Hlutföll púpu

Fullkomin púpa lítur ákveðnum lögmálum. Hlutföllin eru nokkuð ákveðin frá náttúrunnar hendi. Takist okkur í besta falli að apa eftir náttúrunni þá erum við í góðum málum eins og Frank Sawyer með Pheasant Tail. Hlutföllin eru nánast 2/3 búkur, 1/3 thorax, hausinn nettur og skottið jafn langt búkinum. Ef við bregðum langt frá þessu, þá er nánast öruggt að við endum með óraunverulega púpu í höndunum.

Púpur í silunginn

Prince Nymph, Héraeyra, Zug Bug, Copper John, Pheasant Tail

Púpur eru væntanlega besta agn sem veiðimaður getur notað þegar fiskurinn er ekki að leita fæðu við yfirborðið. Bestu púpurnar eru einfaldar og líkja eftir fæðu silungsins hverju sinni, hér er engin sýndarmennska í gangi.

Margir telja The Prince Nymph einhverja bestu púpu sem fram hefur komið í silunginn. Nú geta lesendur verið alveg rólegir, ég á eftir að nefna uppáhaldið mitt, Pheasant Tail. Prince á að líkja eftir gyðlu dægurflugunnar og tekst það alveg ágætlega. Eins má nota Prinsinn þar sem steinflugan gerir vart við sig snemma vors. Kúluhaus á Prinsinn kemur sér vel þar sem veitt er í straum eða á miklu dýpi. Uppskriftina má sjá hér.

Héraeyrað er ótvírætt ein af klassísku silungapúpunum. Líkir eftir púpu vorflugunnar og má einnig nota þar sem dægurflugur göslast í vatninu eða krabbadýr eru á ferðinni. Úfið yfirborð Héraeyrans gerir hana einhvern veginn eðlilega í útliti og sumir vilja meina að því úfnari, því betri. Þessi fluga er hnýtt á langan öngul, alveg frá 8 og niður í 22. Uppskriftina má nálgast hér.

Zug Bug er enn ein klassísk silungapúpa, ekki ólík Prince, enda á hún að einnig að líkja eftir dægurflugunni. Líkt og með Prince er hún tilvalin í dautt rek eða með kúluhaus á meira dýpi. Auðvitað fylgir svo uppskriftin hérna.

Copper John, sem heitir í höfuðið á höfundi sínum, John Barr verður einnig að teljast til klassískra silungapúpa. Þyngd hennar gerir það að verkum að hana er tilvalið að nota þar sem gyðlur dægurflugunnar liggja við botninn eða sem afleggjara aftan við stóra þurrflugu. Því minni, því betri. Sumir segja að hún virki best á öngli 14 eða 16. Skemmtileg fluga að hnýta eins og sjá má hérna.

Engin fluga hefur komist í hálfkvisti við uppáhaldið mitt; Pheasant Tail. Hún er fyrst allra þyngdra flugna og best þeirra allra í einfaldleik sínum. Hún líkir nánast fullkomlega eftir grönnum gyðlum dægurflugunnar sem eru ein vinsælasta fæða silungsins. Þessa flugu má einfaldlega aldrei vanta í boxið hjá neinum veiðimanni og allir verða að prófa að hnýta nokkur eintök. Kíktu á uppskriftina hérna.

Half Hitch ‘áhald’

Það kemur stundum fyrir að maður hefur verið svolítið grófur á fremstu fjöðrunum á flugu og lendir því í vandræðum með að koma loka hnútinum fyrir, t.d. half hitch. Þá getur verið gott að hafa fremsta hluta venjulegs kúlupenna við hendina, bregða hnút yfir hann, renna honum upp á augað og herða hnútinn niður á öngulinn. Með þessu móti er maður ekkert að flækja puttum, þræði og fjöðrum í eina bendu.

Að festa öngul

Það getur skipt verulegu máli hvernig öngull er festur í klemmuna (vise) þegar við byrjum á nýrri flugu. Rangt festur öngull getur skemmst ef við erum of tæp á festingunni, hann marist eða jafnvel brotnað. Eins er önnur hætta því samfara að festa hann of tæpt í gripið, hann getur skotist upp og jafnvel í andlit þess sem hnýtir.

