Hvaða fluga virkar best?

Ef einhver er í vafa um mitt álit á fluguveiðimönnum, þá skal þeim vafa útrýmt hér og nú. Fluguveiðimenn eru mjög fyndinn hópur fólks. Það eru ekki aðeins athafnir þeirra á veiðistað sem eru mjög sérstakar, þ.e. að veifa þessu priki fram og til baka með torkennilegum spotta á endanum, áföstu safni af torkennilegu dóti sem glitrar eða ekki. Þetta endalausa takmark þeirra að ná að plata einhverja lífveru sem er aðeins með brot af heila þeirra sjálfra og stæra sig síðan af því, er líka sérstaklega áhugavert.

Að öllu gríni slepptu, þá þekki ég fáa hópa fólks sem eru jafn fastheldnir á skoðanir og athafnir eins og fluguveiðimenn. Á sama tíma eru þeir ótrúlega ginkeyptir fyrir nýjungum eða í það minnsta nýjum hlutum. Auðvitað er þetta alhæfing, en þegar öllu er á botninn hvolft, þá á þetta við um mjög stóran hóp fluguveiðimanna.

Ætli flugur séu ekki ódýrasta birtingarmynd nýjungagirndar fluguveiðimanna. Ég er t.d. þannig að þegar ég sé mynd af nýrri flugu, þá vaknar strax hjá mér spurningin: Hvar ætli þessi virki? Síðan vakna ýmsar aðrar spurningar um efnið, krókinn og fleira. Það er yfirleitt nokkuð langt í að ég velti fyrir mér hvort viðkomandi fluga passi inn í fánuna hér á Íslandi, sé virkilega eins og eitthvað kvikindi sem silungurinn þekkir hér og étur.

Framboð á flugum er óendanlegt og eykst sífellt. Ný efni, nýjar hugmyndir hnýtara og útfærslur virðast ekki eiga sér nein takmörk. Samt sem áður er það nú þannig að flestar flugur eiga sér ákveðna forfeður sem þær líkjast á einn eða annan hátt. Þótt það komi ný fluga fram á sjónarsviðið sem byggir á þekktri formúlu, þá hættir forfaðirinn ekkert að veiða, sú fluga stendur alltaf fyrir sínu. Fyrsti afli nýrrar flugu er auðvitað veiðimaðurinn, hún krækir í mann og lætur mann ekki í friði þar til maður hefur keypt eða hnýtt hana.

Ég er einn þeirra sem tek með mér allt of margar flugur í veiðiferðir. Það er nú betra að hafa vaðið fyrir neðan sig ef fiskurinn vill bara alls ekki þær sem eru í fluguboxinu mínu og þá er gott að geta kíkt í geymsluboxin. Trúlega er því samt þannig farið að mér væri nær að taka með mér gott safn af klassískum flugum sem hafa sannað sig síðustu áratugina, eiga þær í mismunandi stærðum, útfærslum og litbrigðum. Það er trúlega algjör óþarfi að flækja málið svona mikið.

Auðvitað er gaman að prófa sig áfram með nýjar flugur, en þegar öllu er á botninn hvolft þá er það kannski óþarfi að eyða heilu sumri í að prófa eitthvað nýtt þegar það gamla einfaldlega virkar.

Þessi grein var ein af mínum sjálfshjálpar greinum þessa vetrar og er ætlað að hvetja mig til að sýna gömlum flugum meiri athygli og láta þessar nýju aðeins bíða þar til einhver annar hefur prófað þær í þaula. Framundan er febrúar með sýnum Febrúarflugum, þannig að ég lofa alls ekki að fara eftir þessu.

Klekja mýflugunnar

Það er mjög misjafnt hve löngum tíma skordýr verja sem lirfur við botninn. Að öllu jöfnu eyðir stærsta rykmýstegundin á Íslandi, stundum kölluð stóra toppflugan 1 – 2 árum á botninum og gengur í gegnum fjögur lirfustig á þeim tíma. Púpustig flugunnar er töluvert skemmra, aðeins talið í sólarhringum og síðasta lífsskeið hennar sem fluga, er enn skemmra.

Púpa stóru toppflugunnar á það til að vera nokkuð mikið á ferðinni þegar hún stefnir upp á við og því er alveg óhætt að vera nokkur duglegur á inndrættinum með pásum. Helst er að verða var við stóru toppfluguna frá því í maí og fram í júní, breytilegt þó eftir tíðarfari.

Slæðumý, sem stundum er kölluð litla toppflugan, á sér að öllu jöfnu skemmra lífsskeið á botninum og er nokkuð síðar á ferðinni, síðla júní mánaðar og í ágúst. Púpa slæðumýs er ekki stór og lætur sig að mestu fljóta áreynslulaust upp á yfirborðið þannig að hægur inndráttur ætti að vera við hæfi.

Hér að ofan eru myndir tveggja flugna sem hafa gefist mér vel þegar klekjur mýflugunnar eru á sveimi, en vitaskuld eru þær miklu fleiri, flugurnar sem passa undir þessum kringumstæðum. Ein fluga er í sérstöku uppáhaldi hjá mér þegar stóra toppflugan er á ferðinni og það er svört mjóna (e: buzzer) með orange eða rauðum kinnum.

Þegar stóra toppflugan er á ferðinni og bleikjan er að úða í sig, þá er hamagangur og það er mín reynsla að það borgar sig að gleyma öllu sem ritað hefur verið um mjónur og hvernig á að veiða þær. Ég hef alveg leyft mér að smitast af hamaganginum og nota frekar hraðan inndrátt, staldra nánast ekkert við, æsi bleikjuna bara meira og meira, þangað til hún tekur með látum.

Þeim sem ekki hugnast þessi æsingur er bent á að prófa klassíska votflugur, eins og t.d. Black Pennell og þá endilega sem soft hackel. Þessi fluga hefur verið óhemju vinsæl t.d. í Hlíðarvatni í Selvogi að vori til, einmitt þegar stóra toppflugan er að fara að klekjast út. Flotlína, 9 feta taumur og hægur inndráttur ætti að vera þokkaleg uppskrift, svo fer það bara eftir kokkinum hvernig útkoman verður.

Skera, ekki klippa

Þegar maður gengur frá þræðinum eftir að hálfbragðið (e: half hitch) eða whip hnút (afsakið að ég man ekki í svipinn hvað þessir hnútur heita á því ylhýra) þá vill stundum smá spotti verða eftir af hnýtingarþræðinum sem stendur út í loftið ef maður klippir.

