Það er helst að frétta af Febrúarflugum að framkomnar flugur eru nú orðnar 500 og meðlimum hópsins á Facebook hefur fjölgar hratt síðustu daga. Í hópinum eru nú 1.600 meðlimir, auk um 200 sem hafa kommentað á stakar færslur en ekki óskað eftir aðild að hópinum. Í því sambandi er rétt að geta þess að allar aðildarbeiðnir og komment, annarra en meðlima, eru handvirkt samþykkt til að koma í veg fyrir spam og óæskilegan áróður af ýmsu tagi sem berast nær daglega.
Vegna mikillar og ánægjulegrar fjölgunar hnýtara sem eru að birta sínar fyrstu flugur í Febrúarflugum hefur verið ákveðið að veita nokkrum þeirra sérstaka viðurkenningu. Þrír styrktaraðilar brugðust hratt og vel við og munu útvega glaðninga til þeirra heppnu í lok mánaðar og kunnum við þeim bestu þakkir fyrir stuðninginn. Þessi aðilar eru:
Þær eru nokkrar flugurnar sem hafa verið fastir gestir í Febrúarflugum í gegnum árin og meðal þeirra er Zulu, bæði Black og Blue. Þetta er fluga sem flestir þekkja enda er flugan sögð gömul, jafnvel há öldruð. Saga þessarar flugu er sveipuð ákveðinni dulúð því ekki hefur tekist að eigna hana einhverjum ákveðnum aðila, ekki vitað með vissu hvar hún kom fram eða þá hvenær.
Flugan er til í nokkrum útfærslum eins og sjá má af þessum myndum sem fengnar eru úr safni Febrúarflugna síðustu árin, en í megin atriðum hafa hnýtarar haldið fast í hefðbundið útlit flugunnar, með örfáum undantekningum.
En hvað ætli þessi fluga sé gömul? Ég sá nýlega grein á vefnum þar sem því var haldið fram að hún væri 300 ára gömul, aðra grein fann ég sem sagði að hún hefði komið fram á miðri 20. öldinni (1900-1999). Hvort tveggja stenst ekki við nánari skoðun. En hvernig ætli flugan hafi þróast í gegnum árin og hvað vitum við elst um hana? Til að leita svara fór FOS í gegnum nokkrar bækur úr safninu og skannaði inn uppskriftir og myndir af Zulu þar sem þær var að finna.
Bob Church’s Guide to Trout Flies útgefin 1987, höfundur: Bob ChurchFly-Dressing útgefin 1975, höfundur: David J. CollyerReservoir and lake flies útgefin 1970, höfundur John VeniardFavorite Flies and Their History útgefin 1892, höfundur: Mary Orvis Marbury
Favorite Flies and Their History er elst þeirra heimilda sem ég fann eitthvað um Zulu. Hvergi var minnst á fluguna í eldri bókum sem FOS hefur aðgang að sem ná þó allt aftur til 1486. Við getum þá sagt með vissu að flugan varð örugglega til fyrir 1892. Ef við gefum okkur að Zulu hafi ekki legið ónefnd í boxum veiðimanna í einhver ár eða áratugi, sem gæti þó raunar verið, þá gæti ákveðin vísbending um aldur hennar legið í nafni hennar.
Það eru í það minnsta tvær sögur sem tengjast nafni flugunnar og þær eiga það sameiginlegt að vísa til Zulu ættbálksins í Zululandi, nú héraðs í Suður Afríku. Önnur sagan segir að flugan hafi verið hnýtt eftir höfuðskrauti leiðtoga (konungi) Zulu ættbálksins, Cetshwayo kaMpande sem ríkti frá 1873 til 1884. Sé þessi saga rétt þá getum við leitt líkum að því að flugan hafi orðið til á árunum á milli 1873 – 1892. Hin sagan sem sögð er tengist einnig Cetshwayo, en þó með öðrum hætti.
Upp úr 1874 tók Breska heimsveldið að ásælast mannauð Zululands sem ódýrt vinnuafl fyrir breska plantekrubændur, m.ö.o. þræla. Cetshwayo konungur stóð upp í hárinu á heimsveldinu og vildi semja um aðild að Breska heimsveldinu með fullu sjálfstæði, ekki innlimun. Bretar höfnuðu öllum samningum og réðust inn í Zululand árið 1879 og upphófst þá blóðugt stríð með gríðarlegu mannfalli beggja herja. Sagan segir að svartar fjaðrir Zulu tákni ættbálkinn sem nánast var útrýmt í þessu stríði og rauði liturinn tákni blóð þeirra sem dóu í átökunum. Eigi þessi saga við rök að styðjast, þá getum við sagt með nokkurri vissu að Zulu hafi orðið til á árinum á milli 1879 og 1892, nær held ég ekki að unnt sé að komast í sögunni.
