Grúsk – Síða 115

Besta stöng í heimi

24. september 2012

Græjur

Upp

Forsíða

Flugustöng

Stöngin mín er; a) hröð, b) miðlungs-hröð, c) hæg, d) stíf, e) miðlungs-mjúk, f) mjúk og ég nota hana í allt. Auðvitað er engin stöng sem nær þessu öllu, enda er þetta aðeins samansafn úr leit á Google yfir það hvernig menn lýsa bestu stöng sem framleidd hefur verið; stönginni sinni. Það hefur verið sagt um karlmenn og bíla að þeirra bíll er bestur; kemst lengst á lítranum, er aflmestur eða endist best á meðan konurnar okkar eiga annað hvort lítinn sætan, sparneytinn eða bara rauðann bíl.

Þegar ég byrjaði í fluguveiði var mér ráðlagt að fá mér miðlungs-mjúka stöng. Hún fyrirgefur þér mistökin var sagt við mig. Fyrsta stöngin mín, Abu Garcia Diamond í tveimur hlutum, hefur núna fengið ákveðinn heiðurssess í bílskúrnum. Ég opna hólkinn reglulega og kíki á hana, en tek hana yfirleitt aldrei með mér í veiði, nema þá sem varastöng. Vissulega var stöngin miðlungs og fyrirgaf mér næstum öll mistökin sem urðu á vegi mínum til að byrja með, ég var sáttur. Ég sótti mér leiðbeiningar varðandi köstin og fékk þá kommentið; fín byrjendastöng og leiðbeinandinn lagði áherslu á að ég ætti að tilta (halla) stönginni til hægri og láta stöngina renna frá fremra stoppi og aftur í það aftara. Þessi hreyfing hefur fylgt mér alla tíð síðan sem minn aðal-kaststíll jafnvel þótt ég noti standard fyrir öxl á styttra færi með léttri stöng.

Þegar mér síðan tókst að tæla konuna mína í fluguveiði, þá var henni bent á Airflo stöng (sett) sem væri tilvalið fyrir byrjendur. Eftir því sem ég best veit var hún mjög ánægð með stöngina en mér fannst hún frá fyrstu tíð allt of stíf (þ.e. stöngin) hún fylgdi mér ekki eins vel í rennsliskastinu mínu. Aftur á móti var hún frábær í standard yfir öxl og það varð einmitt aðalsmerkið í kaststíl konunnar. Maður beinlínis heyrir í ákveðnu fram og bakkasti hennar, svúpp, svúpp (Essence of Fly Casting II – Mel Krieger) beint yfir öxlina. Þeir sem séð hafa til okkar segja, hún kast miklu betur en hann og það er örugglega alveg rétt. Hún vandaði sig líka miklu meira í upphafi því stöngin hennar fyrirgaf henni ekki eins mikið og fyrsta stöngin mín, ég komst upp með villurnar.

Eins og með svo marga fluguveiðimenn höfum við uppfært stangirnar okkar. Hvort sem það var nú frekjan í mér eða aðeins tilviljun, þá erum við með eins stangir sem aðal-stangir í dag; miðlungs-mjúkar JOAKIM‘S MMX. Konan mín heldur áfram að kasta eins og klippt út úr kennslumyndbandi Mel Krieger (svúpp,svúpp) og ég held áfram með rennsliskastið mitt með fáeinum áherslubreytingum til batnaðar. Þegar ég svo tek í hraða stöng, segjum Scott S4 eða Sage One, þá finnst mér svolítið eins og ég sé með kústskaft (bara miklu léttara) í höndunum. Nei, bíðið aðeins áður en þið missið ykkur í hneykslan og formælingum. Það getur vel verið að ég sé auli og asni, en ég er ekki að hallmæla stöngunum sem slíkum. Það segir ekkert um gæði stanganna að menn hafi skiptar skoðanir á þeim, sú stöng sem hentar kaststíl einum getur verið sem kústskaft í höndum annars. Ástæða þess að framleiðendur senda frá sér margar mismunandi útfærslur stanga er einfaldlega sú að þarfir manna og stuðningur stanga við kaststíl þeirra er mismunandi. Fyrsta stöng manna hefur mjög mikil áhrif og mótar, oft fyrir lífstíð, kastið þeirra. Lengi býr af fyrstu gerð og mörgum reynist erfitt að breyta rótgrónum stíl þegar fram í sækir. Það er hægt að leiðrétta og þá eiga menn að nýta sér leiðsögn til þess hæfra manna, kastkennara sem geta litið út fyrir eigin uppáhalds stíl og leiðbeint með rýni til gagns. En hvað með; hröð, miðlungs eða hæg? Meira um það síðar.

