Þegar veiðimenn eru spurðir hvaða flugur þeir noti að vori, eru svörin oftar en ekki ‚stór og svört‘. En af hverju? Jú, lirfur ýmissa skordýra sem orpið var síðasta haust hafa haft allan veturinn til að éta og fita sig í vötnum. Sumir segja í ró og næði á meðan fiskurinn hefur haldið sig til hlés og slakað á í köldu vatninu síðustu vikur og mánuði, en það er ekki endilega víst. Það er ekki alveg allur fiskur sem hefur verið í megrun í vetur, eins og ísdorgarar hafa verið að sanna síðustu vikur. Margur fiskurinn er feitur og pattaralegur allan veturinn og því hlýtur hann að vera í æti.
Svart er vissulega liturinn á fjölda lirfa, en aðrir litir koma einnig sterkir inn í flugunum. Rauðar, einar sér eða í bland við jarðarlitina eru einnig alveg inni. Blóðrauði, frostlögurinn í pöddunum, verður til staðar næstu vikurnar eða alveg þangað til vötnin hafa hitnað upp að 5°C. Í dýpri og kaldari vötnum er blóðrauðinn til staðar allan ársins hring og því gengur Blóðormurinn allt sumarið.
En hvað með aðra liti? Jú, það eru til fleiri afbrigði af svörtu.
Nú er tímabilið rétt handan við hornið og nokkra farið að klæja allóþyrmilega í kasthöndina. Sumir hafa æft hana síðustu vikur við hnýtingar og líklega liggja nokkrar þúsundi glansandi fínna flugna í boxum veiðimanna og bíða þess að fara í bað. Hér ætla ég að lauma inn smá játningu; ég er ekki búinn að hnýta eina einustu flugu fyrir sjálfan mig í allan vetur. Það eina sem ég hef hnýtt eru nokkrar hrognaflugur sem ég setti í um daginn fyrir kunningja minn og nágranna, Svarta Zulu. Í staðinn laumaði hann að mér þessum glæsilegu blendingjum.
Blendingjar úr smiðju Sigga Kr.
Ég verð nú að játa að mér fundust skiptin heldur ójöfn, nokkur hrogn í staðinn fyrir úrval glæsilegra marabou flugna. Það verður sko látið reyna á þessar í sumar, því get ég lofað. Það má lesa meira um þessar glæsiflugur og fleiri hér.
Þennan mánuðinn hafa nokkur stangveiðifélög skotið skjólshúsi yfir félagsmenn sína og boðið upp á kastkennslu sem vonandi sem flestir hafa nýtt sér. Sjálfur er ég utangarðs í félagsmálum og hef því ekki í eins mörg hús að venda með æfingar. Engu að síður getur maður gert ýmsar æfingar, svona heima við, einn sér eða í smærri hópum. Spottastangir eru fáanlegar víða og með þeim má gera kvöldfréttatíma RÚV miklu skemmtilegri, meira að segja notið þess að sitja fyrir framan beina útsendingu frá Alþingi. Svo má ekki gleyma bílskúrsæfingunni, Kartöflukastinu. En umfram allt, nú er tíminn til að æfa kasthöndina, annars er hætt við að fyrstu dagarnir í veiði verði frekar stirðir og þvingaðir.
Ég þekki engan, en hef heyrt að þeir séu til sem halda því fram að það sé aðeins til ein fluga og hún sé þurr. Ég get alveg unnt veiðimönnum að hafa sínar skoðanir og í laumi dáist ég að þeim sem halda fast við sitt og sjá í einlægni ekki neinn tilgang í að prófa eitthvað annað. Dáist er e.t.v. ekki alveg rétta orðið, ég hef frekar lúmskt gaman að þeim. Það sem einum þykir sjálfsagt, þykir öðrum dyntir. Ég á t.d. kunningja sem veiðir aldrei bleikju á Nobbler, hann bara bíður henni ekki upp á svoleiðis, segir hann. Ég veit svo sem að hann veiðir ýmislegt annað á Nobbler og kann flestum öðrum að hnýta hann fallega, en bleikjunni bíður hann ekki Nobbler.
Aftur á móti hef ég aldrei heyrt af veiðimanni sem harðneitar að veiða á þurrflugu, nema þá þeir sem bara treysta sér ekki í hana. Ég treysti mér alveg í hana, á bara svolítið erfitt með að ná tökum á henni. Það er trúlega ástæðan fyrir því að mér finnst ennþá skemmtilegast að veiða púpur og straumflugur, en mikið langar mig að ná tökum á þeirri þurru. Það eru trúlega allt of litlir fordómar í mér til að ég geti tekið einarða afstöðu til einhverrar einnar flugu.
