Hvort sem hnýtari þyngir búk flugunnar með þynnum eða vír, þá er mikilvægt að byggja vel undir þynginguna. Það er ekki síður mikilvægt að læsa þynginguna vel niður með hnýtingarþræði og mögulega lakki áður en hafist er handa við að byggja fluguna endanlega upp.

Gamlar fréttir geta verið skemmtilegar, sérstaklega þegar maður les þær sem nýjar í dag. Ég var eitthvað að gauka á netinu í haust í leit að ítarefni fyrir smá greinarstúf sem ég var með í smíðum og þá datt ég niður á frétt um meintan vafasaman sigur Bandaríska unglingalandsliðsins á heimsmeistaramótinu í fluguveiðum. Greinin fjallaði um yfirburðastöðu liðsins sem talin var felast í Squirmy Wormy. Sitt sýndist hverjum um þessa flugu og það hvort leyfa hefði átt liðinu að nota þessa óþekktu jaðar-flugu. Ég staldraði aðeins við þessa athugasemd og fannst hún svolítið einkennileg, hafa ekki allir séð þessa flugu? Var hún ekki afhjúpuð á Íslandi sem leynivopnið árið 2018? Haldið ykkur nú fast; þessi grein sem ég var að lesa var frá árinu 2014 og þá hafði þessi umdeilda fluga þegar verið í fluguboxum veiðimanna í Norður Karólínu í á fjórða ár.

Nú verð ég að játa að ég tengdi ekki alveg strax að ég hef um árabil fylgst með höfundi þessarar flugu án þess að gera mér grein fyrir því sérstaklega. Þessi hnýtari, kastkennari, leiðsögumaður og fyrrum ambassador Orvis heitir Dave Hise, á og rekur Casters Flyshop vestur í Bandaríkjunum og hefur sent frá sér fjölda greina, skrifað í félagi við aðra nokkrar bækur og bæklinga um fluguveiði. Á sínum tíma, upp úr 2010 fór Dave ekkert sérstaklega leynt með tilraunir sínar með gúmmíteygjur og úr varð flugan Squirmito sem sver sig heldur betur í ætt San Juan orma sem Dave hefur útfært á ýmsa vegu. Dave hefur það orð á sér að vera einhver framsæknasti hnýtari vestan Atlantsála og fer gjarnan ótroðnar slóðir í hnýtingum og sjálfur telur hann sig vera ókrýndan konung Trash flies og vísar þar til áráttu sinnar að nota óhefðbundið efni í flugur, eins og t.d. að rekja upp gúmmíbolta og nota teygjurnar úr honum í flugu, þannig varð Squirmito til. Hvenær farið var að nota heitið Squirmy Wormy veit ég ekki, ég veit bara að Dave stendur nákvæmlega á sama um nafn flugunnar og hefur ekki gert minnstu tilraun til að sækja um einkaleyfi á henni, frekar en nokkurri annarri flugu sem hann hefur soðið saman.

Notkun flugunnar sprakk út í Evrópu eftir kæru Tékkneska landsliðið sem fór fram á að flugan yrði bönnuð í veiðikeppnum eftir fárið sem hún olli 2014. Sjálfur varð ég ekki var við þessa flugu hér heima fyrr en árið 2017 hjá nokkrum framúrstefnuhnýturum sem voru til í að prófa allt.

Svona flugur koma reglulega fram, flugur sem sprengja samfélagsmiðla og veiðiblogg. Menn skiptast í andstæðar fylkingar, með og á móti. Sumir beinlínis elska að hata þessa flugu, telja hana ómerkilega gervibeitu sem eigi ekkert skylt við flugur eins og þær eiga að vera. Aðrir benda á að það sé ekki til neinn staðall yfir flugur, allt sé leyfilegt og ef fluga veiðir, þá sé ekkert sem heitir að banna hana eða hægt sé að banna mönnum að kalla kvikindið flugu. Það er svo allt annar handleggur hvort mönnum þykir þessi fluga falleg, veiðileg eða yfir höfuð fiski bjóðandi. Hún er í það minnsta mjög óhefðbundin, en þó ekki. Eins og áður er getið, þá var höfundur hennar að leika sér að San Juan orminum þegar hún varð til og hún sver sig alveg í þá ætt.

Það verður samt ekki af þessari flugu tekið að hún virkar mjög vel undir vissum kringumstæðum, að sögn. Vissar kringumstæður eru reyndar mjög teygjanlegt hugtak (ég bara varð að nota þetta hérna). Flugan er frekar auðhnýtt og afar einföld í uppbyggingu, nokkuð sem fellur fiski yfirleitt vel í geð. Og þegar talað er um fiskinn, þá sverja margir veiðimenn að hún virkar í allan fisk; silung og lax.