Þá getur maður notað aðra eggina á skærunum, borið hana þétt upp að hnútinn og slitið þráðinn í stað þess að klippa eða notað svona gluggasköfu- eða rakvélablað. Afraksturinn verður yfirleitt mun hreinni og enginn spotti út í loftið sem þvælist fyrir þegar hausinn er lakkaður.

Sittu beinn

Þetta er eitthvað sem flestir hafa fengið að heyra í einhvern tíma á ævinni. Þegar sitja skal við hnýtingar í lengri tíma, þá er mikilvægt að koma sér þannig fyrir að þreytuverkir taki ekki löngunina yfir og eyðileggi góðan ásetning um fjölda flugna.

Venjuleg borðhæð til dæmis eldhúsborðs er í fæstum tilfellum heppileg upp á rétta líkamsstöðu að gera, ekki nema maður búi svo vel að eiga hækkanlegan skrifborðsstól. Yfirleitt eru borðhæð of mikil fyrir hnýtingar og þá þarf bæði að hækka stól og setja fætur upp á skemil þannig að ekki komi til óþarfa þreytu í hálsi og hnakka.

Klekjur

Byrjum á því að útskýra þetta orð; klekjur. Orðið varð ofaná þegar ég skaut hjálparbeiðni út á veraldarvefinn yfir smellna þýðingu á enska orðinu emerger. Ég hef afskaplega lítið íslenskubit yfir því að notast við þetta smellna orð, því það er þá jafnt á komið með því og enska orðinu; hvorugt finnst í orðabókum. Merking orðsins vísar til skordýra sem eru alveg við það að klekjast út sem fullvaxta skordýr.

Klekjur eru hvorki ákveðin tegund skordýra né skilgreint lífsstig þeirra í líffræðilegum skilningi. Í þeim skilningi sem mig langar að leggja í orðið nær það yfir þetta stutta skeið og atferli þegar púpur ýmissa skordýra rísa upp að yfirborði vatnsins til að taka á sig síðustu myndbreytinguna, þ.e. að verða að fullvaxta einstaklingi. Veiðiflugur sem líkja eftir þessu atferli geta verið af öllum mögulegum tegundum; straumflugur, votflugur, púpur og þurrflugur. Allar flugur sem hægt er að veiða á eða rétt undir yfirborði vatnsins geta sem sagt talist vera klekjur.

Það að setja hér niður nokkur orð um klekjur eru engin stórkostleg vísindi, þetta fyrirbrigði hafa veiðimenn þekkt frá því fyrstu veiðiflugurnar komu fram. Klassískar votflugur eru t.d. alveg tilvaldar klekjur, ekki síst þegar þær eru s.k. soft hackle þar sem mjúkt hringvafið leggst aftur með búkinum og tifar í vatninu, rétt eins og púpa skordýrs sem er að brjótast upp að yfirborðinu.

Black Pennell – softhackle

Reyndar eru alls ekki allar púpur sem brjótast eitthvað um á leið sinni upp að yfirborðinu. Sumar þeirra eru ósköp rólegar á leiðinni, líða bara áreynslulaust upp að yfirborðinu og reyna að láta sem minnst fyrir sér fara. Þegar þannig ber undir getur verið óhætt að eiga léttar púpur í boxinu, t.d. óþyngt Héraeyra eða Killer Bug.

Héraeyra
Killer Bug

En hvaða skordýr eru það sem haga sér svona? Jú, það má eiginlega segja að öll skordýr sem taka fullkominni myndbreytingu taki sig til á púpustiginu og rísi upp að yfirborðinu til að taka síðustu myndbreytingunni. Þeirra á meðal eru algengasta silungafæðan hér á landi, vorflugur og mýflugur. Fæst skordýr sem taka ófullkominni myndbreytingu staldra svona við á leið sinni upp á yfirborðið því þau breytast beint úr gyðlu í fullvaxta flugu. Þeirra á meðal eru steinflugur og dægurflugur.

Klekjur halda sig mest á innan við 15 cm dýpi í vatninu og það er því um að gera að veiða þessar flugur með flotlínu, taum í góðu meðallagi ( 9 fet ) og stilla inndráttinn af miðað við þær púpur sem eru á ferðinni. Meira um það síðar.

Litlu burstarnir

Þegar maður er búinn að lakka, já eða líma hausinn á flugunni, þá verða stundum þessar leiðinda leyfar af lími eða lakki eftir í auga flugunnar. Ef maður hefur ekki rænu á að fjarlægja þetta strax, þá er næstum öruggt að þegar til flugunnar á að taka, þá er maður í tímaþröng og má eiginlega ekkert vera að því að stinga storknað límið eða lakkið úr auganu.

Margir hnýtarar hafa tiltæka fjöður á hnýtingarborðinu til að renna í gegnum augað um leið og búið er að ganga frá hausnum. Eins góð og fjöðrin er nú, þá á hún það til að klístrast saman og gera lítið gagn eftir það. Þá getur komið sér vel að vera með nokkra svona tannhirðubursta við höndina, helst í nokkrum sverleikum til að hreinsa úr auga flugunnar. Það er alls ekki þörf að kaupa nýja bursta, notaðir burstar gera alveg sama gagn.

Hversu oft þarf fluga að veiða?

Stutta svarið við þessari fyrirsögn er kannski; alltaf, en það er ekki alveg það sem ég er að velta fyrir mér núna. Ég var að velta fyrir mér þrautreyndum flugum sem hafa áunnið sér sess sem klassískar flugur sem allir þekkja og mjög margir nota. Hversu oft þarf ný fluga að veiða þannig að hún falli í hóp þeirra klassísku?

Það er ógrynni af flugum sem koma fram á sjónarsviðið á hverju ári. Þegar ég segi nýjum flugum, þá eru raunar margar þeirra gamlar flugur í nýjum fötum. En annað slagið kemur fram fluga sem slær í gegn í skemmri eða lengri tíma og allir eru með þá flugu í boxinu. Því fleiri sem taka hana síðan úr boxinu og renna henni í alvöru fyrir fisk, þeim mun meiri líkur eru á að hún festi sig í sessi.