Ummæli

26.09.2012 – Árni Jónsson: Allir góðir kastkennarar taka það einmitt fram að þetta er ekki klippt og skorið og allir þróa sér sín eigin stíl. Kennarar sem segja annað og byrja að segja þér hvað þú átt og átt ekki, hugnast mér ekki.

26.09.2012 – Þórunn: awwwwwwww…… (Aðspurð skýrði Þórunn þetta með orðunum; ´Æ, hvað þetta er krúttlega sagt’)

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Taumurinn minn

21. september 2012

Línur og taumar

Upp

Forsíða

Taumaefni

Vegna þráhyggju minnar í silungsveiði hef ég alltaf geta komist upp með að hugsa meira um þvermál taums heldur en slitstyrk hans. Ég viðurkenni það fúslega að ég á stundum í nokkrum erfiðleikum með að gera mér grein fyrir því hvaða taumur það er sem menn kalla 8lb taum. Er það 1x eða 2x? Slitstyrkur tauma er misjafn eftir framleiðendum og efnisgerð þeirra og því er ekki til nein ein góð regla fyrir samhengi þvermáls og slitstyrks. Það næsta sem maður getur komist reglu er að leggja einhverja töflu á minnið eins og þá sem má nálgast hér.

Þannig er að silungsveiðimenn, þ.e. þeir sem ástunda nokkuð hefðbundna vatnaveiði þurfa sjaldnast að hafa áhyggjur af því þótt þeir séu að nota 2x taum með 3x taumaenda. Að vísu er hnúturinn veikasti hlekkurinn en það má svona nokkurn veginn reikna með því að slitstyrkur svona taums sé eitthvað á bilinu 6lb – 8lb.og hentar ágætlega til að leggja fram flugur í stærðum frá #6 og niður í #16, spannar sem sagt nokkuð stórt bil í flugnavali. Sé aftur á móti ætlunin að veiða smærri flugur getur reynst nauðsynlegt að fara í grennri taum, 4x eða 5x. Notist þú við einþátta frammjókkandi taum má líka hugsa sér að klippa 3x taumaendann af og hnýta 4x í stað hans og hafa hann þá nokkuð lengri.

Þegar ég keypti mér mína fyrstu flugustöng, alveg rennandi blautur á bak við eyrun, þá var mér réttur 0x frammjókkandi taumur og spóla með taumaefni 1x. Hvort sem afgreiðslumaðurinn hefur séð á mér að ég væri hnútaböðull eða greip bara það sem hendi var næst þá var þetta taumurinn sem ég böðlaðist með fyrsta sumarið mitt í flugunni. Síðar meir hefur mér oft orðið hugsað til þess að eitthvert misræmi var nú samt í þessu hjá blessuðum manninum, því hann tók saman einar 20 ‚pottþéttar‘ silungaflugur í stærð #12 og #14 handa mér. Kannski engin furða að ég væri í vandræðum með að leggja þessi kríli fram með sómasamlegum hætti mitt fyrsta sumar.

Seinna eftir nokkurn lestur og grúsk á netinu fóru taumarnir mínir í megrun. Fyrst náðu þeir 1x, síðar 2x og nú veiði ég nokkuð jafnhliða með 2x og 3x, en það er ekki þar með sagt að ég hafi ekki prófað ennþá grennra en þá tók flugnavalið mitt í taumana og ég færði mig aftur til baka í framangreindar stærðir. Sem sagt; flugurnar mínar ráða þvermáli taumsins, ekki slitstyrkurinn eða vonir um 10lb. urriða með ofsóknarbrjálæði.

Í nokkrum komandi pistlum ætla ég að velta upp ýmsum flötum á tauminum og samsetningu hans.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Fiskur í hita

18. september 2012

Fiskurinn

Upp

Forsíða

Nú í sumar reyndi ég aðeins að veita því athygli hvenær dags og þá sérstaklega með tilliti til hitastigs vatns, fiskurinn væri virkastur. Það er löngu þekkt að ljósaskiptin eru virkur tími til veiða, en hvað er það við ljósaskiptin sem kveikir í silunginum að fara á stjá? Eru það birtuskilyrðin eða er það e.t.v. ölítil en samt merkjanleg breyting á hitastigi vatnsins?

