Grein sem birtist í fréttablaði VEIDA.IS árið 2012. Ég birti þessa grein hér til gamans, breyti í engu innihaldi hennar, flest af þessu eldist ágætlega.
Tíminn sem ég eyði við vatn er oft nægjanlegur til að ég fái öll afbrigði íslensks sumars í veðri. Þegar gjólan tekur sig upp leita ég gjarnan að stöðum þar sem ætið safnast saman eða röst myndast á vatninu. Þessir staðir geta t.d. verið þrengingar á milli skerja. Röstin þarna á milli virkar eins og einhverskonar trekt mót vindi eða straumi í vötnum.
Þegar steinar eða sker mynda svona þrengingar í vatni þjappast ætið saman á milli þeirra. Þetta hefur silungurinn lært með tímanum og oft eru bestu óðöl urriðans í grennd við svona staði. Silungurinn hagar sér ekkert ósvipað og í læk eða á, snýr trýninu upp í strauminn og hremmir ætið þegar það kemur úr trektinni.
Ég kem mér fyrir þannig að ég geti kastað fram fyrir silunginn og látið fluguna mína fljóta með strauminum í gegnum röstina, í ám er þetta kallað andstreymisveiði, en það er nú kannski ofraust að tala um straum í stöðuvatni. Ég verð bara að gæta mín að halda öllum slaka á línunni í lágmarki þannig að ég missi ekki af tökunni.
Í næsta fréttabréfi hefur heldur en ekki bætt í vindinn, fylgstu með.
Það hefur nú ekki verið talið til kosta að vera með þumal sem alla fingur og því er ótrúlegt að til séu jafn margar þumalputtareglur um hitt og þetta. Eini velkomni þumallinn sem ég þekki í fluguveiðinni er sá sem maður setur á handfangið í kastinu. Þann þumal ættu veiðimenn að virða og halda í heiðri eins og mögulegt er.
Þarna kom nú enn ein reglan sem ég þekki, en hefur ekki auðnast að halda alltaf í heiðri. Reyndar er orðið þumalputtaregla lauslega skilgreint í orðabókum sem eitthvað til að hafa sem almenna, lauslega viðmiðun. Þar hafið þið það. En það það eru nú samt nokkrar puttareglur sem vert er að hafa í huga í veiðinni og þær gætu hjálpað.
Eitt af því sem tengist putta með beinum hætti er nöglin. Neglur veiðimanna koma oft að góðum notum, ekki síst þegar kemur að því að meta hvort öngull á flugu sé nægjanlega beittur. Með réttu ætti það að vera hluti af upphafi kastsins, í það minnsta annað slagið, að athuga samsetningu línu og taums, taums og taumaenda, taumaenda og flugu, og síðast en ekki síst; hvort öngull flugunnar sé nægjanlega beittur. Einfaldasta leiðin til að athuga þetta er að stinga sig á önglinum, en þegar til lengri tíma litið þá er það kannski ekki besta leiðin. Mun betra og sársaukaminna er að tylla öngulbroddinum ofan á nögl fingurs. Ef öngullinn situr fastur, þá ert þú góður í næsta kast. Ef þú getur, án þess að beita einhverju afli, fært hann til á nöglinni án þess að hann rífi hana upp, þá þarf annað tveggja; brýna öngulinn eða skipta um flugu.
Hér geng út frá því að veiðimenn eigi öngulbrýni eða naglaþjöl eða hafi laumast í snyrtitösku einhvers nákomins og tryggt sé afnotarétt af slíkri græju.
Alltaf er FOS.IS fyrst með alvöru fréttir, fiskar kunna ekki að lesa og þeir heyra sjaldnast nokkuð af því sem okkur mönnunum fer á milli. Þetta er e.t.v. ástæðan fyrir því að fiskar hafa enn ekki skipt fæðunni sinni í þá flokka sem við höfum skipt flugunum okkar í. Fiskur veit t.d. ekkert um það hvort flugan sem við notum er púpa eða þurrfluga, hún er í besta falli eftirlíking af æti sem fiskurinn þekkir, í versta falli er hún bara eitthvað kusk sem flækist um í vatninu.