Hér heima eigum við nokkrar flugur sem hafa skapað sér þennan sess, þær er nánast hægt að finna á hverri blaðsíðu í veiðibókinni og allir kannast við þær. Vitaskuld hafa þessar flugur eitthvað fram að færa og þær hafa veitt vel, en hvað ef einhver hefði ekki sagt frá þeim og allir prófað? Þá væru þær leynivopn ákveðinna veiðimanna og aðeins útvaldir beittu henni. Það sem hjálpar flugu að verða klassísk er ekki síst orðspor hennar manna í millum. Áður fyrr voru það félagarnir í veiðifélaginu sem sáu um orðsporið, nú til dags er það útbreiðsla á samfélagsmiðlum sem ræður trúlega meiru um það hvort fluga nær fluginu eða ekki.

Higa’s SOS – original og rauð

Hérna um árið rakst ég á flugu á vef leiðsögumanns vestur í Bandaríkjunum sem mér fannst sérstaklega smekkleg. Ég setti mig í samband við viðkomandi og bað hann um uppskriftina að kvikindinu og leyfi að birta hana hérna á vefnum sem ég og gerði. Þetta var árið 2010. Ég veit ekki nema einhverjir hér heima hafi þá þegar verið búnir að koma auga á þessa flugu en hún náði töluverðu flugi, ekki síst eftir að Orvis setti hana í framleiðslu og seldi í bílförmum í vefverslun sinni. Flugan er vissulega veiðin, en ég efast um að hún hefði orðið jafn vinsæl og raunin er ef hún hefði ekki fengið töluverða umfjöllun á veraldarvefnum og þá er ég ekki að tala um FOS.IS Enn þann dag í dag er Higa‘s SOS ótrúlega vinsæl um allan heim og er fyrir löngu búin að festa sig í sessi sem ein þeirra klassísku.

En ekki fá allar flugur jákvæða umfjöllun á netinu. Það jaðrar svið að sumar flugur og höfundar þeirra séu beinlínis slegnar af um leið og þær birtast. Eru jafnvel úthrópaðar fyrir að vera fölsun, eftiröpun eða bara beinlínis óboðlegar. Samt ná sumar þeirra töluverðri útbreiðslu. Kannski sannast hér hið fornkveðna; slæm athygli er betri en engin. Þrátt fyrir allt, þá held ég að það standi upp úr að fluga verður að hafa eitthvað til brunns að bera svo menn nenni að eyða einhverju púðri í hana á vefnum, hrósa eða lasta. Ef fluga fær athygli, þá eru mun meiri líkur á að einhverjir prófi hana og þá er hálfur björninn unninn.

Meira vax

Flest allur hnýtingarþráður sem maður kaupir í dag er í það minnsta forvarinn (e: pre-waxed) en þar með er ekki sagt að hann sé nægjanlega vaxborinn. Það er ágæt regla að bæta aðeins við vaxið, sérstaklega þegar maður er að hnýta væng á votflugu.

Betur vaxborinn þráður situr betur á krókinum og er líklegri til að hanga á sínum stað þegar keflishöldunni er sleppt.

Harry harðjaxl

Að læra að kasta flugu er ótrúlega skemmtilegt og flestir veiðimenn, á einhverjum tímapunkti, freistast til þess að þenja kastið eitthvað út í buskann. Það eru vissulega til þau augnablik þar sem gott er að ráð við tiltölulega langt kast, en það er kannski óþarfi að láta lengd kastanna skyggja á stuttu köstin og tökurnar sem langoftast eru vel innan kastfæris medium action stanga.

Nú er Harry karlinn kominn á þetta skeið, hann vill endilega ná þessum löngu köstum og þá dugar medium action stöngin ekki lengur, eða hvað? Þurfa góðir kastarar þessar stífu fast action stangir til að ná þessum löngu köstum? Ég treysti mér ekki til að segja af eða á um þetta, en eitt er víst, allir þeir sem ég þekki og geta kastað langt, mjög langt eru vopnaðir stífum stöngum. Flestar stangir sem falla undir þessa skilgreiningu svigna aðeins niður um þriðjung lengar frá toppi þannig að þær hlaðast mjög fljótt í kastinu og að sama skapi skila þær hleðslunni hratt út í línuna, hraði línunnar verður því samsvarandi meiri.

En þegar kemur að veiði þar sem framsetning flugunnar skiptir höfuðmáli, þá eru þessar stangir ekki sérstaklega hentugar og þær deyfa upplifun veiðimannsins af fiski til muna meira en mýkri stangir. Fast action stangir virka best fyrir þá sem kasta snöggt, þurfa að berjast við mótvind og eru að veiða stóra fiska með stórum eða þungum flugum. En þar með er ekki sagt að það sé ekki hægt að veiða með línu #6 og flugu #22 á þessar stangir, það er vel mögulegt. Að vísu temprar stíf stöng ekki óvæntar hreyfingar fisksins eins vel og mýkri stöng, en vanur veiðimaður hefur þá önnur spil á hendinni til að grípa í sem vega upp á móti þessum galla.

Miðjumoð Harry’s

Að því gefnu að Harry hefði ekki endanlega misst allan áhuga á að leita sér að flugustöng á sínum tíma, þá þætti mér ekki ólíklegt að hann ætti nú þegar miðlungs hraða stöng. Flestar fyrstu stangir veiðimanna eru medium action. Þetta eru stangirnar sem hlaða sig niður að miðju eða aðeins lengra. Þrátt fyrir að vera stífari heldur en slow action stangirnar, þá er nóg eftir af tilfinningu í stönginni þannig að veiðimaðurinn finnur vel fyrir fiskinum. Stífleikanum fylgir það einnig að maður finnur betur hvort línan hleður stöngina að einhverju marki sem er töluverður kostur, ekki satt.

Að þessu sögðu, þá er rétt að taka það fram að þessar stangir eru ekki á neinn hátt eyrnamerktar byrjendum eingöngu. Margir veiðimenn sem hafa frekar hægan kaststíl velja þessar stangir einfaldlega vegna þess að þær virka heilt yfir vel í púpuveiði, þurr- og straumflugur. Með bættum efnum og aðferðum við stangarframleiðslu, hafa þessar stangir öðlast nýtt líf. Þær nýrri hlaða sig jafnvel betur en áður, bjóða samt sem áður upp á sömu mýktina og leyfa veiðimanninum að finna vel fyrir jafnvel minnsta fiski.

Þeir veiðimenn sem hafa tamið sér hraðan kaststíl eru yfirleitt ekki sáttir við svona stangir, finnst þeir ekki ná nægri hleðslu úr þeim og kjósa heldur stífari stangir.