Röng staðsetning
Rétt staðsetning
Röng staðsetning

Mistök í hnýtingum – Hausinn

Of stór haus
Nettur haus

Hún verður bara öruggari ef ég vef aðeins meira í hausinn á henni, eða hvað?  Ef þú þú vilt vera viss um að hausinn á flugunni sé nægjanlega sterkur, þá skaltu frekar nota fínni hnýtingarþráð heldur en grófari.  Þú getur frekar leyft þér að bæta við hnútum (Whip finish) ef þú ert með fínan þráð heldur en grófan. Að öðrum kosti áttu á hættu að hausinn verði of stór og í engu samræmi við aðra hluta flugunnar. Auðvitað skiljum við síðan aldrei við hausinn án þess að lakka hann vel og vandlega.

Mistök í hnýtingum – Vængurinn

Ofhnýttur vængur
Hæfilega hnýttur

Þegar við byggjum væng úr fjöðrum notum við í langflestum tilfellum fanir úr gagnstæðum hlutum fjaðrar og leggjum þær þannig saman að þær myndi () mynstur séð ofan frá. Fjaðurvæng er best að festa beint á öngulinn, það hjálpar flugunni að synda á réttum kili og umfram allt, ekki festa fjöðrina niður með of mörgum vafningum aftur eftir önglinum. Undantekningar eru auðvitað til eins og t.d. Matuka flugur þar sem vængurinn er oftar en ekki festur niður með vafningum aftur eftir öllum öngulleggnum.

Mistök í hnýtingum – Búkurinn

Of langur búkur
Hæfilegur búkur

Fallegur búkur er vistaskuld í fullu samræmi við aðra hluta flugunnar og umfram allt áferðarfallegur, sléttur og nær ekki of langt fram eftir önglinum. Hvort heldur við erum að byggja straumflugu eða púpu þá á búkurinn ekki að ná lengra heldur en fram að skegg- eða vængstæðinu á flugunni.

Of langur búkur skilur of lítið svæði eftir til að festa niður væng eða byggja vængstæði púpu. Eins er hættara við að hausinn á flugunni verður of stór groddi sem er í engu samræmi við aðra hluta flugunnar ef við neyðumst til að byggja hann ofan á hluta búksins.

Mistök í hnýtingum – Skottið

Langt og niðursveigt
Uppsveigt og bústið

Þegar við hnýtum skottið á fluguna okkar verðum við að hafa nokkra hluti í huga áður en lagt er af stað. Fyrst af öllu verður lengd þess að vera í samræmi við aðra hluta flugunnar, þ.e.a.s. ef við erum að hnýta hefðbundna flugu, ekki ‘long tail’ eða langhala. Heppilegt viðmið er að skottið sé eilítið styttra heldur en vængurinn. Efnið í skottinu, hvort heldur það er hár eða fjaðrir, skal vera jafnt í endana og liggja samsíða. Annars er hætta á að við endum með grisjótt og úfið skott.  Ef það er sveigja í efninu skal umfram allt láta sveigjuna vísa upp, ekki niður. Niðurdregnar flugur er síst til þess fallnar að glepja fisk. Þegar við festum skottið niður er rétt að gæta þess að ekki snúist upp á það eða lognist útaf til hliðanna.  Best er að halda við efnið með því að klemma það ofan á öngulinn á milli þumals og vísifingurs, læsa efninu niður með þremur vafningum og jafnvel nota einn half-hitch til öryggis.

Flugubox og standar

Auðvitað plöggar maður fyrir flottum hlutum á blogginu. Í fyrra smíðaði bróðir minn nokkur flugubox og ég var svo heppinn að eignast eitt þeirra. Þetta er hreinasta listasmíð hjá honum og nú hefur hann aukið aðeins við og bíður öllum sem vilja að eignast box og standa eins og við eigum.
Endilega kíkið á þessa gripi, það verður engin svikinn af þessu handbragði. Vörurnar eru til sölu á heimasíðu icepete

Mistök í hnýtingum – Önglar

Það virðist oft vefjast fyrir byrjendum, og kannski lengra komnum að velja rétta stærð öngla fyrir flugur. Þumalputtareglur fyrir val á önglum eru nokkrar, mér hefur reynst ágætlega að hafa eftirfarandi í huga:

  • Votflugur í vatnaveiði: hefðbundin öngull í stærðum 8-16
  • Votflugur í straumvatn: hefðbundin í stærðum 14-22
  • Púpur og lirfur í vatnaveiði: legglangur 8-14
  • Púpur og lirfum í straumvatni: 16-22
  • Buzzer í vatnaveiði: hefðbundin eða grubber 10-14

