Grúsk – Síða 35

Að veiða og sleppa

15. ágúst 2020

Greinaskrif

Upp

Forsíða

Grein sem birtist í fréttablaði VEIDA.IS árið 2012. Ég birti þessa grein hér til gamans, breyti í engu innihaldi hennar, flest af þessu eldist ágætlega. Þetta er síðasta greinin af 14 sem birtist í fréttabréfinu það árið. Greinin var myndlaus, en hér fylgir með mynd af fiski sem ekki var sleppt en kom fyrir í annarri grein á VEIDA.IS árið 2013.

Af og til heyrir maður af veiðimönnum sem fussa og sveia þeirri ‚dellu‘ að veiða og sleppa, hafa meira að segja frammi einhver uppsteyt við veiðiverði þar sem skírt og skorinort skal fylgt reglunni veiða / sleppa. Sjálfur hef ég enga samúð með mönnum sem veiða fisk á skilorði og þykir erfitt að láta frá sér sinn fyrsta eða stærsta. Öðru máli finnst mér gegna um þá sem sleppa á eigin forsendum og gera það rangt. Að sleppa fiski er ekki alltaf eins auðvelt og ætla mætti.

Ef þú ætlar þér að sleppa, vertu þá snöggur að taka hann að landi. Því lengur sem viðureignin er dregin á langinn, því minni líkur eru á að fiskurinn lifi af. Þannig er að á meðan við glímum við fiskinn fyllist hann af eitruðum mjólkursýrum sem geta lamað hann í höndunum á okkur eða skömmu eftir að við sleppum honum. Það er ekki alltaf hraustleikamerki að fiskurinn taki kipp um leið og við setjum hann niður í vatnið, þetta getur verið fölsk vísbending, hann getur örmagnast um leið og sýrurnar losna úr læðingi og streyma um líffærin.

Ein varúðarregla er e.t.v. sú að sleppa fiskinum ekki alveg strax, settu hann í vatnið, haltu honum eins laust og þú þorir án þess að missa hann, helst með trýnið á móti straumi/öldu og leyfðu honum að jafna sig aðeins. Þegar hann hefur róast og losað um streituna fer ekkert á milli mála þegar hann vill og getur losnað. Eins verður alltaf að meta það hvort blæðingar fisks séu þannig að honum sé ekki hugað líf. Aldrei skal sleppa fiski ef blæðir úr tálknum, þá getum við alveg eins hent slógi í vatnið, sem auðvitað engin heiðarlegur veiðimaður gerir.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Að skilja ekki baun

13. ágúst 2020

Kast

Upp

Forsíða

Mér skilst að það sé til fjöldi manna sem nær því aldrei nákvæmlega hvað flugukastið gengur út á. Það virðist vera alveg saman hve mikið þeir æfa sig eða hve lengi þeir stunda standaveiði, þeir bara ná ekki tengingu við flugukastið. Þar með er ekki sagt að þeir séu eitthvað verri kastarar heldur en næsti maður, langt því frá. Þessir veiðimenn hafa þróað með sér vöðvaminni umfram skilning og í sannleika sagt, þá öfunda ég þá. Mitt vöðvaminni er oft á tíðum alveg á skjön við það sem ég man í kollinum. Til að muna eitthvað, þá þarf ég að skilja og til að skilja þarf ég oft að kafa djúpt, mjög djúpt. Ég hef aldrei tekið rökum eins og það er bara þannig, af því bara eða það veit hver maður. Ég verð meira að segja svolítið þversum þegar einhver bætir orðinu heilvita á milli það veit hver og maður. Kannski hef ég eytt of miklum tíma í að ná skilningi og á meðan hefur vöðvaminnið mitt vanist á einhverja vitleysu sem ég næ ekki úr því aftur.

Ég hef lesið greinar þar sem því er staðfastlega haldið fram að til að verða góður kastari þá þurfi maður að skilja. Oft er orðið þurfa beinlínis feitletrað þannig að enginn sem ekki skilur, þorir að viðurkenna að hann skilur hvorki upp né niður í því hvernig á kasta, hann kastar bara. Páfagaukar virðast ekki vera sérstaklega óhamingjusamar skepnur en stundum er talað um páfagaukalærdóm manna eins og hann sé upprunninn í því neðra. Lærdómur er lærdómur, sama hvort hann er kenndur við páfa eða gauk og á meðan hann skilar ágætu eða góðu kasti, þá finnst mér engin ástæða til að draga úr ágæti þess.

