búinn að fá nóg af þyngd hennar og erfiðleikum að koma henni skammlaust út á vatnið.