Kristján Friðriksson

Konunglegar flugur

19. mars 2018

Hnýtingar

Upp

Forsíða

Það verður nú ekki annað sagt en veiðimenn hafa sinn háttinn á flugum og flugnavali, svona yfirleitt. Raunar er það þannig að margir veiðimenn, ég þeirra á meðal, festa sig oft í að veiða fiskana sem veiddir voru í fyrra, í síðasta mánuði eða einfaldlega í gær. Við leitum ráða um veiðistaði, aðferðir og flugur hjá þeim sem hefur gengið best á tilteknum stað og svo öpum við þetta allt eftir og verðum bara sárir þegar ekkert gengur hjá okkur. Því miður gleymum við að uppfæra leiðbeiningarnar miðað við breyttar aðstæður, annan árstíma eða þá einfaldlega að okkar eigin stíl.

Um daginn las ég grein um þá mætu flugu Royal Coachman. Þar sagði mætur veiðimaður að Royal Coachman hefði verið hönnuð til veiða í straumvatni og þar virkaði hún, aðeins. Það þarf að vísu ekkert að koma mér á óvart að viðkomandi veiðimaður hefur aldrei séð til veiðifélaga míns, en mér er til efs að hún hafði haft hugmynd um þessa takmörkun á notagildi flugunnar þegar hún hefur verið að kippa hverjum fiskinum á fætur öðrum upp úr spegilsléttum stöðuvötnunum hér á Íslandi.

Royal Coachman

En satt er það að Royal Coachman hentar vel til veiði í straumvatni vegna þess hve hástæð flugan er. Hún er sérstaklega bústinn af þurrflugu að vera, búkurinn vel klæddur (e: dressed) peacock fjöðrum og vængurinn mikill. Rauður liturinn á búknum dregur síðan til sín athygli fisksins, flugan er það sem kallað hefur verið glepja.

Upphaflega var þessi fluga votfluga sem Tom Bosworth setti fram um árið 1820. Það er með þá flugu, rétt eins og aðrar þekktar og gjöfular flugur að hún hefur eignast afkomendur, en sjaldan hafa afkomendurnir orðið jafn lítið frábrugðnir forföðurnum. Fyrsta afbrigði hennar var væntanlega stærsta stökkið. Það átti bandaríkjamaðurinn John Haily sem útfærði hana sem þurrflugu árið 1878, þá með skotti úr Brúðönd (e: wood duck) og uppmjóum hvítum vængbroddi. Þetta upphaflega skott vék ekki fyrir Pheasant Tippets fyrr en í upphafi 20. aldar þegar Brúðönd fækkaði snarlega í Bandaríkjunum.

Það var aftur á móti Edward R. Hewitt sem bar ábyrgð á því að sleppa hvíta vængnum algjörlega og setja hvítt hringvaf fyrir framan það brúna í staðinn. Sú útgáfa fékk nafnið Royal Coachman Bivisible.

Næstu tilraun til úrbóta, svo vitað sé, átti Theodore Gordon á tíunda áratug 19. aldar þegar hann skipti upphaflega hvíta vængbroddinum út fyrir hvítan væng úr andafjöður sem hann lét vísa örlítið út til hliðanna. Sú útfærsla fékk ekkert sérstakt heiti að því er best er vitað og fljótlega fóru hnýtarar að leggja þessa útfærslu Gordon‘s að jöfnu við útfærslu John Haily. Samkvæmd beiðni Leslie Petrie útbjó Gordon aftur á móti annað afbrigði flugunnar þegar hann skipti rauða silkinu út fyrir gult og gekk sú fluga lengi undir nafninu Royal Petrie

Eitt þekktasta afbrigði þessarar flugu setti Lee Wulff fram upp úr 1930 þegar hann bætt enn á hana og skipti hvítu toppfjöðrinni út fyrir kálfhala og notaði brúnan kálfhala í skottið, ekki mikil breyting að vísu en dugði til þess að hún fékk nafnið Royal Wulff.