Trúlega hjálpar það að vísu eitthvað á leiðinni að góðu kasti að vita eitthvað smáræði um kastferilinn, ákveðið stopp og hröðun línunnar. Það þarf bara ekkert að flækja þetta of mikið þannig að menn mikli hlutina fyrir sér og fælist frá. Stundum er einfaldlega best að halda þessu KISS, keep it simple stupid, setjast niður og hugsa einfaldar hugsanir og vera ekkert að pæla of djúpt.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Lítið í einu

8. ágúst 2020

Greinaskrif

Upp

Forsíða

Grein sem birtist í fréttablaði VEIDA.IS árið 2012. Eitthvað hafa áherslur og upplifun breyst á þeim árum sem liðið hafa, en flest stenst þetta tímanns tönn.

Það kemur auðvitað fyrir að botninn detti úr veiðinni, það bara gerist ekkert og ég verð ekki var við fisk. Það hefur áður skinið í gegn að mér þykir ekkert sjálfsagðara heldur en færa mig reglulega á milli veiðistaða, en undir svona kringumstæðum getur steininn tekið alveg úr. Ég slít sólunum ótæpilega, staldra stutt við á hverjum stað, 3 -5 köst, skipti oft um flugu, veiði djúpt, veiði grunnt, geri ýmsar breytingar en bara litlar í einu. Veiðikortið getur orðið ansi doppótt á svona dögum.

Svona er þetta bara stundum. Alveg sama hve pottþéttar leiðbeiningar ég hef orðið mér úti um, flugurnar margbreytilegar og ég færi mig á milli veiðistaða eins og skopparakringla, þá gerist stundum ekki neitt.

Það eru að vísu til þeir veiðimenn sem standa bara fastir á sínu, eiga sér sinn stað og hreyfa sig ekkert þaðan, alveg sama hve lítið gerist. „Jú, jú, hann kemur á endanum.“ Ég á svona veiðifélaga og hún veiðir ekkert minna en ég, þannig að best er að veiða svolítið með sínu nefi. Taka mátulega mikið mark á öllum reglunum og leiðbeiningunum, en gera bara smávægilegar breytingar í einu.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Ekki kasta allir vel

6. ágúst 2020

Kast

Upp

Forsíða

Það er mannlegt að gera mistök, það er enn mannlegra að kenna öðru um. Ég er í það minnsta frekar duglegur að leita skýringa á lélegum köstum hjá mér í einhverju öðru en eigin göllum. Taumurinn er greinilega eitthvað lélegur. Þessi lína er ónýt. Helv…. stöngin! Ég ætla ekki að gera því skóna að það séu fleiri veiðimenn eins og ég, en stundum læðist nú samt að mér sá grunur að ég sé ekki einn um þetta. Þau eru ófá skiptin sem ég hef heyrt einhvern kenna öllu mögulegu um þegar kastið fer í kássu. Til að halda heimilisfriðinn, þá tek ég fram að nú er ég ekki að vísa til veiðifélaga míns.

En það er víst ekki hægt að kenna stönginni um þegar bakkastið rennur út í sandinn eða línan smellur í vatnið í tíma og ótíma. Er þá hægt að kenna línunni um? Nei, tæplega, langlíklegasta skýringin er vitaskuld brotinn úlnliður eða lekur olnbogi, þ.e. hann fylgir línunni full mikið eftir í bakkastinu. Það er víst ekki nóg að stoppa ákveðið í framkastinu, það þarf líka að stoppa í bakkastinu. Er þá ekki lag að hætta að kenna öðrum um og fá einhvern í lið með sér?

Ég er ekkert öðruvísi heldur en margur annar, mér finnst það ekkert endilega þægilegt þegar einhver segir mér til syndanna. Vegna þess að ég get ekki borið fyrir mig að vita ekki hvað er að í bakkastinu mínu, þá dugar mér oft að fá laufléttar athugasemdir um of slakt aftara stopp. Þá tek ég mig saman í andlitinu og ástunda það sem ég hef svo oft skrifað um hérna á síðunni. Þeir eru eflaust margir sem mættu við vinsamlegum ábendingum í stað þess að fara á heilt kastnámskeið til að leiðrétta villurnar í kastinu. Flestir sem hafa stundað fluguveiði í einhvern tíma hafa smátt og smátt meðtekið ástæður flestra klessukasta, þeir þurfa bara einhvern á hliðarlínunni til að benda þeim á það sem betur má fara.