Silungur er ótrúlega mikill tækifærissinni og skorkvikindi sem er á ferðinni, eitt sér eða í smærri hópum, er náttúrulega bara matur sem hann ræðst á eða svolgrar í sig þegar tækifæri gefst. Það sem þarf til að fiskurinn taki flugu er ákveðin kveikja sem verður að vera til staðar og sú kveikja er ekki nafn flugunnar, tegund hennar eða nokkuð annað af því sem við mennirnir höfum gefið henni. Það er fyrst og fremst eðlishvöt silungsins sem ræður för.
Fyrst og fremst er það sú fæða sem er til staðar sem stjórnar því hvort fiskurinn sýni flugu áhuga. Hún þarf í höfuðdráttum að passa við það sem hann þekkir. Þar ræður mestu stærð flugunnar, sköpulag hennar og litur. Reyndar er því þannig farið að við mennirnir eigum stundum í smá vandræðum með litinn. Það sem er alveg kórréttur litur á hnýtingarborðinu, getur hæglega orðið allt annar þegar í vatn er komið.
Önnur eðlishvöt silungs, rétt eins og annarra laxfiska, er að það má hæglega pirra hann til töku. Æpandi kvikindi sem spriklar nógu oft fyrir framan nefið á honum getur hæglega farið svo í skapið á honum að hann glefsi í það. Nú gaf ég til kynna að fiskur hafi skap og þar með að hann búi yfir hugsun sem er víst ekki tilfellið, en þið vitið hvað ég meina. Þeir sem kíkja reglulega inn á þessa síðu hafa væntanlega rekist á einhver orð um bleikan Nobbler á ógnarhraða í bleikju. Enn og aftur, þessi fluga líkist ekki neinu sem er að finna í dýraríkinu og sá bleiki litur sem ég nota í fluguna er ekki náttúrulegur fyrir fimm aura. Það er eitthvað allt annað en fæðulíki sem kveikir í bleikjunni að taka þessa flugu.
Hvað er ég að fara með þessu? Jú, það sem ég meina er að annað hvort ákveður maður að líkja eftir fæðu fisksins eins og mögulegt er, heldur sig við náttúruna eða maður einfaldlega spilar með náttúrunni og stólar á eðlishvöt fisksins, þ.e. að hann missi sig og glefsi í fluguna. Ég veit aftur á móti ekkert hvað ræður því hve langur þráðurinn er í fiskinum, stundum bregst hann strax við þessu áreiti, stundum ekki.
Landmannaleið (F225) frá Landvegi (26) inn að Landmannalaugum opnaði kl.17:00 á föstudaginn. Það er ekki laust við að maður hafi verið að fylgjast töluvert grannt með því hvenær vegurinn opnaði og það verður að segjast að þetta er aðeins með seinni skipunum þetta árið, en á móti kemur að vel hefur tekist til, vegurinn góður og sérlega vel heflaður, sannkallað rennifæri frá Landvegi og alveg inn að gatnamótum F208 við Frostastaðavatn.
Dómadalur, nýr vegur til vinstri
Eftir hrellingar Dómadalsvatns á undanförnum árum, þá ætti Nýipollur í Dómadal ekki lengur að verða farartálmi að vori. Þetta vorið er hann öllu minni heldur en undanfarin ár og engin sjáanlegur samgangur á milli hans og Dómadalsvatns. Þar að auki hefur verið sett slaufa á Landmannaleið í Dómadal, vegurinn færður nær hlíðinni að sunnan og aðkoma að brekkunni upp á Dómadalshraun breytt. Þetta er einföld og snjöll leið til að halda veginum opnum og ætti að duga þótt Nýipollur taki upp á því að breiði aðeins úr sér.