Royal Wulff

Það vita væntanlega færri að rétt um það bil sem sem Lee Wulff gerði þessa breytingu á Royal Coachman, þá var annar veiðimaður vestur í Bandaríkjunum að fikra sig áfram með næstum nákvæmlega sömu útfærslu. Eini munurinn var sá að hann lét kálfhalann ekki standa beint upp, heldur skipti honum í tvennt og lét hann vísa örlítið til sitt hvorrar hliðar flugunnar. Þessi maður hét Q.L. Quackenbush og hann fékk Reuben Cross til að hnýta þessa útfærslu. Cross vildi endilega skíra hana Quack Royal, en frásagnir herma að Quackenbush hafi lagst gegn þessari nafnagift þegar Lee Wulff kom fram með sína útfærslu. Af þessu má ráða að Quackenbush hafi verið örlítið á undan Lee með þessa hugmynd.

Royal Trude

Það var síðan árið 1960 að Carter Harrisson grínaðist eitthvað með Royal Wulff og hnýtti hvítan kálfhalavæng og lét hann vísa beint aftur í stað út eða upp. Þessi útgáfa hefur gengið undir nafninu Royal Trude og þykir ákveðið afturhvarf til votflugunnar vegna þess að hana veiða menn jöfnum höndum sem votflugu og þurrflugu.

Ég er ekki neinn ættfræðingur, en þetta eru þau skilgetnu og óskilgetnu afkvæmi Royal Coachman sem ég fann í bókum og á netinu þegar ég fór að grúska svolítið. Eflaust eru afbrigðin fleiri og margir spreytt sig á að útfæra þessa flugu í gegnum árin.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Hættu að naga

14. mars 2018

Hnýtingarefni

Upp

Forsíða

Ég ólst upp við tvær setningar í æsku, önnur þeirra hljómaði einfaldlega; Hættu að naga. Því miður hefur þessi setning fylgt mér alla ævi og gerir enn. Ég er sem sagt haldin þessum leiða ávana að naga á mér neglurnar og þess vegna er ég með ýmsar tangir og tól á hnýtingarborðinu mínu til að ná upp smágerðu hnýtingardóti; kúlum, krókum o.s.frv. En það er fleira sem tengist höndunum mínum sem getur verið til vandræða þegar kemur að fluguhnýtingum. Ýmsar rispur, hrufóttir fingur og slitin naglbönd eru eiginlega verkfæri djöfulsins þegar maður er með fíngerðan hnýtingarþráð eða floss í haldaranum.

Eflaust dettur einhverjum pjatt í hug, en ég hef heyrt ákveðinn handáburð dásamaðan í hástert hjá hnýturum, Neutrogena Norwegian Formula er víst galdrameðal fyrir þurra og sprungna fingur hnýtarans. Kosturinn við þetta handkrem er helstur sá að það er án fitu, skilur ekki eftir sig fingraför og er einstaklega græðandi. Smá sletta á stærð við baun áður en þú byrjar að hnýta gerir víst kraftaverk.

Fyrir þá sem eru með neglur, mér skilst að yfir hnýtingarmánuðina sé mjög gott ráð að halda nöglunum örlítið lengri heldur en að öllu jöfnu. Þá er til muna auðveldara að ná smágerða efninu upp úr koppum og kirnum, já eða bara beint af borðinu. Til ykkar sem eruð haldnir sömu áráttu og ég; Hættið að naga þannig að þið þurfið loksins að nota naglaklippurnar til einhvers annars heldur en klippa taumaefni.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Banani á bakkanum

12. mars 2018

Veiðitækni

Upp

Forsíða

Það má nú ýmislegt ganga á áður en bananar fara að vaxa á trjánum hér á landi og vonandi á ég ekki eftir að upplifa það að þeir flækist fyrir mér úti í náttúrunni. Ég, ólíkt sumum erlendum stórlöxum í pólitík, geri mér að vísu grein fyrir því að hnattræn hlýnun er raunveruleg, en að sama skapi hallast ég að þeirri skoðun að hér á landi verður ekkert endilega mikið hlýrra þegar það er heitt, en frostakaflarnir verða smátt og smátt mildari og vara skemur og öfgarnar í veðrinu verða meiri. En, það er ekki það sem ég hafði í huga þegar ég hugleiddi þessa grein.