Einhverra hluta vegna byrjuðu íslenskir veiðimenn helst á að nota þessa flugur í straumvatni en reyndu hana lítið í vatnaveiði. Kannski eru veiðimenn í straumvatni einfaldlega nýjungagjarnari heldur en íhaldssamir vatnaveiðimenn, en upphaflega var hún nú meira notuð í vötnum Norður Karólínu heldur en straumvatni. Þrátt fyrir allar deilur sem þessi fluga hefur valdið, þá eru nú mestar líkur á að hún teljist orðið til flugna og veiðimenn eru væntanlega hættir að pukrast með hana, meira að segja innan um hreintrúarmenn í fluguhnýtingum.

Það má eflaust misskilja þessa fyrirsögn á ótal vegu, en það breytir því ekki að berrassaðir krókar eru hin mestu ódó þegar kemur að fluguhnýtingum. Það er frekar erfitt að klæða flugurnar í almennileg föt ef krókurinn er ekki kominn í nærbrækurnar.

Það að vefja legg króksins með hnýtingarþræði frá auga, aftur að bug og aftur til baka er eiginlega eins og klæða krókinn í nærfötin áður en maður setur hann í samkvæmisfötin. Gott undirlag úr hnýtingarþræði skapar stamt undirlag fyrir það hnýtingarefni sem síðar kemur. Þetta undirlag auðveldar ekki aðeins hnýtingarnar, það eykur viðloðun efnisins við krókinn, ekki síst ef maður setur eins og einn dropa af lími eða lakki á milli laga. Samspil þéttra vafninga og líms eykur endingu flugunnar til mikilla muna.

Vorflugur eru skordýr sem taka fullkominni myndbreytingu; egg > lirfa > púpa > fluga. Rétt eins og mörg önnur skordýr nýtir vorflugan sér loftbólur til að lyfta sér upp af botninum eftir að hún hefur breyst úr lirfu í púpu. Þegar loftbólurnar eru orðnar nægar, lyftist púpan upp af botninum og sundfálmararnir taka til við að kippa púpunni upp að yfirborðinu. Ef hitastigið er heppilegt, nægir skriðþungi púpunnar til að rjúfa yfirborðsspennu vatnsins og við tekur síðasta myndbreytingin, púpan verður að fullvaxta flugu. Almennt gengur púpum stórra flugna betur að rjúfa filmuna og ná flugi í orðsins fyllstu merkingu. Afföll vorflugna sem klekja er ekki nema brot af afföllum mýflugna.

Þetta ferli vorflugunnar tekur ekki nema augnablik vegna þess að hún, ólíkt mörgum öðrum flugum, er með vængi sem hrinda frá sér vatni og eru nánast fullskapaðir þegar upp á yfirborðið er komið. Hún þarf því ekki að sitja á vatninu í óákveðinn tíma og þurrka vængina og bíða þess að þeir verði tilbúnir til flugtaks. Það er því púpustigið sem silungurinn einblínir á þegar vorflugur eru á matseðlinum, fullvaxta ná þær ekki einu sinni að vera konfektmolinn með kaffinu eftir matinn.

Það vekur því ákveðna furðu að flugur sem sitja beinlínis á yfirborðinu, eins og t.d. Elk Hair Caddis skuli koma sterklega til greina þegar klekjur vorflugunnar eru á ferðinni, en það er nú samt þannig. En þegar kemur að því að hugs alfarið um púpu vorflugunnar, þá eru nokkur atriði sem vert er að hafa í huga. Klekjupúpur vorflugunnar ættu að vera glansandi, rétt eins og þær séu umvafðar loftbólum, með áberandi haus eða fálmara og umfram allt vera á ferli frá botni og upp að vatnsborði.

Þessi lýsing ætti eins og sér að nægja til að benda á eina ákveðna flugu, Peacock. Lauslega þyngd er þetta tilvalinn fluga til að líkja eftir púpustigi votflugunnar sem klekju. Vitaskuld er hægt að ganga lengra í eftirlíkingum og til eru óteljandi tegundir klekjueftirlíkinga vorflugna, auk þeirra óteljandi afbrigða Peacock sem hafa komið fram.