Við veiðifélagarnir áttum mjög ákveðið erindi inn að Landmannahelli og þangað vorum við komin á föstudaginn rétt fyrir miðnættið. Jú, við fengum grænt ljós frá skálavörðum á mætingu, værum velkominn um leið og vegurinn opnaði. Smá viðvörun; það er mikil bráðnun í gangi að Fjallabaki um þessar mundir og bæði Rauðfosskvísl og Helliskvísl geta verið í ham þegar líða fer á daginn og því eins gott að fara varlega við vöðin undir Sauðleysu. Þetta á bæði við um vaðið til austurs í átt að Landmannalaugum og vöðin inn að Landmannahelli. Það örlar á sandbleytu við vaðið inn að Landmannahelli og því eins gott að skima það vel áður en lagt er í það.
Skafl og bleyta á tjaldsvæðinu
Það fór ekkert á milli mála á ferð okkar um Landmannaleið að það er allt svolítið með seinni skipunum þetta vorið. Töluverður snjór er enn í fjöllum og gróður víða brunninn undan klaka sem þegar hefur bráðnað. Við Landmannahelli var sama sagan, töluverður snjór í hlíðum Sátu og það er líka nokkur snjór við Landmannahelli, öllu meiri en við höfum séð í fyrstu ferðum okkar í gegnum árin. Tjaldsvæðið framan við hellinn er lokað og verður það einhverja viku(r) í viðbót. Þar er svo blautt undir og ofaná að ekki verður tjaldað eða farið inn á það með vagna alveg í bráð. Annað tjaldsvæði hefur verið tekið í gagnið og er það framan við skálann Gil. Það stæði er þó tæplega fyrir vagna og því rétt að ráðfæra sig við skálaverði áður en vagnar eru settir niður. Við t.d. settum okkar niður austan við skemmuna og ekki væsti um okkur þar á mölinni, þó í alfaraleið værum.
Skaflinn skammt austan Landmannahellis
Ég byrjaði laugardaginn á embættiserindum, tók stöðu á búnaði Ármanna sem er á staðnum en sá búnaður verður vonandi vel nýttur í sumar í Fiskirækt að Fjallabaki, m.ö.o. grisjun Löðmundarvatns. Eftir að hafa tekið vörutalningu og framkvæmt ástandsskoðun kíktum við á veginn austan Landmannahellis. Þar hefur einn vetrarskaflinn ekki enn gefið eftir, en vonandi verður þess ekki langt að bíða að hann hverfi og bílfært verður að Löðmundarvatni og þaðan niður á Landmannaleið við Kringlu.
Hér kemur svolítill kafli um akstur og ferðalög á þessum slóðum. Skafl eins og þessi við Landmannahelli er eflaust fær stærri bílum, en til að komast yfir hann þarf að fara upp og aftur niður. Þar mætir harðfennið mjög gljúpum jarðvegi og oft grónu landi. Það er blautt undir og þessi jarðvegur, hvernig sem hann er, skerst auðveldlega og tætist upp. Sumarið er sérstaklega stutt uppi á hálendi Íslands og ein ógætileg bílför geta skilið eftir sig ör til áratuga ef ekki er varlega farið. Ég skil vel óþreyju ferðalanga eftir því að komast um hálendið, en það ætti að vera einhverra daga virði að bíða þannig að umhverfið beri óþolinmæðinni ekki merki í áratugi. Meira að segja það sem virðist við fyrstu sýn vera grófur melur getur verið þunn skán og undir gljúpur sandur eða leir þannig að hann skerst í sundur og bílar festa sig með tilheyrandi veseni og miklum skemmdum. Vinsamlegast virðið tilmæli land- og skálavarða á hálendinu og hlífið gróðri og torfærum slóðum rétt á meðan sumarið nær yfirhöndinni í þennan skamma tíma sem það varir. Þó ekki séu alltaf skýrar lokanir í gangi þá ætti skynsamleg hugsun að nægja til að hverfa frá ef fyrirséð er að skemmdir verða á gróðri eða slóðar of blautir.