Bananar á bakkanum er sá hópur veiðimanna sem mætir fram á bakkann í öfgagulum veiðijökkum, smella upp poloroid gleraugunum og skimar niður í vatnið. Humm, enginn fiskur hér segja þeir og úthúða þeim sem benti þeim á að þarna væri fisk að fá. Ég er alls ekki viss hve oft ég hef séð og sagt frá þessum veiðimönnum og þeir halda endalaust áfram að vera mér undrunarefni. Það eru nokkrir litir á veiðifatnaði sem ég bara skil ekki að séu notaðir, gulur er þeirra á meðal. Að ganga fram á bakkann í gulum jakka er ígildi þess þegar löggan setur bláu ljósin á mann í umferðinni, fiskurinn sér bananann langar leiðir. Það er ekki tilviljun að veiðifatnaður er oftast í jarðlitum; gráum, grænum og brúnum tónum. Það er gert til þess að veiðimaðurinn falli sem best inn í umhverfið, sé ekki eins og hvítur löggubíll með bláum ljósum, já eða banani á bakkanum.

Annað er það sem veiðimenn, þar á meðal ég, gera sjálfa sig ítrekað seka um og það er að þramma þungstígir fram á bakkann, kallandi fram titring sem fiskurinn skynjar auðveldlega ofan í vatninu. Ég veit ekki hvort lesendur þekkja til teiknimyndafígúra úr sjónvarpinu sem voru kallaðir Bananabræður, en þeir voru frekar miklir göslarar og ekki alltaf léttstígir. Mér hefur stundum verið hugsað til þessara bræðra þegar ég sé í sporðinn á fiskinum þegar hann forðar sér út í öryggi dýpisins þegar ég kem fram á bakkann.

Næsta sumar, þá ætla ég að hemja mig að storma fram á bakkann og temja mér að vera heldur léttstígari á ferðum mínum á þeim slóðum. Ég held að ég þurfi ekki að hafa miklar áhyggjur af litbrigðum mínum, ég er yfirleitt grár til fara, bæði til klæða og hárs.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Halar og skott í hnút

7. mars 2018

Kast

Upp

Forsíða

Eins og svo oft áður er nánast ekki nokkur leið fyrir lesendur að dæma hvert ég er að fara af fyrirsögninni einni saman. Ég viðurkenni það að þetta á rætur að rekja til einhverrar duldrar hvatar sem ég hef að vekja forvitni lesandans á því sem ég set fram. Það er aftur á móti ekkert dulið við þessa grein, hér er fjallað um augljósa gildru sem allir veiðimenn lenda í. Já, ég fullyrði að allir lenda í þessu annars slagið og ekki síst þeir sem vilja ekkert kannast við vindhnúta.

Það er hægt að nota mörg ljót orð um þessa litlu dásamlegu Ꚙ laga hnúta sem raða sér stundum á taumendann, tauminn eða í versta falli á línuna sjálfa. Það þarf reyndar töluverða færni til að setja vindhnút á línuna, færni sem ég mæli ekki með að nokkur maður ávinni sér. Ég nota viljandi þetta tákn (Ꚙ) vegna þess að það merkir óendanlegt í stærðfræði og sumir hafa lent í óendanlegum vandræðum með að fækka vindhnútum í gegnum tíðina. Til að geta átt við óvininn, þá er ekki úr vegi að kynnast honum betur. Vindhnútur verður til við það að endi flugulínunnar fellur niður fyrir línuna sjálfa í bakkastinu og myndar þannig lykkju í loftinu. Þetta er stutta og í raun eina lýsingin á óvininum sem menn þurfa, þ.e. ef menn þekkja feril flugulínunnar í lofti á annað borð. Reyndar er það þannig að endi línunnar verður að krossa línuna á tveimur stöðum þannig að vindhnútur komi fram. Einn kross er einfaldlega ljótt kast og mestar líkur á að flugan sláist niður fyrir aftan þig, tveir krossar er ávísun á vindhnút.