Ég þekki aftur á móti veiðimenn sem snerta helst ekki á púpum, veiða bara straumflugu, geta alveg spreytt sig á þurrflugunni en sleppa því jafnvel þótt allt sé í gangi á yfirborðinu. Ég hef líka lúmskt gaman að þessum gaurum. Ætli þeir séu ekki líka til sem veiða bara á þurrflugu eða púpu. Flóra okkar er næstum endalaus. Við höfum misjafnar ástæður fyrir sérvisku okkar en væntanlega skipar vanin okkur oftast til sætis eða dregur okkur í dilka.
Eina sögu heyrði ég þó af veiðimanni sem aldrei veiddi á neitt annað en þurrflugu. Sá þótti reyndar sérlega lunkinn og fær með þá þurru. Einhverju sinni uppskar hann þó tóma ördeyðu á meðan félagi hans reif upp hvern fiskinn á fætur öðrum á púpu. ‚Þú verður að fara niður‘ sagði félaginn ítrekað en fékk engar undirtektir. Að lokum virti sá þurri félaga sinn viðlits og svaraði ‚Nei, vinur minn. Sjáðu til, þá gæti ég tapað flugunni‘. Þær geta verið ýmsar ástæðurnar fyrir vali manna á eftirlæti.
Misheppnir félagar
Ummæli
12.01.2014 – Veiði-Eiður: Ætli ég sjái nú ekki sjálfan mig þarna. Ég nota helst ekki straumflugur. Það er allra síðasta úrræði hjá mér, ef ekkert annað hefur virkað.
Ástæðan fyrir því er þó einungis sú að ég hef aldrei náð almennilegum árangri með straumflugu og hef þ.a.l. mun meiri trú á púpunum eða votflugunum.
15.01.2014 – Urriði: Ég skora á þig að nota straumflugu. Ég fullyrði að það er ekkert meira sexy en að sjá stóran urriða koma á fullri ferð upp úr dýpinu og velta sér yfir straumflugu sem er strippuð í yfirboðinu. Eða þá að sjá þá elta straumfluguna þvert yfir hylinn áður en þeir ákveða hvort þeir taki hana eða ekki, og allan tímann ertu með hjartað í buxunum. Ég næ oft betri árangri með púpum, en ég veiði örugglega jafn mikið á straumflugu af því að það er bara svo gaman og spennandi.
Þess vegna er örugglega mest notaða flugan mín millistig milli nobblers og púpu, get bæði veitt hana andstreymis sem púpu og sem straumflugu.
05.02.2014 – Siggi Kr.: Nú er ég aldeilis sammála félaga Urriða! Straumflugur eru lang mest notaða vopnið í mínu vopnabúri en ætli það sé ekki líka að hluta til því mér finnst svo svaðalega gaman að hnýta þær. Svo er takan líka oft svo svakaleg, liggur við að maður segi ofbeldishneigð. Reyndar fannst mér nokkuð gaman að nota þurrflugu síðasta sumar í Elliðavatni og ég hef alltaf notað púpurnar eitthvað líka og kem líklega til með að nota þær í meira mæli eftir að ég fór að fikra mig áfram í evrópsku púpuveiði-aðferðunum en samt er strímerinn enn í mestu uppáhaldi hjá mér.
Eigum við að velta okkur aðeins upp úr stærðum? Við veiðimennirnir eru ekki skv. einhverjum staðli og því geta orð eins um litlar flugur verið stór orð í eyru annars. Ef við og reynsla okkar værum aftur á móti skv. staðli væri ekkert mál að flokka stórar, litlar og ör-litlar flugur. Einhvern tímann sá ég grófa flokkun; stórar flugur eru í stærðum #8 og niður í #12, litlar flugur eru í stærðum #14 og niður í #18, ör-litlar eru #20 og þaðan af minni. Skv. þessu eru allar mýflugur ör-ör-litlar því raunstærð flugnanna samsvara u.þ.b. #28 en samt er maður að veiða á Mýpúpu í stærð #12 Hvað er eiginlega í gangi? Án þess að gera lítið úr stærðum flugna og þeirri áherslu sem flugufræðingar leggja á smærri flugur, þá kennir reynslan mér að stærri flugur geta alveg eins kveikt tökur eins og smærri. Svo má aldrei gleyma því að púpur eru stærri að vori heldur síðla sumars. Því er nefnilega þannig farið að púpur og lirfur éta eins og þær geta á veturnar og langt fram á vorið og beinlínis tútna út í stærð. E.t.v. ættum við að hugsa dæmið í heilli árstíð, við byrjum stórt og smækkum svo flugurnar þegar líður á sumarið og ný kynslóð púpa og lirfa hefur tekið við í vötnunum.
