Grúsk – Síða 35

Að byrja stórt

30. júlí 2020

Veiðitækni

Upp

Forsíða

Ölfusá er vatnsmesta á Íslands með meðalrennsli upp á 423 m³/sek. Einhverjum kann því að finnast það skjóta skökku við að ég hvetji nýliða til að hugsa smátt í ljósi þess að ég byrjaði mína veiði í ós Ölfusár. Auðvitað er það freistandi og eftirsóknarvert að setja í stóra fiska og helst marga, en það er e.t.v. ekki eins algengt eins og samfélagsmiðlarnir gefa til kynna. Ég hef t.d. ekki hugmynd um fjölda þeirra ferða sem ég fór vestur í ós eða út á Engjar áður en ég fékk minn fyrsta fisk upp úr Ölfusá, en þær voru margar.

Það að eyða nokkrum ferðum, dögum, jafnvel vikum í að eltast við örfáa fiska er miklu mun algengara heldur en 60 sek. snöpp veiðimanna gefa til kynna. Venjulegur dagur er sjaldnast uppfullur af tökum, baráttu og endalausum fiski. Það verður að hafa í huga að snöppin þurfa alls ekki að vera í rauntíma, viðkomandi veiðimaður er búinn að kasta flugunni ansi oft áður en fyrsti fiskur kemur á land og er festur á mynd. Mögulega kemur næsti fiskur ekki ….. fyrr en næsta dag, en þá er einfalt mál að skeyta báðum tökunum saman í 60 sek. með æðisgengnum viðureignum, trophy myndatökum í lokinn og fræi að stórveiðimanni er sáð á samfélagsmiðlana.

Stórar ár og veiðisvæði, hvort sem það er klasi af mörgum vötnum eða stakt vatn, geta útheimt margar heimsóknir bara til að kynnast þeim. Finna réttu fluguna, línuna og ekki síst, finna sjálfan sig. Það er ekkert sjálfgefið að veiðimaður tengi við vatn um leið og hann mætir á staðinn. Stundum er auðveldara að byrja smátt, þ.e. finna sér lítið og nett vatn með ágætri veiðivon áður en lagt er af stað í stóru vötnin eða stríðu árnar. Stangveiði í vötnum snýst ekki síst um það að finna út úr hlutunum sjálfur, prófa sig áfram og í raun æfa sig, æfa sig og æfa sig. Ef veiðimaður er duglegur, stundar áhugamálið af kappi, þá rennur sá dagur upp að fjöldi fiska tekur kipp, met falla og byrjandinn getur sett saman sitt eigið 60 sek. snapp með mörgum, mörgum flottum fiskum. Þangað til er einfaldast að stilla væntingunum í hóf, aflahæstu árnar og vötnin náðu ekki sæti sínu með fjölda fiska í vatninu, heldur veiðimönnum sem kunnu að laða þá til sín og ná þeim á land. Það gerist ekki á einni nóttu.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Rándýrið í vötnunum

25. júlí 2020

Greinaskrif

Upp

Forsíða

Grein sem birtist í fréttablaði VEIDA.IS árið 2012. Ég birti þessa grein hér til gamans, breyti í engu innihaldi hennar, flest af þessu eldist ágætlega.

Þegar líður á sumarið, haustið nálgast, þá breytast ýmsar áherslur í vötnunum. Fiskurinn fer aftur að éta einhverjar renglur og urriðanum hleypur kapp í kinn því bleikjan er farin að hópa sig við hrygningarstöðvarnar, roðnar á kviðnum og hættir síðan alveg að sýna flugunum mínum áhuga, nema þá Watson‘s Fancy með kúluhaus. Ég hef ekki hugmynd um hvers vegna, það er bara svona. Og svo dettur bleikjan í hrygninguna sjálfa og urriðinn verður alveg brjálaður. Hann hrygnir yfirleitt síðar og vill ólmur fita sig áður en eðlishvötin grípur hann. Það hefur bæst nýr réttur á matseðilinn hjá honum, hrogn. Bleikjunni tekst nefnilega ekki alltaf að grafa öll hrognin í botninn og urriðinn er eins og ryksuga á eftir þessu próteini.