Hlutar önguls

  1. auga
  2. höfuðstæði
  3. öngulbrík
  4. skeggstæði
  5. leggur
  6. öngulbeygja
  7. agnhald
  8. öngulbil
  9. öngulbroddur
  10. öngullengd

 

Staðan

Enn og aftur kemst maður í hann krappann. Í þetta skiptið kemur upp spurningin í hvorn fótinn á að stíga. Við straumvatn þykir oft gott að hafa þann fótinn framar sem nær er vatninu, þ.e. hægri fót sé veitt af vinstri bakka og öfugt. Þetta á sérstaklega við um þá sem bregða fyrir sig Spey-köstum.

Sjálfum þykir mér alltaf best að hafa þann vinstri framar á vatnsbakkanum, ég er rétthentur. Þessi afstaða gerir mér kleyft að ráða við lengri kastferill ef þarf og eykur mýktina og samhæfinguna í öllum hreyfingum. Annað sem vert er að hafa í huga er að snúa sér alltaf beint á kaststefnuna, axlir í 90° á kastið.

Misgrip

Þegar þú hefur náð góðum tökum á gripinu, getur haldið því stöðugu út í gegnum allt kastið, prófaðu þá að létta gripið í upphafi framkastsins og auka það síðan jafnt og þétt um leið og þú eykur kraftinn / hraðann í því. Losaðu síðan vel um það þegar þú hefur stöðvað í fremra stoppi og leyfðu stönginni að síga í léttu gripi niður í lægstu stöðu.

Þú vinnur tvennt með þessu; harkan í kastinu nær ekki fram í línuna þegar hún leggst niður og þú verður síður þreyttur í hendinni á löngum veiðidögum.

Copper John

Þessi fluga er hönnuð af Bandaríkamanninum John Barr og, eins og margar aðrar flugur í gegnum tíðina, var hún skýrð í höfuðuð á höfundinum.

Í sjálfu sér er þessi fluga ekkert sérstaklega ólík öðrum kopar-vír flugum sem stungið hafa upp kollinum, en einhverra hluta vegna hefur hún skapað sér varanlegan sess í boxum veiðimanna.

Ekki óalgengt að menn laumi nokkrum vöfum af blýþræði undir thorax’inn til að auka aðeins á þyngdina. Þannig þyngd hefur hún komið mörgum veiðimanninum vel þegar koma þarf flugu vel niður í straum.

Öngull: Hefðbundin 10-14
Haus: Gullkúla
Þráður: Brúnn 8/0
Skott: Brúnar gæsa biots
Búkur: Koparvír, hæfilega fíngerður
Kragi: Peacock eða jafnvel Peacock Ice Dub
Vængir: Ljósbrúnar hænufjaðrir

Bleikja Sjóbleikja Urriði Sjóbirtingur
Stærðir 10-14 Stærðir 10-14

Frá theflyfisher.com

Zug Bug

Höfundur Zug Bug, Cliff Zug ætlaði þessari flugu að vera eftirlíking vorflugu gyðlunnar og hefur greinilega tekist það all bærilega. Þessi fluga hefur oftast lent í einhverju af top 10 sætum yfir bestu silungaflugur allra tíma.

Öngull: Hefðbundin 8-16
Þráður: Svartur 8/0
Skott: Peacock
Vöf: Koparvír
Búkur: Peacock
Vængir: Ljósbrún stokkandarfjöður
Skegg: Brún hænufjöður

Bleikja Sjóbleikja Urriði Sjóbirtingur
Stærðir 8-16 Stærðir 8-16

Prince Nymph

Ein besta alhliða silungafluga allra tíma þó hún hafi upphaflega verið hönnuð sem eftirlíking gyðlu steinflugunnar.

Sú uppskrift sem ég styðst við hérna er að finna í ‘The Fly-tying bible’ eftir Peter Gathercole með þeirri breytingu þó að ég kýs að setja kúluhaus á kvikindið eins og sýnd er á myndinni.

Kúluna yfirspekka ég gjarnan um eina stærð miðað við öngulstærð, svona til að þess að koma henni betur niður.

Einhverra hluta vegna hef ég aldrei náð fyllilega nafni höfundar flugunnar, nokkur hafa verið nefnd, en öll sett fram með fyrirvara.