Taumalengd

Eitt af því sem fluguveiðimenn spá reglulega í er lengd taums og þeir spyrjast reglulega fyrir um þetta. Stutta svarið er; Það ræðst nú af ýmsu. Á meðan sum vötn hafa fengið á sig það orð að þar verði að nota ákveðna lengd af taum, annað virki bara ekki, þá segja reynsluboltarnir eitt eða annað. Ekki dettur mér í hug að efast um reynslu manna en ég hef oftar en ekki orðið var við ákveðinn misskilning á lengd tauma og þá sér í lagi vegna meintrar taumafælni fiska. Í því sambandi vil ég benda mönnum á að það er sjaldnast lengd taums, eða öllu heldur skortur á lengd, sem fiskurinn mögulega fælist, það er sver- og sýnileiki hans sem fiskurinn getur mögulega hrokkið undan. Ef taumur er orðinn mattur eða taumaendinn er of sver, skiptu þá um taum en hugsaðu þig vel um áður en þú lengir hann um einhver fet, í það minnsta þar til þú hefur ná góðum tökum á þeirri lengd.

Taumar eru af mismunandi sverleika sem yfirleitt er í beinu samhengi við slitstyrk þeirra. Þegar menn hefja fluguveiði, þá er ekki óalgengt að þeir byrji með 9 feta taum, ná þokkalegu valdi á þeirri lengd og fikra sig síðan í lengri taum þar sem aðstæður og veiðiaðferðir krefjast þess. En 9 feta taumur er ekki það sama og 9 feta taumur. Sverasti partur taumsins þarf að passa sverleika línunnar, það er ekki nóg að hugsa eingöngu um lengd hans eða X númerið sem hann endar í. Þumalputtaregla fyrir sverleika taums þar sem hann tengist línunni er að hann ætti að vera u.þ.b. 2/3 af sverleika hennar. Í hverju hann endar ætti að ráðast af stærð flugunnar, sjá töflu hér. Athugið að þetta er þumalputtaregla sem á alls ekki alltaf við og brotnar mun oftar en þumalputtar gera. Kónískir taumar eru ekki allir eins, sumir byrja sverir og enda í t.d. 3X (u.þ.b. 0,20 mm) á meðan aðrir byrja grannir og enda líka í sama sverleika. Sá fyrri er því töluvert brattari ef segja má sem svo.

Þegar menn hafa náð góðu valdi á 9 feta taum, sverleika og því hve skart hann mjókkar niður í æskilegan sverleika, þá ættu menn að vera tilbúnir að ráðast í lengri tauma. Ég er alveg óhræddur við að játa það að það tók mig töluverðan tíma að ná sjálfum sátt við lengri tauma, þetta getur tekið tíma og fyrst og fremst æfingu.

Taumurinn úr lógóinu

Ákveðnar aðstæður og veiðiaðferðir kalla svolítið á breytilega lengd tauma, þannig að það má alls ekki útiloka lengri eða styttri tauma. Þurrfluguveiði kallar á lengri taum, kannski eitthvað í áttina að eða yfir 12 fet. En það má ekki skilja sem svo að þurrflugur beinlínis gargi á þetta, lunkinn veiðimaður sem ræður vel við 9 feta taum sem mjókkar skart niður í t.d. 5X (0,14 mm) á ekkert síður erindi í þurrfluguveiði heldur en sá sem ræður við langan taum. Þetta snýst svolítið um mýktina og ekki síst þyngd og eftirgefanleika stangar og línu.

Það að vera með mjög langan taum í púpuveiði þekkist vel í ákveðnum vötnum, helst þar sem veiðimenn eru að veiða alveg niðri við botn. Það getur verið mjög hentugt að vera með langan taum á flotlínu undir þannig kringumstæðum. Sami taumur getur aftur á móti verið ofrausn ef menn eru með intermediate eða sökkvandi línur, þá er styttri taumur jafnvel betri þannig að línan nái að stjórna dýpinu sem veitt er á.

Að veiða með styttri taum en 9 fet getur líka verið kostur. Að vera með allt niður í 3 eða 5 feta taum í þungu straumvatni er oft nauðsyn, einfaldlega vegna þess að lengri taumur er bara á einhverju flakki í vatninu og flugan á það til að rísa ef hún leikur laus á of löngum taum. Þetta á einnig við um þyngri flugur, þær kalla á styttri taum eða sverari annars skilar aflið í kastinu sér ekki út í fluguna og hún einfaldlega leggst ekki vel fram.

Að öllu þessu sögðu kemur hér fyrirvari; það er mín reynsla og grúsk sem markar þessi orð. Vertu duglegur að prófa þig áfram með mismunandi tauma, sverleika og lengd og þá getur þú fundið þína töfralausn sjálfur. Það er engin patent lausn í þessu taumaveseni, umfram allt, æfðu þig því það verður enginn óbarinn biskup í meðhöndlun tauma.

Beðið eftir sumri

Sú grein sem hér fer á eftir er sú nýjasta sem fengið hefur að fljóta með í fylgiriti Veiðikortsins. Einmitt þessa daga er Veiðikortið fyrir 2020 að koma út og með því er að vanda fylgiritið margumrædda með haldgóðum upplýsingum um vötnin sem í boði verða næsta sumar og ýmsum öðrum fróðleik. Ég bíð alltaf jafn spenntur eftir Veiðikortinu og ekki síst fylgiritinu, það er eins og kortið færir manni staðfestinu þess að veturinn er ekki eilífur, það vorar á endanum.

Um það leiti sem nýtt Veiðikort kemur út, þá er maður þegar farinn að bíða eftir næsta sumri. Og ekki verður sú bið léttari þegar kortið góða kemur inn um lúguna og maður sér hvað stendur til boða næsta sumar.

Biðin eftir síðasta sumri var eiginlega sú lengsta sem um getur frá því ég byrjaði að nýta mér Veiðikortið. Hún hófst að venju í nóvember – desember og henni lauk ekki fyrr en mér þótti raunhæfara að bíða eftir góðu hausti. Þetta helgast væntanlega af því að ég er búsettur sunnanlands eða sunnan- og vestan veðraskila eins og norðlendingar og austfirðingar kölluðu það síðasta sumar.

Vorið lét aðeins bíða eftir sér en þegar loks rofaði aðeins til, kviknaði eins og venjulega vonarneisti veiðimannsins í brjósti mér. Fyrsti fiskur sumarsins kom sumardaginn fyrsta í bæjarlæknum, Hólmsá við Heiðmörk og þóttist ég þá himinn hafa höndum tekið og gott sumar væri í vændum. Illu heilli gerði síðan nokkurt vorhret, svo mjög að vonarneisti sumarsins var orðinn heldur lítil tíra þegar næsti fiskur kom loksins á land.