Nýipollur í Dómadal
Eftir vettvangsskoðun við Landmannahelli, tókum við á okkur krók niður fyrir Sauðleysu og héldum um Kringlu inn að Dómadal. Vatnið í Dómadalsvatni var grænt af leysingavatni en vatnshæð vel innan marka og Nýipollur með minnsta móti. Vegurinn inn að Ljótapolli og Blautaveri var enn lokaður á laugardaginn, en fært var inn að vötnunum um línuveg frá F208 ofan við Hnausa. Töluverður krókur að fara, en vel þess virði fyrir veiðiþyrsta.
Lokað inn að Ljótapolli og Blautaveri
Það stendur vissulega hátt í Frostastaðavatni þetta vorið, en við höfum nú séð það verra. Nokkrir veiðimenn lögðu Veiðifélagi Landmanna lið og stunduðu grisjun í vatninu þegar við sáum til, en frítt er að veiða í Frostastaðavatni í sumar. Skila ber þó veiðiskýrslu til skálavarða í Landmannahelli eða í þar til ætlaða póstkassa við gatnamót F225 og F208 norðan vatnsins.
Frostastaðavatn – smellið fyrir stærri mynd
Eftir stutt stopp á Frostastaðahálsi lögðum við af stað til baka um Dómadalshraun, Dómadal og fyrir Kringlu inn að Landmannahelli. Þar sem við vorum beðin um að hlífa slóðanum inn að Herbjarnarfellsvatni varð ekkert úr heimsókn þangað að þessu sinni en ég græjaði mig upp og lagði land undir fót og labbaði inn í Löðmundarvatn á meðan veiðifélagi minn sagði pass og lagði hausinn á koddann.
Löðmundarvatn – smellið fyrir stærri mynd
Vatnið tók vel á móti mér að vanda, smá gára en ekkert til að kvarta yfir og ég ýtti varlega frá mér öllu ætinu sem flögraði þar um og setti toppflugupúpu undir. Þar sem mig bar fyrst að vatninu var lítið líf að sjá en þegar nær Löðmundi dró færðist líf í tuskurnar og fjör í leikana sem fóru þannig að ég landaði 24 vel höldnum bleikjum á stuttum tíma. Stórar voru þær e.t.v. ekki, nema þá þessi sem ég missti við háfinn, en allar fóru þær með mér til byggða og flestar þeirra eru nú að kæla sig í frystinum og bíða harðfiskgerðar í haust.
Löðmundarvatn – smellið fyrir stærri mynd
Þar sem við veiðifélagarnir höfðum öðrum hnöppum að hneppa, m.a. að gera og græja fyrir væntanlega Veiðivatnaferð, létum við gott heita upp úr kaffi á laugardaginn, pökkuðum saman og héldum í rólegheitunum aftur á malbikið. Það bíða okkar margir góðir dagar á hálendinu, vonandi verður þar ekkert sem sker í augu eftir þetta kalda og blauta vor.
Ég ætla ekki að segja að Sauðafellsvatn sé einhver biðstöð eftir næsta strætó, en á föstudaginn nýttum við tækifæri á meðan við biðum eftir því að lokið yrði við vegaviðgerðir að Fjallabaki og smelltum okkur í Sauðafellsvatn undir rótum Heklu.
Drottningin vakir yfir vatninu
Sala veiðileyfa í vatnið hófst í fyrra, en þá létum við það framhjá okkur fara að kíkja í það, en nú þótti okkur tilvalið að smella okkur á einn dag í vatninu. Staðsetning vatnsins við Landmannaleið er alveg tilvalin áfangastaður ef menn eru ekkert að flýta sér inn að Framvötnum. Næstu gistimöguleikar eru í Áfangagili skammt þar frá í norður.