Skömmu eftir að ég fór að fikta við fluguhnýtingar fékk ég ábendingu frá frúnni ‚Veistu, ég á bara enga flugu sem er eins og grasmaðkur.‘ Fiktarinn ég, gat náttúrulega ekki haft þessa athugasemd vomandi yfir mér allt sumarið, svo ég settist niður og prófaði mig áfram með nokkrar útfærslur þangað til ég þóttist hafa náð kvikindinu. Eitthvað prófaði ég hana, en varð aldrei neitt var við hrópandi fögnuð silungs þannig að hún hefur legið óhreyfð í einhverju boxi hjá mér um langt skeið. Á svipuðum tíma hnýtti ég ógrynni af straumflugum og notaði mikið. Þar á meðal var auðvitað Þingeyingur Geirs Birgis, sú bráðdrepandi fluga sem færði mér nokkra silunga eins og svo mörgum veiðimönnum öðrum.
Það var svo ekki fyrr en um daginn að mér barst ábending um að Þingeyingurinn væri í raun eftirlíking grasmaðksins, að mér varð aftur hugsað til fluguómyndarinnar minnar. Svo merkileg þótti mér þessi ábending að ég bar hana undir Geir Birgi, sem hann staðfesti að væri rétt og vísaði til greinarkorns á heimasíðunni sinni sem má sjá hér (skemmtileg lesning eins og margt annað á síðu GBG).
Grasmaðkur vs. Þingeyingur
Án þess að geta fullyrt það, held ég örugglega að ég hafi prófað þessar tvær flugur á sama tíma þar sem ég hafði grun um grasmaðk, en aðeins önnur þeirra gaf mér fisk. Í auðmýkt fyrir Þingeyingnum viðurkenni ég auðvitað að hún er snöktum fallegri en púpan mín, en ég á ennþá svolítið erfitt með að skilja kræsni silungsins. Trúlega hef ég ekki náð að færa eins mikið líf í púpuna mína eins og gulur hárvængur straumflugunnar gerir. Kannski hef ég einblínt of mikið á að líkja eftir náttúrunni að útgáfan mín varð aðeins svipur hjá sjón eins og svo oft vill verða með okkar mannanna verk í samanburði við móður náttúru. Kannski maður sleppi bara fram af sér beislinu við væsinn næst þegar maður reynir að líkja eftir náttúrunni. Það er jú ekkert sem glitrar eða glepur við púpuna mína.
Ummæli
16.09.2014 – Þórarinn: Þetta er milljón dollara spurning, ef maður vissi nú svarið. P.S. hef prófað að hekla grasmaðk, hugsaði hana fyrir Brúará, hef aldrei fengið högg á kvikindið. Það er nú svo sem ekki mikið sem hreyfist á grasmaðki en kannski glansar á hann eins og þú segir. Hef aldrei litið á Þingeying sem eftirlíkingu af grasmaðki en þetta eru allavega litirnir á sumum grasmöðkum. Hélt alltaf að þetta væri hugsað sem straumfluga og veidd þannig, eru menn þá að veiða hana hægt og láta renna fría í straumnum? Svo getur fiskurinn litið allt öðruvísi á fluguna heldur en höfundurinn hugsaði sér þegar hann hannaði hana, en þegar öllu er á botninn hvolft skiptir bara máli hvort veiðist á hana eða ekki. Þetta að Þingeyingurinn sé grasmaðkur setur “heimssýn” mína algerlega á hvolf, fokk er þetta grasmaðkur?
Þurrflugur eiga ekki endilega að sitja á yfirborðinu, sumar liggja nokkuð djúpt, sumar sýna aðeins örlítinn hluta upp úr vatnsborðinu.
Þegar mikið klak er í gangi, þá getur verið gott að hafa óreglu á reglunni um að berja ekki vatnið endalaust. Samkeppni flugunnar okkar er gríðarleg í miklu klaki og rétt að gefa hverri flugu aukinn séns áður en maður skipti út. Í þessu eru síðan auðvitað til þeir sem skipta oftar en hönd verður á fest.
Hvað varðar stærð þurrflugna, þá eru skoðanir jafn skiptar og mennirnir eru margir. Ég veit svei mér ekki hvaða pól ég á að taka í þetta næsta sumar. En eitt má lesa frá mörgum sem skeggræða flugnastærðir og það er að ef tökurnar eru groddaralegar og flugan festist ekki í fiskinum, þá er um að gera að minnka þær. Samdóma virðast menn vera í því að fiskurinn taki litlar flugur frekar með því að súpa þær léttilega af yfirborðinu og þá eru meiri líkur á að hún festist heldur en í látunum þegar hann tekur þær í beinni árás. Ég er ekki frá því að þegar ég hugsa til sumarsins sem leið og þeirra mis-taka sem ég varð vitni að hjá veiðifélaga mínum, þá voru það þessar áköfu sem helst misfórust og því hefði e.t.v. verið ráð að minnka fluguna. Ætli ég raði ekki í box fyrir næsta sumar í stærðum #12 – #20, kannski með áhersluna á #12 og #14.
FOS 