Mér verður alltaf minnisstætt þegar veiðifélagi minn var í maðkahallæri og ákvað að prófa bleikjuhrogn á öngul. Hann tók tæplega 30 ljóngrimma urriða á örskömmum tíma rétt við bakkann á grynningum þar sem bleikjan hafði verið að snuddast skömmu áður. Fiskur á í hverju kasti og aldrei látið liggja nema í 10 – 20 sek. í einu. Að finna hrygningarstaði bleikjunnar, hitta á rétta tímann, þá er urriða von.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Þyngdir, flugur og fiskar

23. júlí 2020

Græjur

Upp

Forsíða

Eins skemmtilegt og það nú getur verið að veiða fisk á létta græjur, þá getur gamanið kárnað þegar fiskurinn er ekki lengur með á nótunum og virðist bara alls ekki gera sér grein fyrir því hvaða taumur, lína og stöng eru á bak við fluguna sem hann tekur.

Um árabil hafa línur verð flokkaðar eftir s.k. AFTM skala sem tekur mið af þyngd fyrstu 30 feta flugulínunnar. Þessi skali hefur í grundvallaratriðum haldið velli en vissulega hafa bæði línu- og stangaframleiðendur bætt merkingar á sínum vörum og merkja þær nú í auknu mæli með þyngd í grömmum og/eða grains. Þessi kærkomna viðbót breytir í raun engu um það sem AFTM var upprunalega hugsað fyrir, þ.e. að para stangir og línur saman eftir afkastagetu. Þessu hafa sumir veiðimenn bara alveg steingleymt þegar þeir taka fram stangirnar sínar á veiðislóð.

Það er til þumalputtatafla yfir stærðir flugna sem henta tilteknum línum / stöngum, þessi tafla er ekki heilög, en hún gefur ákveðnar vísbendingar. Dekkri reitirnir tákna flugur sem eru sérstaklega þyngdar eða eru miklar um sig, sem sagt; þarfnast mögulega breytingar á kasti og þá helst hraða þess.

Ef þú velur þér stöng fyrir línu #1 – #3 þá er eins gott að þú sért ekki á stórfiskaslóðum. Ég er ekki að segja að það sé beinlínis rangt að beita svona léttri stöng á fisk sem er yfir 3 pund en líkurnar á því að þú þurfir allt of langan tíma til að þreyta fiskinn með jafn léttri stöng aukast verulega fyrir hvert hálft pund sem hann er umfram þau tvö sem mælt er með. Þessar stangir og samsvarandi línur bera alls ekki stórar og þungar flugur, ráða lítið við að koma út púpu sem er hnýtt á stærri krók en #16.

Stöng #4 er í eðli sínu öflugri heldur en stöng með lægra númer, en hún á langt í land með að búa yfir nægu afli og styrk til að eiga við stórfiska. Sumir segja raunar að stöng #4 sé hæsta gáfulega númer á stöng fyrir smábleikjur og urriðatitti. Stöngin ræður reyndar betur við hægfara flugur, efnismiklar straumflugur eru alveg möguleiki og eitthvað þyngdar púpur.

Næsta númer fyrir ofan er auðvitað #5. Þegar rætt er við veiðimenn vestanhafs og á meginlandi Evrópu, þá ber þetta númer oft á góma sem heppileg alhliða stöng í silungsveiði. Þessi orð eru væntanlega látin falla miðað við algengustu stærð silungs á þessum slóðum. Ætli ég mundi nú ekki velja næsta númer fyrir ofan sem alhliða stöng í silung á Íslandi. Stöng #5 er reyndar sú stöng sem mér finnst ágætt að nota alhliða í púpuveiði, svo fremi þær séu ekki of þungar.

Stöng #6 er að mínu mati afskaplega heppileg stöng fyrir nánast alla silungsveiði á Íslandi. Sumum kann að þykja hún heldur í þyngri kantinum fyrir bleikjur, en þá má alveg íhuga að vera með lengri stöng, bæta hálfu eða heilu feti við hana, það er ótrúlegt hvað þessi viðbót skilar sér í aukinni tilfinningu fyrir smærri fiski án þess þó að tapa styrk stangarinnar ef stærri fiskur en 5 pund skildi nú slysast á fluguna. Flugur í stærðum #6 og niður í #22 passa ágætlega við þessa stöng, þyngdar púpur og straumflugur og nobblerar.