Öngull: Legglangur 8-12
Þynging: Blýþráður
Þráður: Ljósbrúnn 6/0
Skott: Brún gæsa ‘biots’
Vöf: Ávalt gull
Búkur: Peacock
Vængir: Hvítir gæsa ‘biots’
Kragi: Brún hænufjöður

Bleikja Sjóbleikja Urriði Sjóbirtingur
Stærðir 8,10,12 Stærðir 8,10,12

Úlnliðurinn

Eins og áður hefur komið fram þá eru það tvö atriði sem skipta mestu máli í flugukasti; gripið og stöðugur úlnliður.

Rangt grip
Laus úlnliður
Opinn línubogi

Stöðugur úlnliður er lykilatriði í góðum köstum. Grip sem er ekki rétt og úlnliður sem losnar upp á eru helstu ástæður mistaka og lélegra kasta, hvort heldur í fram- eða bakköstum. Ef við leggjum stöngina þvert í gegnum lófann, t.d. rétt við fingurrætur og grípum þannig um handfangið, þá er meiri hætta á að stöngin snúist og það losni upp á úlnliðnum í kastinu. Það sem við uppskerum er; opinn línubogi (ef þá einhver) og stöng sem þrýstir sé allt of langt aftur í bakkastinu. Aftara stoppið fjarar út og línan slæst í jörðina.

 

Rétt grip
Fastur úlnliður
Fallegur línubogi

Gott stöðugt grip þar sem stöngin hvílir örugglega á ská í lófanum, ekki þvert í gegnum hann, gefur fyrirheit um gott kast. Sé gripinu haldið og úlnliður stöðugur í gegnum allt kastið, flyst orkan betur yfir í stöngina. Ákveðið stopp setur svo punktinn yfir i-ið og við uppskerum fallegan línuboga, höfum fullt vald á línunni.

 

Beinn úlnliður
Laus úlnliður

Stöðugur úlnliður er einnig lykilatriði hvað varðar beinan kastferil. Alltaf skal gæta þess að fluguhjólið vísi beint í kaststefnu, úr fremstu stöðu yfir í þá öftustu og til baka.

Verði misbrestur á þessu og stöngin snýst í greipinni verður kastferillinn ekki beinn, við teiknum sveig í loftinu með stönginni sem línan fylgir. Þessi sveigur getur endað í beinlínis hættulegri lykkju. Við getum fengið fluguna í bakið eða höfuðið og lína og taumur geta flækst saman, sem hefur akkúrat ekkert með vind að gera þrátt fyrir nafnið ‚Vindhnútur‘.

Vísifingur ofaná

Framkast
Bakkast

Hér er enn eitt gripið sem menn hafa mælt með. Ekki ósvipað V-gripinu, nema vísifingurinn er látinn liggja ofan á handfanginu í stað þess að liggja gagnstætt þumlinum. Þeir sem mæla með þessu gripi telja það að mörgu leiti hentugra heldur en V-gripið því veiðimaður á auðveldara með að hlaða stöngina, það sé nokkurs konar málamiðlun á milli þumals ofan á og V-gripsins.

E.S. Þakka flott ‘comment’ Einars í Veiðiheimum við þessu sem lesa má hér. Endilega deilið, þið sem hafið reynsluna.

V-gripið

Framkast
Bakkast

Jason Borger leiðbeinandi og mikill grúskari mælir með V-gripinu, sem og Henrik Mortensen. Henrik gengur töluvert lengra og segir önnur grip beinlínis röng. Nafnið á gripinu er dregið af stöðu þumals og vísifingurs. Stönginni er snúið um 45° réttsælis (m.v. rétthenta) og lófinn látinn vísa í kaststefnu.

Þumallinn ofaná

Þegar þú hefur náð að leggja stöngina rétt í lófa þér, þá ert þú kominn með upphafsstöðu eins algengasta grips veiðimannsins, þumallinn ofaná.

Framkast
Bakkast

Þumallinn ofan á er eitt þriggja algengustu gripa sem notuð eru. Mel Krieger og lærlingur hans Christopher Rownes mæla eindregið með þessu gripi og telja það öllum öðrum betur gert til að hjálpa veiðimanninum að hlaða stöngina. Aðrir spekingar setja helst út á þetta grip að veiðimenn sem nota það hneigist frekar en aðrir til að rykkja í og/eða ýta stönginni sem bíður heim hættunni á að stangartoppurinn sé látinn um alla vinnuna.