Svona er nú líf veiðimannsins stundum og ekki verður á allt kosið, hvorki í veðri né veiði. En þótt kreppi að í öðru, þá getur hitt komið skemmtilega á óvart. Brösugt veðurfar síðasta sumars virtist bara fara vel í bleikjurnar á Þingvöllum enda eru þær ekki óvanar vætu. Ekki er langt síðan veiðimenn höfðu örlítinn vott af áhyggjum af bleikjunni, en í sumar sem leið létu þær sér fátt um dómsdagsspár eða veðurfar finnast og gældu allhressilega við ástríðu veiðimanna, bæði í Þingvalla- og Úlfljótsvatni.

Hvað bleikjurnar gera næsta sumar er ómögulegt að geta sér til um, hvort sem þær eiga heima í Þingvallasveit, Grafningi eða vestur á Mýrum. Eitt er þó víst, ég er byrjaður að bíða og ég læt ekkert skemma þá bið fyrir mér og held áfram að blaða í gegnum Veiðikortabæklinginn og læt mig dreyma.

Hægfara Harry

Eftir hugljómun Harry‘s hér um daginn, sjá Að vera eins og Harry, þá fór hugur hans til stanga að leita út fyrir stöngina sem valdi hann. Þetta er ekki óalgengt hjá þeim sem hafa náð valdi á sinni fyrstu stöng, stöng sem mögulega fyrirgefur auðveldlega byrjendamistökin í flugukastinu og virkar fullkomlega, en viðkomandi langar að prófa eitthvað nýtt. Á þessum tímapunkti standa veiðimenn frammi fyrir þessu eilíflega vandamáli sem hugtakanotkun framleiðenda stanga getur verið.

Ef þú, lesandi góður nennir ekki að lesa meira, hvað þá næstu tvær greinar um Harry sem eiga eftir að birtast, þá er styttri útgáfan af þeim öllum svona:

Í þessari grein verður sagt frá slow action stöngum sem bogna alveg að 90% niður að handfanginu. Í næstu grein verður sagt frá medium action stöngum sem bogna allt að 60% niður að handfanginu. Síðasta greinin um Harry verður um fast action stangir sem bogna að mestu í efstu 30%.

Á síðari árum hafa stangarframleiðendur snúist af hinum hæga, mjúka vegi og stífnað heldur upp. Hugtakið slow action er nánast horfið úr lýsingum á nýjum stöngum og í dag heita þær orðið full flex eða eitthvað sem gefur til kynna að þær séu sérhannaðar til þess að leggja fluguna fallegar fram. Það hefur í raun sáralítið breyst í þessum stöngum, þær eru ennþá boðnar í lengdum frá 6 fetum og upp í 9 og eru svolítið eins og hálfsoðið spaghettí þegar maður tekur á þeim í veiðiversluninni.

Þessar stangir eiga það sameiginlegt að í kasti með línu og öllu þá svigna þær alveg niður í handfangið og virka hægar. Hvert einasta kast er hlaðið tilfinningu fyrir ferli línunnar, en það er eiginlega eina hleðslan sem talandi er um. Ef fiskur tekur fluguna, þá fer það ekkert fram hjá veiðimanninum og hann finnur fyrir honum alla leið í háfinn. Þetta eru stangirnar sem þurrfluguveiðimenn vilja, lítið afl í þeim og línuhraðinn afskaplega lítill.

Sá sem ætlar með svona stöng í mikið vatn þar sem fiskurinn liggur lengst í burtu á í vændum ótrúlega tíðindalitla veiðiferð, hvað þá ef það blæs einhver vindur.

Hefði ég bara vitað

Í gegnum tíðina hafa ýmis atriði safnast upp í kollinum á mér sem ættu, ef ég færi alltaf eftir þeim, að gera fluguveiðina miklu auðveldari. Það er nú ekki svo í mínu tilfelli að ég hafi fæðst með það á hreinu hvernig þetta sport gengur fyrir sig, ég hef þurft að læra þetta svona smátt og smátt á meðan ég hef kynnst mönnum sem eru einfaldlega með þetta innbyggt frá fæðingu. Nei, ég er ekki að gera gys að eða lítið úr þeim beturvitrungum sem ég hef kynnst í gegnum tíðina, ég er einfaldlega að vísa til þeirra sem virðast ekki hafa neitt fyrir þessu, nota bara tvær flugur og veiða alltaf fisk, en auðvitað eru þeir fleiri sem eru í svipuðum sporum og ég, vinna hörðum höndum að því að verða betri veiðimenn og gera það helst með því að veiða, veiða og veiða.

Sjálfur hefði ég, fyrir það fyrsta, viljað fylgjast betur með í líf- og náttúrufræði í framhaldsskóla. Fiskar lifa í vatni, þeir eru með tálkn og ugga, svona hefði lokaritgerðin mín í náttúrufræði geta hljóðað á sínum tíma. Svona eftir á að hyggja, sem sagt í dag, þá hefði ég viljað fara betur ofan í saumana á atferli fiska, búsvæðum og fæðu. Þetta eru nefnilega lykilatriði þegar kemur að því að eltast við fisk sem ekki vill sýna sig. Annað hvort las ég eða heyrði eitt sinn haft eftir mætum veiðimanni að það væri ekki hægt að læra vatnaveiði af afspurn. Ef þú spyrð einhvern hvar og hvernig hann veiddi, þá segir stemmir frásögnin hans við aðstæður eins og þær voru einmitt þegar hann var að veiða, sem var mögulega fyrir einhverjum dögum, ef ekki vikum síðan. Á þeim tíma hafa ýmsar breytingar orðið í vatninu; nýtt æti, vatnið hlýnað eða kólnað o.s.frv. Allt atriði sem hafa mikil áhrif á það hvar fiskurinn heldur sig og hvernig hann hagar sér. Vötn eiga jafnvel sitt ákveðna dagsform, eru gjöful á eina ákveðna flugur í dag, en sama fluga gefur ekkert þann næsta. Undir þeim kringumstæðum græðir maður lítið á gamalli veiðisögu, meira að segja þó hún hafi verið síðan í gær.