Eftir situr að hvergi í því sem skráð hefur verið um Zulu, er að finna eitt einasta orð um það hver hafi fyrstur hnýtt fluguna eða hvar nákvæmlega í Englandi hún hafi orðið til. Svo verður að taka með í reikninginn að það er ekkert víst að Claude De Black frá Nova Scotia (heimildarmaður Mary Orvis) hafi gert greinarmun á Englandi og öðrum löndum Bretlandseyja. Þannig er nefnilega að veiðimenn í norðurhéruðum Bretlands hafa áratugum saman talið Zulu vera ættaða úr sínum héruðum. Kannski sannast hér bara hið fornkveðna; Allir vildu Lilju kveðið hafa. Það sem eftir situr er að litasamsetning Zulu hefur gengur svo sannanlega í augu silungsins.
One starts by observing that in weedy rivers trout live in an environment of green; in gravelly or rocky rivers they live in an environment of brown. One knows from the attractiveness of the Red Tag and the Zulu that they are peculiarly sensitive to red.
The Way of a Trout with a Fly, útgefin 1921, höfundur G. E. M. Skues, bls. 29
Þessi fluga gaf hnýtaranum nokkra fiska síðasta sumar og hefði eflaust lokkað fleiri hefði veiðimaðurinn ekki asnast við að festa bæði eintökin sem hann hnýtti í botni. Frumútgáfurnar urðu sem sagt eftir í Litlasjó í Veiðivötnum og Kvíslavatni á Sprengisandi. Flugan er hnýtt á svipaðan hátt og Barley Legal, tvískipt marabou í skotti og væng, búkurinn vafinn tveimur vafningum búkefnis á milli vænghluta og ber óneitanlega keim af Dentist, Kolbeins Grímssonar.
Upp skriftina má nú nálgast á FOS með því að smella á myndina hér að neðan.
Barely Legal Dentist – Smelltu á myndina fyrir uppskrift
Líkt og undanfarin ár njóta Febrúarflugur stuðnings öflugra styrktaraðila og kunnum við þeim öllum miklar þakkir fyrir. Sami háttur verður hafður á veitingu viðurkenninga fyrir þátttöku í Febrúarflugum eins og verið hefur, dregin verða út nöfn heppinna einstaklinga sem hljóta einhverja þeirra fjölmörgu viðurkenninga sem styrktaraðilarnir hafa látið í té.
Af Febrúarflugum er það annars helst að frétta að nú þegar hafa borist á fjórða hundrað flugur í mánuðinum og á bak við þær standa 90 hnýtarar og margir þeirra að sýna frumraunir sínar í Febrúarflugum. Velkomin öll og takk fyrir að vera með.
Á innan við viku hefur meðlimum hópsins fjölgað um tæplega 70 aðila, bæði innlendum og erlendum sem áhuga hafa á flugum og fluguhnýtingum. Á sama tíma hefur áskrifendum* og gestum FOS sömuleiðis fjölgað ört síðustu daga og flestir skoða heimasíðu Febrúarflugna þar sem m.a. má finna myndasafn þeirra flugna sem komið hafa fram árið 2024 auk flugna hvers árs allt frá 2015.
* áskrift að FOS er gjaldfrjáls og án allra skuldbindina, áskrifendur fá tilkynningar um nýtt efni í tölvupósti um leið og það birtist.
Yfirgnæfandi meirihluti svarenda í könnun FOS (92% – 73 hnýtarar) geta litabreytinga á flugu ef þeir bregða út frá upphaflegri uppskrift. Aðeins fjórir töldu enga þörf á að geta breytingar, þrír sögðust ganga svo langt að breyta heiti hennar. Ekki var sérstaklega spurt um eða því svarað hvort þeir sem breyttu heiti hennar teldu sér litabreytinguna til tekna.
Þar sem enginni Flugunafnanefnd hefur verið komið á fót, þá geta hnýtarar leikið sér með heiti nýrra flugna eins og þeim sýnist. FOS lék forvitni á að vita hvort hnýtarar tékkuðu á því hvort þegar væri til fluga með ákveðnu nafni og hvernig þeir brigðust þá við. Spurningin var einföld: Ef þú gefur flugu nafn, athugar þú hvort fluga sé þegar til með sama nafni?
Ríflega helmingur hnýtara (43) athugar hvort fyrirhugað heiti flugu sé þegar ‘frátekið’ (45.7 + 7.4%) áður en þeir opinbera heiti hennar. Af þeim sögðust 6 halda sig við fyrirhugað heiti en 37 sögðust finna eitthvað nýtt heiti á hana. Eins og við flestar aðrar spurningar í könnuninni bárust ýmis afbrigði þessara svara eða smellnum athugasemdum. Þeim smellnu verða gerð skil síðar.
FOS 