Sjálfur veiði ég Peacock oft á tíðum eins og hefðbundna votflugu, ekki endilega sem púpu. Inndrátturinn í áttina að miðlungs hraða með tilfallandi rykkjum og skrykkjum, pásur á milli. Kjördýpt vorflugna á lirfustigi er hreint ekki á svo miklu dýpi, þannig að það má næstum fullyrða að intermediate eða sökklína fyrir Peacock er ofrausn, hefðbundin flotlína með 9+ feta taum ætti að vera nóg.

Nei, nú er ég ekki að meina þessa tilbúnu strimla, heldur alvöru bursta til að ýfa upp búkefni og kraga sem gerðir eru úr dubi. Það setur alltaf af stað ákveðna vellíðan að geta endurnýtt hluti, það er leikurinn í þessari ábendingu. Hér áður benti ég á hagnýt not af tannhreinsiburstum til að þrífa augu á flugu eftir lökkun.

Stærri burstana, þá sem ekki nýtast í þrifin, má nota sem dub-bursta í mýkra dub efni þar sem grófir burstar geta hæglega dregið of mikið efni úr flugunni.

Ef einhver er í vafa um mitt álit á fluguveiðimönnum, þá skal þeim vafa útrýmt hér og nú. Fluguveiðimenn eru mjög fyndinn hópur fólks. Það eru ekki aðeins athafnir þeirra á veiðistað sem eru mjög sérstakar, þ.e. að veifa þessu priki fram og til baka með torkennilegum spotta á endanum, áföstu safni af torkennilegu dóti sem glitrar eða ekki. Þetta endalausa takmark þeirra að ná að plata einhverja lífveru sem er aðeins með brot af heila þeirra sjálfra og stæra sig síðan af því, er líka sérstaklega áhugavert.

Að öllu gríni slepptu, þá þekki ég fáa hópa fólks sem eru jafn fastheldnir á skoðanir og athafnir eins og fluguveiðimenn. Á sama tíma eru þeir ótrúlega ginkeyptir fyrir nýjungum eða í það minnsta nýjum hlutum. Auðvitað er þetta alhæfing, en þegar öllu er á botninn hvolft, þá á þetta við um mjög stóran hóp fluguveiðimanna.

Ætli flugur séu ekki ódýrasta birtingarmynd nýjungagirndar fluguveiðimanna. Ég er t.d. þannig að þegar ég sé mynd af nýrri flugu, þá vaknar strax hjá mér spurningin: Hvar ætli þessi virki? Síðan vakna ýmsar aðrar spurningar um efnið, krókinn og fleira. Það er yfirleitt nokkuð langt í að ég velti fyrir mér hvort viðkomandi fluga passi inn í fánuna hér á Íslandi, sé virkilega eins og eitthvað kvikindi sem silungurinn þekkir hér og étur.

Framboð á flugum er óendanlegt og eykst sífellt. Ný efni, nýjar hugmyndir hnýtara og útfærslur virðast ekki eiga sér nein takmörk. Samt sem áður er það nú þannig að flestar flugur eiga sér ákveðna forfeður sem þær líkjast á einn eða annan hátt. Þótt það komi ný fluga fram á sjónarsviðið sem byggir á þekktri formúlu, þá hættir forfaðirinn ekkert að veiða, sú fluga stendur alltaf fyrir sínu. Fyrsti afli nýrrar flugu er auðvitað veiðimaðurinn, hún krækir í mann og lætur mann ekki í friði þar til maður hefur keypt eða hnýtt hana.

Ég er einn þeirra sem tek með mér allt of margar flugur í veiðiferðir. Það er nú betra að hafa vaðið fyrir neðan sig ef fiskurinn vill bara alls ekki þær sem eru í fluguboxinu mínu og þá er gott að geta kíkt í geymsluboxin. Trúlega er því samt þannig farið að mér væri nær að taka með mér gott safn af klassískum flugum sem hafa sannað sig síðustu áratugina, eiga þær í mismunandi stærðum, útfærslum og litbrigðum. Það er trúlega algjör óþarfi að flækja málið svona mikið.

Auðvitað er gaman að prófa sig áfram með nýjar flugur, en þegar öllu er á botninn hvolft þá er það kannski óþarfi að eyða heilu sumri í að prófa eitthvað nýtt þegar það gamla einfaldlega virkar.

Þessi grein var ein af mínum sjálfshjálpar greinum þessa vetrar og er ætlað að hvetja mig til að sýna gömlum flugum meiri athygli og láta þessar nýju aðeins bíða þar til einhver annar hefur prófað þær í þaula. Framundan er febrúar með sýnum Febrúarflugum, þannig að ég lofa alls ekki að fara eftir þessu.