Með tíð og tíma hefur einhver vottur að þekkingu á atferli og lífmynstri fiska síast inn hjá manni, en mikið ósköp hefur það tekið langan tíma og alltaf er maður að bæta við sig smá þekkingu. Ef ég væri í einhvern tíma beðinn um ráð fyrir byrjendur, þá yrði það trúlega fylgstu með í náttúrufræðinni.

Vonir og væntingar

Rétt fyrir jólin 2017 laumaðist þessi grein inn um bréfalúguna með Veiðikortinu 2018. Smá samantekt og uppgjör veiðinnar sumarið 2017. Til að geta þeirra þá hafa nokkrar myndir frá mér verið lífseigar í fylgiriti Veiðikortsins í gegnum tíðina, þrjár þeirra eru hérna að neðan til hægri.

Vonir og væntingar eru órjúfanlegur hluti stangveiðinnar. Með vonina að vopni en eitthvað hófstilltari væntingar byrjaði mitt tímabil við Gíslholtsvatn á fyrsta degi aprílmánaðar. Kaffibrúsinn var fullur af rjúkandi heitu kaffi sem var eins gott því vorið var ekki alveg á næstu grösum í byrjun apríl. Reyndar kom kaffibrúsinn óvenju mikið við sögu í sumar, tíðafarið var einfaldlega þannig.

Þegar aðeins fór að rofa til í tíðarfari og sumardagurinn fyrsti rann upp höfðu vonir og væntingar tekið öll völd og ég fór nokkur skipti að nærumhverfi mínu, Elliðavatni. Það bar ekki á öðru en í vatninu væri nægur fiskur og mikið ólmaðist hann þarna, rétt utan kastfæris. Það var ekki fyrr en leið á sumarið og ég færði mig inn í Helluvatn að fiskur komst í kastfæri, feitar og fallegar bleikjur sem veltu sér í klakflugu.

Eins og nærri má geta hefur veðurfar mikil áhrif á stangveiðimenn og fátt jafn mikið notað sem afsökun fyrir lélegri veiði. Sökum síðkominna snjóaalaga s.l. vetur leysti snjó með nokkrum hvelli s.l. vor og mörg vötn stóðu snemma í hæstu stöðu. Svo rammt kvað að þessum vatnavöxtum að ný vötn urðu til og eldri flæddu lengi yfir bakka sína. Langavatn gældi þannig lengi við grasið á Beilárvöllum og virtist seint ætla að draga sig til baka í hefðbundna stöðu. Þannig varð til ný afsökun fyrir gæftaleysi, þetta er allt of mikið vatn.

Því miður fór væntingavísitala mín fyrir vötnin sunnan heiða heldur lækkandi þegar leið á sumarið. Mér fannst eins og veðurguðir og veiðigyðjur hefðu ekki komið sér sérstaklega vel saman um bestu lausn fyrir veiðimenn. Þegar veiðigyðjurnar tældu fiskinn upp að voru veðurguðirnir ekki alveg sammála og smelltu á roki eða kuldakasti, tóku jafnvel upp á því að blása úr vestri. Þannig var mín upplifun t.d. af Þingvöllum, bleikjan kom en gaf sig ekki þannig að þær urðu fáar, en vissulegar bragðgóðar, Þingvallableikjurnar sem enduðu á pönnunni þetta sumarið.

Norðanlands skaust Skagaheiði á toppinn um leið og fært varð og gerðu margir gott mót þar. Illu heilli fór ég ekkert norður þetta sumarið og varð því af ævintýrum norðlensku heiðanna. Ég held samt í vonina og stefni þangað næsta sumar, það hlýtur að koma að því að ég hitti á gott samkomulag guða og gyðja.

Vestfjarðakjálkinn ýtir reglulega við veiðibakteríunni og kemur örugglega til með að halda því áfram. Ekki skortir mig væntingarnar og vonin viðheldur markmiðinu að þræða vötnin frá Haukadal að Syðradal í einni góðri ferð. Það er jú vonin eftir ævintýrum sem heldur manni í þessu áhugamáli og ég vænti þess, eins og venjulega, að eiga gott veiðisumar í vændum.

Að vera eins og Harry

Þegar stór er spurt, verður oft fátt um svör. Um daginn var ég spurður að því af fjölskyldumeðlim hvernig ég færi að því að velja mér flugustöng. Áður en mér tókst að svara einhverju sem mér fannst gáfulegt kom framhaldsspurning; Eða velur flugurstöngin þig, svona eins og sprotinn valdi Harry Potter?

Ég játa það fúslega að mér þótti þetta ótrúlega sniðug samlíking og ég fann mig svolítið í sömu sporum og Harry. Að vísu hafa heilu hillurekkarnir aldrei tæmst þegar ég sveifla flugustöng í fyrsta skiptið, hvað þá að eitthvað hafi brotnað, en það hefur komið fyrir að mér hefur fundist ég hafa himinn höndum tekið þegar ég prófa stöng í fyrsta skiptið.

Annars er fátt meira fráhrindandi fyrir byrjendur heldur fá aðstoð við fyrstu kaupin frá einhverjum sem getur bara ekki hætt að segja þér allt milli himins og jarðar um eiginleika, kosti og dásemdir allra stanganna sem hann á. Þá er nú betra að lenda á fáorðum afgreiðslumanni eins og Ollivander sem pikkar prikið fram sem passar í örfáum tilraunum.

Þeir sem eru lengra komnir hafa margir hverjir sérstaklega gaman að því að prófa stangir, þakka fyrir sig og koma aftur og aftur til að prófa sömu eða einhverja aðra stöng. Það er bara eins og þeir smelli alls ekki við neina stöng og þá getur málið snúist um annars konar aðstoð.

Kannski þarf viðkomandi aðstoð frá einhverjum galdramanni sem getur lagfært kaststílinn eða í það minnsta sagt til um hvað þurfi að lagfæra.

Ekki með fullum fimm

Það er löngu sannað að mannskepnan er ekki með fullum fimm. Ég vona að þetta sé ennþá viðurkenndur og þekktur frasi í íslensku máli þótt hann sé ættaður úr dönsku, ef ekki þá bara skjús mí.

Ég veit ekki hvers vegna í ósköpunum ég fór að velta mér upp úr greinum sem fjalla um rannsóknir á sársaukaskyni og tilfinningagreind fiska. Já, þið heyrðuð rétt; tilfinningagreind fiska. Ætli kveikjan að þessu grufli mínu hafi ekki verið einhver umræða um veiða og sleppa, veiða og meiða, agnahald eða ekki.