Vatnið séð frá kambinum að norðan
Við vorum tiltölulega snemma á ferðinni á föstudaginn og það voru e.t.v. stærstu mistökin okkar. Kunnugir hafa sagt mér að fiskurinn í vatninu sé frekar seinn á fætur, drattist ekki upp á grynningar fyrr en síðdegis eða jafnvel seint á kvöldin og það gæti bara vel verið, því við urðum ekki vör við fisk fyrr en það nálgaðist seinna kaffi.
Séð til norðurs, trúlega Alda og Valafell í fjarska.
Vatnið liggur í skál rétt norðan við Heklu, austan Sauðfells og er ekki nema 0,6 km2 að flatarmáli. Hringurinn um vatnið er ekki nema u.þ.b. 2,8 km og hann fórum við til að kanna mögulega veiðistaði. Í stuttu máli; ákveðnir veiðistaðir eru frekar fáir að sjá, sem ræðst af því að vatnið liggur í sanddæld og mér er til efs að í þeirri dæld sé að finna einhverja þá misfellu, stein eða tanga sem gæti skapað ákveðinn veiðistað. Vatnið í heild sinni er einn stór veiðistaður og það er fiskurinn sjálfur í því sem stýrir því hvar hann lætur sjá sig. Að þessu sinni sáum við til fiskjar nyrst og austast í vatninu. Illu heilli vorum við einmitt stödd þarna mitt á milli þegar það gerðist og máttlaus eltingaleikur okkar við þær byltur skilaði ekki einu einasta höggi.
Vatnið allt, séð frá austurbakkanum, Sauðafell í baksýn – Smellir fyrir stærri mynd
Rétt um kl.20 brast þolinmæðina og við héldum til baka, sóttum vagninn okkar og héldum sem leið lá inn ný-opnaða Landmannaleið í átt að Framvötnum. Ef ég ætti að mæla með einhverju sérstöku í þessu vatni, þá væri það góður skammtur af þolinmæði og bíða þess að fiskurinn komi upp úr dýpinu (sem er óþekkt) þegar skyggja fer. Eflaust er töluvert líf á grynningunum þegar svo ber undir, þarna er slatti af fiski af grimmum Grenlækjastofni sem getur alveg farið hamförum, að sögn.
Grein sem birtist í fréttablaði VEIDA.IS árið 2012. Flestar þessara greina voru unnar upp úr kynningum mínum frá árunum 2010 – 2012 sem margir hafa séð.
Ein af ástæðum þess að ég kýs vatnaveiðina er landslagið sem ég kynnist á ferðum mínum um landið. Og landslagið leynist víðar en fyrir ofan vatnsborðið. Í þetta tilbúna veiðivatn sem fylgt hefur þessum pistlum mínum, hef ég komið fyrir stórum steini á botninum undan þessum tanga, einhvers konar framlengingu hans í vatninu. Þessi steinn veitir silunginum alveg tilvalið skjól og það er alltaf vel þess virði að reyna svona stað.
Ég byrja á því að taka 2 – 3 köst land-megin við steininn. Ef fiskurinn liggur öðru hvoru megin við hann, þá er ég ekkert að styggja hann. Næstu köst tek ég sitt hvoru megin við steininn, byrjar fjær og fikrar mig síðan nær og nær steininum, tvö til þrjú sitt hvoru megin. Ef ekkert gerist, læt ég vaða og kasta út fyrir steininn. Hann er þarna (fiskurinn), kannski vantar bara aðeins upp á þolinmæðina hjá mér.
Þessa reglu, þ.e. hvernig ég veiði ætti ég í raun að nota í allri vatnaveiði; byrja stutt, sem næst mér. Fikra mig síðan kerfisbundið til beggja átta og utar. Ekki gleypa allt vatnið í fyrsta kasti, þá er ég örugglega að styggja fiskinn að óþörfu með falsköstum.
FOS 