Það getur verið frábær leið til sjálfshjálpar að finna sér tíma með einhverjum sem þú treystir til að segja þér hvað betur má fara. Ef þú ert þokkalega vanur, þá getur þú unnið úr athugasemdunum sjálfur. Ef þú veist ekki hvernig þú átt að fara að því, þá skaltu leita þér hjálpar hjá kastkennara.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Að byrja stórt

30. júlí 2020

Veiðitækni

Upp

Forsíða

Ölfusá er vatnsmesta á Íslands með meðalrennsli upp á 423 m³/sek. Einhverjum kann því að finnast það skjóta skökku við að ég hvetji nýliða til að hugsa smátt í ljósi þess að ég byrjaði mína veiði í ós Ölfusár. Auðvitað er það freistandi og eftirsóknarvert að setja í stóra fiska og helst marga, en það er e.t.v. ekki eins algengt eins og samfélagsmiðlarnir gefa til kynna. Ég hef t.d. ekki hugmynd um fjölda þeirra ferða sem ég fór vestur í ós eða út á Engjar áður en ég fékk minn fyrsta fisk upp úr Ölfusá, en þær voru margar.

Það að eyða nokkrum ferðum, dögum, jafnvel vikum í að eltast við örfáa fiska er miklu mun algengara heldur en 60 sek. snöpp veiðimanna gefa til kynna. Venjulegur dagur er sjaldnast uppfullur af tökum, baráttu og endalausum fiski. Það verður að hafa í huga að snöppin þurfa alls ekki að vera í rauntíma, viðkomandi veiðimaður er búinn að kasta flugunni ansi oft áður en fyrsti fiskur kemur á land og er festur á mynd. Mögulega kemur næsti fiskur ekki ….. fyrr en næsta dag, en þá er einfalt mál að skeyta báðum tökunum saman í 60 sek. með æðisgengnum viðureignum, trophy myndatökum í lokinn og fræi að stórveiðimanni er sáð á samfélagsmiðlana.

Stórar ár og veiðisvæði, hvort sem það er klasi af mörgum vötnum eða stakt vatn, geta útheimt margar heimsóknir bara til að kynnast þeim. Finna réttu fluguna, línuna og ekki síst, finna sjálfan sig. Það er ekkert sjálfgefið að veiðimaður tengi við vatn um leið og hann mætir á staðinn. Stundum er auðveldara að byrja smátt, þ.e. finna sér lítið og nett vatn með ágætri veiðivon áður en lagt er af stað í stóru vötnin eða stríðu árnar. Stangveiði í vötnum snýst ekki síst um það að finna út úr hlutunum sjálfur, prófa sig áfram og í raun æfa sig, æfa sig og æfa sig. Ef veiðimaður er duglegur, stundar áhugamálið af kappi, þá rennur sá dagur upp að fjöldi fiska tekur kipp, met falla og byrjandinn getur sett saman sitt eigið 60 sek. snapp með mörgum, mörgum flottum fiskum. Þangað til er einfaldast að stilla væntingunum í hóf, aflahæstu árnar og vötnin náðu ekki sæti sínu með fjölda fiska í vatninu, heldur veiðimönnum sem kunnu að laða þá til sín og ná þeim á land. Það gerist ekki á einni nóttu.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Rándýrið í vötnunum

25. júlí 2020

Greinaskrif

Upp

Forsíða

Grein sem birtist í fréttablaði VEIDA.IS árið 2012. Ég birti þessa grein hér til gamans, breyti í engu innihaldi hennar, flest af þessu eldist ágætlega.

Þegar líður á sumarið, haustið nálgast, þá breytast ýmsar áherslur í vötnunum. Fiskurinn fer aftur að éta einhverjar renglur og urriðanum hleypur kapp í kinn því bleikjan er farin að hópa sig við hrygningarstöðvarnar, roðnar á kviðnum og hættir síðan alveg að sýna flugunum mínum áhuga, nema þá Watson‘s Fancy með kúluhaus. Ég hef ekki hugmynd um hvers vegna, það er bara svona. Og svo dettur bleikjan í hrygninguna sjálfa og urriðinn verður alveg brjálaður. Hann hrygnir yfirleitt síðar og vill ólmur fita sig áður en eðlishvötin grípur hann. Það hefur bæst nýr réttur á matseðilinn hjá honum, hrogn. Bleikjunni tekst nefnilega ekki alltaf að grafa öll hrognin í botninn og urriðinn er eins og ryksuga á eftir þessu próteini.

Mér verður alltaf minnisstætt þegar veiðifélagi minn var í maðkahallæri og ákvað að prófa bleikjuhrogn á öngul. Hann tók tæplega 30 ljóngrimma urriða á örskömmum tíma rétt við bakkann á grynningum þar sem bleikjan hafði verið að snuddast skömmu áður. Fiskur á í hverju kasti og aldrei látið liggja nema í 10 – 20 sek. í einu. Að finna hrygningarstaði bleikjunnar, hitta á rétta tímann, þá er urriða von.

Höfundur:

Kristján Friðriksson