Ég er nú ekki svo skyni skroppinn að ég hafi ekki álit á framangreindu, en ég er nú einu sinni þannig gerður að ég virðist vera hálfgerður frummaður í þessu öllu. Alla mína ævi hef ég meira eða minna verið að hamast við að tileinka með aukið umburðalyndi gagnvart mismunandi skoðunum manna og lífsviðhorfum. Á sama tíma og mér hefur orðið eitthvað ágengt í þessu, þá hef ég í auknu mæli tekið eftir ágengni og forsjárhyggju þeirra sem aðhyllast aðra skoðun en ég sjálfur geri. Eitt sinn las ég grein eftir einn af þessum pirrings púkum sem láta ýmislegt fara í taugarnar á sér. Hún var eitthvað á þá leið að ef maður segði ekki STOPP við sölumanninn í upphafi, þá reyndi hann að selja þér ömmu sína, jafnvel þó þú eigir þegar tvær sem flestum þykir nú nóg.

Í gegnum tíðina hef ég heldur hallast að því að sleppa því að veiða fiska sem eiga undir högg að sækja heldur en veiða þá og sleppa. Hér á Íslandi erum við svo dásamlega sett að það er enginn skortur á veiðistöðum þar sem fiskistofnar eru í góðu standi og umfram allt sjálfbærir. Það er ekki þar með sagt að ég snerti ekki á því að veiða og sleppa, en ég viðurkenni það fúslega að ég geri það yfirleitt með hálfum huga.

Nei, ég held ekki að fiskar séu með tilfinningagreind en þeir eru með eðlishvöt og hana ekki litla. Eðlishvöt fiska hefur ekki orðið fyrir áhrifum af skoðunum annarra og er því ómenguð og snýst fyrst og fremst um að éta til að stækka og ná því að viðhalda stofninum. Mitt einfalda álit er að ef einhverjar mannanna gjörðir hafa orðið til þess að stefna fiskistofni í hættu, þá ættum við að reyna að leiðrétta þær gjörðir og láta fiskinn í friði á meðan hann réttir úr kútnum.

Með þessu er ég ekki að segja að ég sé á móti sportveiðimönnum sem veiða og sleppa nær öllum fiski sem þeir setja í. Þetta er val hvers og eins og ég virði það val, en á sama tíma frábið ég mér að vera stimplaður sem annars flokks veiðimaður ef ég tek mér í soðið úr fiskistofni sem vel getur séð af nokkrum einstaklingum. Ég á enn eftir að öðlast þá visku að vita fyrir víst hvenær ég hef svo rétt fyrir mér að ég geti lagt öðrum lífsreglurnar út frá eigin skoðun, kannski kemur það ef ég borða meiri fisk. Á meðan verð ég víst að vera einn af þeim sem er ekki alveg með fullum fimm.

Af veiði og veðri

Hlé varð á greinum mínum í fylgirit Veiðikortsins árið 2016, eitthvað annað stúss í gangi þá, en árið 2017 kom þessi grein inn um bréfalúguna með Veiðikortinu.

Þótt Ísland teljist seint með stærstu löndum jarðkúlunnar, þá er landið margbreytilegt og auðugt. Einn stærsti auður okkar er náttúran og þess auðs gera sífellt fleiri sér far um að njóta. Stangveiði er ein vinsælasta afþreying Íslendinga og síðasta sumar lék við vatnaveiðimenn hér á landi.

Ár hvert skríða veiðimenn varlega undan feldi í fyrstu viku apríl, kíkja út og taka veðrið, ætli vorið hafi komi í nótt? Vorið 2016 var með besta móti, mun hlýrra en árin á undan og fyrstu fiskar vorsins voru vel haldnir. Að vísu teygðist aðeins á vorinu, það kom rólega og víða átti gróður erfitt uppdráttar framan af og heldur fáar fiskisögur sagðar fyrstu vikur sumars.

En svona er nú stangveiðin, það er aldrei á vísan afla að róa. Það vatnið sem gaf vel í fyrra, gaf síður í ár og svo öfugt. Reyndar er því þannig farið að náttúrulegar sveiflur í tíðarfari ráða mestu í vatnaveiðinni og þá alls ekki endilega hvort vötnin gefa, heldur hvert veiðimenn sækja. Þegar maður býr svo vel að vera með V-kortin við höndina, Veiðikortið og veðurkortið, þá má alltaf finna eitthvert vatn til að skjótast í án þess að þurfa að klæða af sér rigningu, rok eða kulda.

Eins duglegur og ég var að fara í Hraunsfjörðinn árið 2015, þá var eins og hann dytti út af kortinu hjá mér þetta sumarið. Ég fór þangað snemma í maí og átti þar frábæra daga, en svo ekki söguna meir þótt veiði hefði verið þar með ágætum allt sumarið. Þess í stað hélt ég mig töluvert innar á nesinu, m.a. við Hítarvatn og Langavatn sem kom skemmtilega á óvart eftir nokkur ár í hvíld hjá mér.

Ef vesturlandið kom síður út á veðurkortinu, þá brá maður sér bara á suðurlandið, m.a. í Gíslholtsvatn sem alltaf stendur fyrir sínu og er hreint frábært fjölskylduvatn og vinnur sífellt á meðal fjölskyldufólks.

En það er fleira en veðrið sem hefur áhrif á það hvaða vötn við veljum okkur. Fréttir af dyntum bleikjunnar á Þingvöllum urðu því miður til þess að ég fór aðeins einu sinni í Þjóðgarðinn í sumar sem leið. Ég á síður von á því að stofninn þar sé í einhverri lægð, enda heyrði maður síðar að ekki hefði allur afli ratað í fréttir og gerðu margir góða veiði þá daga sem allt var sagt dautt.

Frábærar fréttir úr Úlfljótsvatni af fallegum bleikjum höfðu því miður ekki nægjanleg áhrif á mig þetta sumarið en ég kíki þangað næsta sumar, það er alveg öruggt, enda vatnið eitt af mínum uppáhalds.

Vötnin norðan heiða skutust af stað í júní og útlitið lofaði góðu en heldur dró úr bjartsýni á annesjum norðan í júlí sem mögulega hafði einhver áhrif á veiðimenn. Ég kíkti þó á Skagaheiðina og átti þar góðar, en svolítið svalar stundir rétt um það bil sem Bjössi kíkti í heimsókn. Segið svo að það sé ekki spennandi að stunda vatnaveiði á Íslandi, maður veit aldrei hvað gerist.