Til að koma í veg fyrir að endi línunnar falli í kastinu, þá verður maður að passa að stangartoppurinn fylgi beinni línu á milli stoppa. Ef toppurinn fer niður fyrir beina línu yfir höfði manns, þá fellur línan að sama skapi vegna þess að hún fylgir ferli stangartoppsins, bara miklu ýktar. Það geta verið nokkrar ástæður fyrir því að stangartoppurinn fylgi ekki beinum ferli á milli stoppa. Ein algengasta ástæðan fyrir þessu er þegar toppur stangarinnar kikknar undan kastinu. Þetta gerist helst þegar kastarinn sýnir af sér óþolinmæði og leggur of snemma af stað í næsta kast eftir stopp. Línuboginn sem er þá ennþá að rúlla línunni út, þrengist skyndilega og togar óþarflega mikið í stangartoppinn sem fellur. Framhaldið er ávísun á að línuendinn falli niður fyrir línuna og hætta á vindhnút eykst. Við þessu er í raun til mjög einfalt ráð; gefðu línunni meiri tíma til að rétta úr sér, leyfðu kastinu að klárast í stoppinu áður en þú leggur af stað í það næsta.

Önnur algeng ástæða fyrir því að toppur stangarinnar fellur í kastinu er þegar kastarinn kann sér ekki hóf. Þetta gerist oftast í framkastinu þegar leggja á línuna niður á vatnið. Hversu oft vill maður ekki ná örlítið lengra og setur óþarflega mikinn kraft í síðasta kastið? Þessi aukni kraftur fer mest í stöngina en þegar lína nýtur hans á endanum og skriðþungi hennar eykst, þá hefur þegar hægst á hreyfingu stangarinnar og toppur hennar risið upp fyrir beinan feril og það kemur hlykkur á línuna. Ráðið við þessu er einfaldlega að stilla kraftinum í hóf, auka hann ekki meira en kastið fram að síðasta kasti leyfir.

Margar aðrar ástæður geta orðið þess að ferill línunnar brenglist, en hér verður hnúturinn hnýttur á þessa grein með einni til viðbótar. Ég ætla ekki að halda því fram að þessi síðasta ástæða vindhnúta sé algeng, en hún kemur fyrir og þá helst fyrir þá sem enn eiga í erfiðleikum með þolinmæðina. Yfirleitt er það nú svo að frekar stutt lína liggur úti þegar maður byrjar kastið og í hverju stoppi sleppir maður aðeins meiri línu út, lengir í því. Til að halda auknum línuþunga úti þarf meira afl og hraða. Stundum kemur það fyrir að maður freystast til að sleppa örlítið of mikilli línu út í stoppinu, línan þyngist umfram aflið sem er til staðar og í næsta framkasti hleðst stöngin ekki nægjanlega til að bera alla þessa línu, línuendinn fellur og kastið verður druslulegt. Druslulegt kast er ávísun á vindhnúta. Mitt ráð er að halda þolinmæðinni og endilega ástunda tvítog, það eykur hraða línunnar, fækkar falsköstum og lengir í kastinu.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
Febrúarflugum 2018 er lokið

1. mars 2018

Fréttir

Upp

Forsíða

Á lokakvöldi Febrúarflugna þann 28. febrúar var fjölmennt í Árósum svo ekki sé meira sagt. Viðar Egilsson fór eins og honum er einum lagið, fimum fingrum um nokkrar flugur og margir gesta nýttu tækifærið til að spjalla við Viðar eftir sýninguna, enda er hann margs vís um flugur, fluguhnýtingar og hnýtingarefni.