Sú stöng sem ég nota mest er #7 9,6 eða 10 fet. Kannski er þetta bara einhver ávani, en ég hef best fundið mig með þessari þyngd og samsvarandi lína ræður vel við að komast út á vatnið þótt á móti blási. Stórir fiskar eru ekkert vandamál með þessari þyngd, algjörlega óháð því að þeir eru afar sjaldséðir í mínum afla. Flugurnar geta verið alveg frá #2 (séu þær ekki mikið þyngdar) og alveg niður í smæstu kvikindi sem mér tekst að hnýta á tauminn. Púpur, þyngdar og óþyngdar, straumflugur og þyngdir nobblerar. Vel að merkja, þá nota ég lítið tungsten þyngdar flugur enda lítið að veiða í straumvatni þar sem koma þarf flugunni niður 1, 2 og 3.

Þyngri stangir, hvað þá tvíhendur eru ekki á mínu færi, helst notaðar í stórfiska sem ég eltist ekkert við. Ég hef það nú samt á tilfinningunni að stangir #8 og yfir, þ.e. einhendur, séu fallbyssur sem óþarfi sé að beita í alla almenna veiði á Íslandi, en það er nú bara mín skoðun.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Vatnaveiði í gróðri

18. júlí 2020

Greinaskrif

Upp

Forsíða

Grein sem birtist í fréttablaði VEIDA.IS árið 2012. Flestar þessara greina voru unnar upp úr kynningum mínum frá árunum 2010 – 2012 sem margir hafa séð.

Rétt utan við og í gróðurflákum leynast oft býsna drjúgir fiskar sem geta verið erfiðir viðfangs, eða öllu heldur erfitt að nálgast. Gróðurinn er fiskinum ávísun á öryggi og hreint og klárt matarbúr. Fyrir mér er gróðurinn ávísun á festur og uppspretta endalausra vandamála og því gefst ég oft fljótlega upp á svona veiðistöðum.

En, það er engin ástæða til þess. Maður getur alveg notað léttari flugu, veitt vel fyrir utan og inn að gróðrinum, jafnvel sitt hvoru megin ef maður er bara nógu nákvæmur í köstunum. Nálægt, en ekki of. Snaggaralegur Black Ghost eða Nobbler líkir ágætlega eftir hornsílunum sem leynast þarna og oft er silungurinn einmitt á höttunum eftir þeim. Pheasant Tail er líka heldur betur drjúg þarna, líkir eftir öllu og engu.

Gróðurinn er ekki aðeins fiskinum skjól, ég get skýlt mér líka á bak við hann. Ef ég fer nógu varlega, þá get ég leyft mér að vaða mjög nálægt fiskinum sé gróðurinn á milli okkar. Hann temprar allt hljóð og ölduhreyfingar sem verða til þegar ég veð. Að vaða í stöðuvatni er oft meiri kúnst heldur en í á. Þið getið rétt ímyndað ykkur hvort hljóð undan vöðlum berist ekki betur í kyrru heiðarvatni heldur en beljandi á.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Ef eitthvað klikkar

16. júlí 2020

Hnýtingar

Upp

Forsíða

Sumir segja að hjólið sé einhver merkilegast uppgötvun mannsins og sé á listanum yfir 10 mikilvægustu uppgötvanir hans, rétt á eftir eldinum. Ég vil meina að krókurinn sé líka á þessum top 10 lista. Enginn veit fyrir víst hvenær hann kom fyrst fram á sjónarsviðið en fyrstu krókarnir komu fram löngu áður en menn réðu við að bræða málm eða berja hann til hlýðni við hugmyndir sínar. Að öllum líkindum voru fyrstu krókarnir mótaðir úr beini fyrir um 42.000 árum síðan, sel það ekki dýrar en ég keypti það. Krókurinn er ekki flókið fyrirbrigði en ef einhvern hluta hans vantar, þá skerðist notagildi hans verulega.