Urriði

Mæli maður hitastig vatnsins þegar ekkert er að gerast og svo þegar allt fer á fullt, þá er það mín tilfinning að urriðinn vilji helst vera á stjái þegar hitastigið hefur náð 10°C en dragi sig fljótlega í hlé þegar hitinn fer yfir 14°C. Þetta á alveg jafnt við um það hvort æti sé á yfirborðinu eða ekki, ef yfirborðshitinn fer yfir 14°C þá sekkur urriðinn. Ég hef sannreynt þetta einfaldlega með því að gefa því gaum hvenær uppitökur hætta að morgni eða um hádegi og prófað þá að þyngja flugurnar mínar og veiða dýpra. Oftar en ekki heldur veiðin áfram á sömu slóðum, bara aðeins neðar í vatnsbolnum þar sem hann hefur ekki hitnað eins mikið. Ég leyfi mér að draga þá ályktun af þessu að fiskurinn hörfar ekkert endilega strax út í vatnið þar sem er meira dýpi heldur byrji á því að leita neðar í vatnsbolinn. Auðvitað á þessi kenning aðeins við um þau vötn sem taka miklum breytingum, eru annað hvort grunn eða lituð. Lituð vötn sveiflast meira í hitastigi milli dags og nætur heldur en þau tæru. Sama á við um þau grunnu. Ofangreind hegðun virðist einnig eiga við bleikjuna, nema þá að kjörhitastig hennar er lægra, þ.e. 9 – 13°C. Hún virðist sökkva fyrr en urriðinn og hörfar síðan í framhaldi út í vatnið.

En er þetta yfir höfuð nokkuð vandamál hér á Íslandi? Hvar eru þessi vötn sem hitna svona á Íslandi? Jú, það kemur mönnum væntanlega á óvart hve vötn hitna hér almennt hratt og mikið yfir sumartímann. Áttu vatnshitamæli? Leyfðu honum að dingla í vatninu á meðan þú veiðir og kíktu á hann annars lagið. Hver veit nema þú getir haldið áfram að veiða eftir að fiskurinn er hættur að taka á og við yfirborðið.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Fluguna úr

15. september 2012

Veiðitækni

Upp

Forsíða

Að vera algjörlega fastur í fluguveiðinni getur verið óþægilegt og þá er ég sko að tala um að vera fastur. Það kemur fyrir einn og einn veiðimann að krækja flugu þannig í sig að hún verður ekki losuð með auðveldum hætti. Sumar aðferðirnar til að losa þessar elskur eru svolítið óhugnarlegar, aðrar beinlínis snjallar og ekkert að óttast, nema þá sársaukann.

Þumal á augað og svo… kippa

Þessi aðferð er í raun afskaplega einföld, en byggir svolítið á því að þú kunnir að rífa plástur af viðkvæmum stöðum líkamanns. Það eina sem þú þarft er sterkur þráður eða taumaefni sem þú bregður í bugðuna á önglinum, setur þumalinn á auga öngulsins og þrýstu því þéttings fast niður að holdinu. Og… svo kippa í spottann, hratt og ákveðið. Ekki tvínóna við þetta, það verður bara verra.

Þetta er virkilega hægt eins æringjarnir í Jazz & Fly Fishing sýna hér að neðan:

Ummæli

18.09.2012 – Kristinn hjá veida.is: Þetta kallar maður praktískar ráðleggingar. Það ættu allir að kunna skil á þessari aðferð enda flestir sem upplifa svona kringumstæður, einhverntíman á fluguveiðiæfinni.
Kveðja,
Kristinn

15.09.2012 – Gústaf Ingvi: Það er nú vonandi að maður þurfi aldrei að nota þessa tækni

15.09.2012 – Palli G: Prófaði þetta á svila mínum í sumar og það virkaði svona líka ljómandi vel. Spurði hann bara hvort hann vildi augnabliks sársauka eða 3 tíma bið á bráðamóttökunni.

Hann var reyndar smá efins þegar ég sagði: “Treystu mér. Ég hef aldrei gert þetta sjálfur en ég sá myndband á netinu”. Eflaust það síðasta sem margir hafa heyrt á ævinni.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Vaktaskipti

12. september 2012

Lífríkið

Upp

Forsíða

Við þekkjum mismunandi hegðun fisks í veiðivötnum eftir tíma dags. Hegðun fisksins er að mestu stjórnað af framboði ætis og ef umhverfisþættir hafa stórkostleg áhrif á ætið þá breytist hegðun fisksins. Það dugir jú ekkert að vera í ætisleit þar sem ekkert ætið er.