Hvert nær ábyrgðin?

Ég á mjög góðan kunningja sem aldrei hefur brotið stöng og það sem meira er, hann er virkur og mjög lunkinn veiðimaður þannig að stangirnar hans eru ekki bara upp á punt. Einu sinni var ég svona líka, en svo braut ég stöng, braut síðan aðra og enn aðra og nú er ég hættur að muna nákvæmlega hve marga stangarparta ég hef brotið í gegnum árin. Síðastliðið sumar slapp ég við stangatjón, en það er óhætt að segja að ekki hafi allir verið svo heppnir. Fastir liðir eins og venjulega dúkkuðu upp á samfélagsmiðlum; Hvert nær ábyrgð seljanda?

Margir framleiðendur selja stangir sínar með ábyrgð, sumir ævilanga, aðrir aðeins í einhverja áratugi og svo eru náttúrulega líka þeir sem ábyrgjast aðeins að þú getur keypt varahluti í þær gegn hóflegu gjaldi. Lengi vel var ég í töluverðum vafa um mat manna á ábyrgð framleiðanda og þar með seljanda. Ég gat vel sett mig í þau spor að meta gæði ábyrgðar og/eða þjónustu út frá tíma, þ.e. hve langan tíma það tæki að fá part í stöngina mína. En þegar kom að því að meta kostnað við umstangið, þá datt ég aðeins út. Ég heyrði nokkrar tölur sem nefndar voru í setningum eins og; Ég fæ alltaf nýjan part, þarf bara að borga sendingarkostnaðinn …. 4.000 kr. og hann kemur á innan við 4 vikum. Annar nefndi að hann væri til í borga meira fyrir ákveðna tegund stangar, á henni hvíldi lífstíðarábyrgð og ekkert borgað. Enn annar staðhæfði að hann ætti bestu stöng í heimi; Ég þarf aldrei að borga neitt, stöngin mín er svo góð að hún bilar aldrei. Mér lá við að grípa í þennan gamla góða frasa aldrei að segja aldrei en ég þagði og hugsaði frekar um þennan 4.000 kall. Fyrir nákvæmlega þá upphæð hafði ég nefnilega fengið þann part sem ég braut fyrst og nokkrum sinnum í viðbót. Ég skaust út í bæ með þessa upphæð og sótti partinn, málið dautt og ég þurfti ekki að bíða í 4 vikur. Viðkomandi stöng var ekki seld með ábyrgð umfram hið sjálfsagða að hún væri í lagi þegar ég tók hana úr pokanum. Síðan þetta var, þá hef ég þurft á nokkrum pörtum að halda, bæði í stöng með ábyrgð og líka án ábyrgðar. Hvoru tveggja tók álíka tíma og kostaði mig næstum það sama þegar upp var staðið en ég kvarta ekki.

Af umræðu sem ég varð vitni að er nokkuð ljóst að sumir kaupendur vita ekki nákvæmlega hvað þeir voru að kaupa. Ábyrgð ákveðins vörumerkis nær ekki alltaf til ódýrari tegunda hennar, þetta er þekkt hjá vel flestum framleiðendum í meira eða minna mæli. Eftirársmódel eða ódýrari framleiðsla eru oft seld með skertri ábyrgð og kaupandinn þarf því að vera vakandi yfir því hvað fellst í kaupunum. Þetta á ekki síst við um kjarakaup sem bjóðast reglulega á netinu þar sem búið er að pakka eldra módeli í pakka með ódýru hjóli, línu og taum. Græjurnar sjálfar standa alveg fyrir sínu, svo lengi sem vel er farið með þær, en kaupandinn getur ekki vænst þess að á settinu sé lífstíðar- eða áratuga ábyrgð. Kaupandinn ætti eftir sem áður að geta vænst þess að seljandi taki skýrt fram að viðkomandi pakki falli ekki undir langtímaábyrgð sem viðkomandi vörumerki er þekkt fyrir.

Ábyrgð eða ekki ábyrgð, þá liggur nú sökin á stangarbrotum eftir sem áður (næstum) alltaf hjá eigandanum. Það getur t.d. aldrei talist léleg eða gölluð framleiðsla ef maður brýtur stöngina með því að stíga á hana eða skellir á hana hurð. Hvað þá ef maður leggur af stað í kast með þungri flugu í allt of miklum vindi, snýr sér í vitlausa átt og slæmir flugunni í stöngina. Þá getur maður alveg eins skotið á stöngina með haglabyssu. Þegar öllu er á botninn hvolft, þá snýst líftími stanga fyrst og fremst um meðferð og umönnun eigandans, ef undan eru skilin hrein og klár óhöpp. Við óhöppum getur maður tryggt sig með því að kaupa stöng í árlangri, fullri ábyrgð eða þá gengið úr skugga um að varahlutakostnaður sé hóflegur og sé ávalt fyrirliggjandi.

Að velja sér taum

Það sem ræður mestu um það efni sem er að finna á þessum vef er eigið grúsk. Það sem ræður næst oftast því sem ég skrifa um eru fyrirspurnir og spjall sem ég á við aðra veiðimenn. Eitt af því sem ber mjög oft á góma eru taumar. Það laumast að mér grunur að nokkuð margir veiðimenn telja sig vera í vandræðum með val á taumum og spyrja um hina gullnu, einföldu reglu fyrir besta tauminum. Því miður kann ég ekki þessa gullnu reglu og ég leyfi mér að efast um að hún sé til. Af samtölum mínum við veiðimenn, ræð ég það nú samt að margir gera grundvallar mistök í vali á kónískum taum.

Það eru þrír þættir sem menn þurfa að huga að við val á taum, ekki tveir. Mjög margir spá fyrst og fremst í lengd taums. Á hann að vera 7 fet, 8 fet, 9 fet eða miklu lengri? Aðrir spá fyrst og fremst í þeim sverleika taums sem hann endar í.

Í upphafi skildi taumaendann skoða en það er ekki nóg, ekki heldur að spá í lengd taumsins. Það eru ekki aðeins tveir þættir sem ættu að ráða vali á taum og þá er ég ekki að bæta eiginleikum taumsins við, þ.e. hvort hann er flot, hæg- eða hraðsökkvandi. Þegar maður velur taum, þ.e. kónískan taum þá byrjar maður á sverari endanum. Hve sver er endi línunnar? Sverari endi taumsins ætti að vera sem næst 2/3 af sverleika línunnar þannig að flutningur aflsins úr kastinu skili sér.