Augað er ekki endilega bráðnauðsynlegt. Lengi vel voru krókar án auga og komu nú samt að ágætum notum og enn eru bindir krókar fáanlegir og notaðir af hnýturum fyrir ákveðnar tegundir flugna. Ef augað er aftur á móti til staðar, þá er vissulega betra að augað sé vel formað, vel opið en þó lokað þétt upp við legginn þannig að girnið eða taumaendinn smokrist ekki úr því.

Blindur krókur

Leggurinn þarf að vera jafn og vel formaður annars er hætt við að hann brotni við átak. Rétt eins og keðjan sem brestur á veikasta hlekknum, þá brestur krókurinn þar sem hann er þynnstur, gjarnan við beygju á bug. Annar staður sem krókurinn er veikur fyrir getur verið við agnhaldið. Já, þrátt fyrir allt þá eru krókar með agnhaldi ennþá útbreiddari heldur en agnhaldslausir krókar. Ef agnhaldið er skorið of djúpt, þá hættir krókinum til að vera veikur einmitt við oddinn.

Það er ekki aðeins að maður verður að nota ping testið þegar maður leggur af stað í að hnýta flugu. Það sem augað sér, er það sem flugan fer á og því er eins gott að þekkja og velja góða króka sem eru vel gerðir áður en fluga er hnýtt. Mér finnst í það minnsta fátt leiðinlegra heldur en kasta flugu sem ég hef haft fyrir því að hnýta yfir veturinn og krókurinn brotnar um leið og flugan lendir í fyrirstöðu eða uppi í fiski eða einfaldlega yfirgefur tauminn þegar minnst varir.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Vatnaveiði á móti vindi

11. júlí 2020

Greinaskrif

Upp

Forsíða

Grein sem birtist í fréttablaði VEIDA.IS árið 2012. Eitthvað hafa áherslur og upplifun breyst á þeim árum sem liðið hafa, en flest stenst þetta tímanns tönn.

Þegar gjólan færist svo mikið í fang að hún verður að roki, leggja flestir veiðimenn árar í bát. Þeir hörðustu láta sig hafa rokið og fylgifisk þess, rigninguna. Miðað við Íslenskar aðstæður er kannski eins gott hve mér finnst yfirleitt gaman að eiga við mótvind.

Til að koma flugunni út á móti vindi þrengi ég kasthornið og nota sneggra tvítog til að hraða línunni. Undir svona kringumstæðum er um að gera að halda kasthjólinu kröppu (litlu) þannig að línan skjótist fram og verði fyrir sem minnstum áhrifum af vindinum. Fyrir þá sem styðjast við kastklukkuna, aftara stopp kl.13, fremra stopp kl.11 og síðan lagt niður til kl.8:30 þá getur verið ágætt að ímynda sér að flýta kastklukkunni aðeins þegar maður glímir við vindinn. Aftara stopp kl.12, fremra stopp kl.10:30. Með því að láta stöngina færast aðeins um 1 ½ klst. í stað 2 klst. í kastklukkunni, þá þrengist kasthjólið og línan verður ekki fyrir eins miklum áhrifum vindsins.

Eins er gott að hafa í huga þegar maður veiðir á móti vindi, hann er ekki eins sterkur niðri við vatnið eins og hann er í 1 – 2 metra hæð. Það fer ótrúlega mikið púður úr honum rétt við yfirborðið og þangað geta þeir sem ráða við undirhandarkast komið línunni.

Þegar allt um þrýtur er hægt að skipta yfir í kaststöngina og nota maðk eða spún. Ég reyni ýmislegt áður en ég gefst upp fyrir rokinu því veiði á móti vindi hefur oft gefið okkur veiðifélögunum flesta og flottustu fiskana. Að koma agninu rétt útfyrir ölduna þar sem hún brotnar á grynningunum er næstum ávísun á fisk. Hann beinlínis veður í æti þarna og um að gera að prófa.

Höfundur:

Kristján Friðriksson