Það brást ekki að nokkrir hnýtarar settust við þvingurnar í kvöld en þegar kom að útdrætti viðurkenninga gerðu þeir hlé á hnýtingunum og fylgdust grannt með eins og aðrir gestir. Viðurkenningar og nöfn þeirra heppnu eru eftirfarandi:

Hnýtingartaska frá Árvík: Kristján Hauksson
TFO 8,6′ #4 flugustöng og veiðihúfa frá Langskegg: Sigþór Steinn Ólafsson
Flextec XRD 9′ #7/8 flugustöng frá Flugubúllunni: Sigurður Kristjánsson
Hnýtingarstandur, pad og úrval af fluguboxum frá JOAKIM‘S: Ingólfur Dan Þórisson
TFO veiðihúfa frá Langskegg: Marinó Heiðar Svavarsson
Veiðikort og veiðihúfa frá Veiðikortinu: Jón Aðalsteinn Þorgeirsson
Gjafabréf frá Vesturröst: Auke van der Ploeg
Veiðikort og veiðihúfa frá Veiðikortinu: Valdemar Friðgeirsson
Stálbrúsi og nestispokar frá Mistur: Gústaf Ingvi Tryggvason
Gjafabréf frá Vesturröst: Sigurberg Guðbrandsson
Magic Quills frá Sunray.is: Ingvar Samúelsson
Veiðikortið og veiðihúfa frá Veiðikortinu: Steinþór Bjarni Ingimarsson
TFO veiðihúfa frá Langskegg: Stefán Bjarni Hjaltested
Gjafabox með hnýtingaráhöldum og flugum frá Valdemarsson: Bjarnfinnur Sverrisson

Að útdrætti loknum stigu stjórnameðlimir Ármanna á stokk og kunngerðu úrslit í Hlíðarvatnsflugan 2018. Fluga Steinars Vignis Þórhallssonar varð hlutskörpust að mati dómnefndar Ármanna og hlýtur hann að launum ársaðild að Ármönnum með öllum þeim kostum sem því fylgja.

Hlíðarvatnsflugan 2018: Steinar Vignir Þórhallsson

FOS.IS óskar öllum til hamingju með viðurkenningarnar og þakkar þeim, ásamt öllum öðrum sem þátt tóku í Febrúarflugum þetta árið, kærlega fyrir samfylgdina að þessu sinni. Vonandi hafa allir haft jafn mikið gagn og gaman af þessu eins og við sem stóðum að þessum viðburði.

Alls voru 523 flugur lagðar fram þetta árið af 62 hnýturum. Fjöldi þeirra sem fylgdust með hópinum á Facebook voru 247 auk þeirra tæplega 800 sem fylgjast með FOS.IS á Facebook og í áskrift í gegnum tölvupósta. Þetta ár voru öll fyrri met Febrúarflugna slegin, sama hvar litið er á fyrri tölur.

Að lokum vill FOS.IS þakka öllum styrktaraðilum Febrúarflugna kærlega fyrir ómetanlegan stuðning og velvilja, án þeirra hefði okkur ekki verið unnt að veita þær glæsilegu viðurkenningar sem við gerðum í kvöld. Kærar þakkir fyrir stuðninginn.

Höfundur:

Kristján Friðriksson
500 Febrúarflugur

28. febrúar 2018

Fréttir

Upp

Forsíða

Þær eru orðnar 500 flugurnar sem 60 hnýtarar hafa sett inn á Febrúarflugur á Facebook og í kvöld er lokakvöld átaksins í Árósum, Dugguvogi 13, kl.20:00

Klukkan 21:00 tökum við stöðuna og nöfn þeirra sem skilað hafa inn flugum þetta árið, setjum í pott og drögum nöfn heppinna þátttakenda út og veitum þeim viðurkenningar sem styrkaraðilar okkar hafa látið okkur í té. Við treystum okkur ekki til að slá á heildarverðmæti viðurkenninganna, en þær eru vissulega veglegar þetta árið.

Höfundur:

Kristján Friðriksson