Dagleg umhverfing vatns stjórnast mest af þeim svæðum sem grunnfæðu er að finna á. Svifið leitar niður á botninn að deginum til og það sama á því við um þá sem standa því næst í fæðukeðjunni. Smáfiskurinn aftur á móti lætur ekki plata sig niður í dýpið því þar leynast ránfiskarnir, þessir stóru sem éta þá. Þess í stað koma þeir sér fyrir undir steinum eða í gróðrinum og bíða þess að kvöldi og svifið rísi upp úr djúpinu og að yfirborðinu. Þá fara stubbarnir á stjá og …. stóru fiskarnir fylgja á eftir vitandi það að smáfiskurinn er auðveld bráð þar sem hann ber við himinn í vatnsskorpunni, ekki síst ef það er nú stjörnu- eða tunglbjart. En það eru einnig önnur vaktaskipti sem eiga sér stað í vötnunum, þau eru bundin við árstíðirnar. Til að einfalda málið getum við hugsað okkur að skipta vatninu upp í þrjú svæði:

Dýpið (2,5 – 3m og dýpra) er staðurinn þar sem fiskarnir halda sig á þegar vatnið er enn í vetrarham, kalt og lítið um æti. Síðla sumar heldur fiskurinn sig þarna til að kæla sig og kemur ekki upp fyrr en degi er tekið verulega að halla og vatnshitinn á grynningunum eða við yfirborðið hefur lækkað.

Mörk dýpis og grynninga er svæðið þar sem meðalhiti vatnsins er hve jafnastur yfir sumartímann. Hingað leitar fiskurinn rétt fyrir hrygningu og rétt eftir hana. Þetta er gjöfult svæði og mikið um æti sem hann nýtir sér óspart í undirbúningi hrygningar og í orkusöfnuninni rétt á eftir.

Grynningar (0,5 -1m) er staðurinn sem fiskurinn leitar upp á þegar hann fer í hrygningu. Einhver orðaði það sem svo að þegar kynhvötin dregur fiskinn upp á þetta svæði, skeytir hann engu um mögulegar hættur að ofan og við getum nálgast hann mun meira en aðra tíma ársins. Hvort menn vilja svo veiða þennan fisk er undir hverjum og einum komið. Einhverjir hafa orðað það sem svo að ‚greddubragð‘ sé af honum og lítið í hann varið á þessum tíma, aðrir vilja einfaldlega ekki taka á honum fyrr en eftir hrygninguna. Þeir sem ekki vilja leggja í hrygningarbleikjuna geta þá alltaf prófað að veiða aðeins dýpra, t.d. við mörkin því þar bíður urriðinn þess oft að bleikjan hrygni og hann geti sópað í sig þeim hrognum sem fljóta upp úr mölinni.

Dýptarkort

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Innstreymi vatns

9. september 2012

Veiðitækni

Upp

Forsíða

Botnstraumur

Þar sem innstreymi er í vatn, hvort heldur alvöru á eða bara lítill lækur, þá er fiskjar von á þeim slóðum. Fiskurinn sækir í súrefnisríkt vatnið og þær pöddur sem með því berast og á heitum sumardögum sækir hann í svalann sem berst í vatnið. Veiðimenn áætla gjarnan að straumurinn sem sést á yfirborði vatnsins sé fæðuslóð og skeyta oft miklu minna um að veiða rétt utan hans. Ekki er óalgengt að menn leiti þessa straums með því að kasta upp í árfarveginn og leyfa línunni/flugunni að fljóta frítt út í vatnið og þar sem hún staðnæmist, staðnæmast þeir líka. En það er annar straumur þarna í vatninu. Þannig er að vatnið úr læknum er yfirleitt kaldara heldur en það sem fyrir er í vatninu og sameinast því alls ekki strax. Þegar skriðþunga vatnsins sleppir, sjáanlega strauminum, situr annar straumur eftir sem við sjáum ekki. Sá er á botninum og leitar oftar en ekki annars farvegar en yfirborðsstraumur. Ræður þar mestu landslagið á botninum og mögulegt útstreymi vatnsins.

Þessi straumur er til muna kaldari og næringarríkari heldur en sá sem við sjáum á yfirborðinu. Auk þess sem straumurinn flytur með sér, þá rótar hann upp æti af botninum og þetta veit fiskurinn og heldur sig gjarnan á þessum slóðum í vatninu. Eina vandamálið við þennan straum er að við getum átt mjög erfitt með að finna hann, það er afskaplega fátt sem segir okkur hvar hann liggur nema þá við séum svo heppin að finna hvar fluguna okkur rekur skyndilega ekki lengur í sömu átt og yfirborðsstraumurinn eða vindurinn.

Höfundur:

Kristján Friðriksson