Það kemur helst fyrir í febrúar að ég heimsæki aðra hnýtara og eyði með þeim kvöldstund eða hluta úr degi. Annars húki ég oftast einn við hnýtingar heima við, gjarnan við skrifborðið mitt með einhvern snillinginn á skjánum og eyði álíka mörgum augnablikum við að stöðva myndbandið eins og ég eyði við hnýtingarnar sjálfar. Í báðum þessum tilfellum grípur stundum einhver örvæntingafullur latínó gæi um sig innra með mér og ég keyri hnýtingarnar alveg upp að hámarkshraða og enda þar af leiðandi skjálfandir úti í skurði með allt í klessu. Það má, en það er oftast óþarfi.
Það er nefnilega mikill munur á hámarkshraða og æskilegum hraða. Hið fyrra á við um hnýtara sem hafa hnýtt í áraraðir, einhverja hundruði af viðkomandi flugu og eru jafnvel atvinnumenn. Þeir hafa allt efnið tilbúið við höndina og þurfa aldrei að hugsa um hvað kemur næst. Er þetta rétt efni, hvaða krókur er þetta eða eitthvað annað.
Þegar maður ekur úti á þjóðvegi þar sem hámarkshraðinn er 80 eða 90 km þá er ekki óalgengt að það birtist svona blátt skilti með hvítum tölustöfum áður en komið er að krappri beygju (40, 50 eða 60 km æskilegur hraði) og maður hægir á sér. Í fluguhnýtingum getur þessi beygja verið óþjált efni sem flækist um puttana, vængur sem þarf að sitja rétt eða hringvaf úr einhverjum ræfli sem aldrei leggst almennilega. Kannski er ég einn um að upplifa mig stundum með nefið fullt af ryki eftir að Speedy Gonzales hefur spítt fram úr mér, en það verður bara að hafa það. Ég held nefnilega að það sé engin skömm af því að fara sér hægt þangað til maður hefur náð góðum tökum á hnýtingum. Þetta er kannski eitthvað sem byrjendur í fluguhnýtingum þyrftu að hafa í huga, æfingin skapar meistarann.
Fyrr eða síðar, jafnvel reglulega, gera hnýtarar sér grein fyrir því að mistök eru óhjákvæmilegur fylgifiskur fluguhnýtinga. Jafnvel þegar maður hefur mælt allt rétt, stillt efnið af á milli fingra sér eða á krókinum og vefur hnýtingaþræðinum um efnið, þá gerist eitthvað sem verður þess valdandi að allt fer úrskeiðis. Hvað er þá til ráða?
Sumir missa sig og orðaflaumur fúkyrða flæðir óhindrað, aðrir hrista bara hausinn og skilja hvorki upp né niður í því hvað gerðist eiginlega. Þá er gott að muna eftir gamla góða Reply-takkanum, spóla aðeins til baka í huganum og rifja upp hvað maður gerði vitlaust.
Ef svo illa vill til að það er ekki hægt að vinda ofan af vandamálinu, þá er tvennt í stöðunni. Annars vegar er hægt að láta sig hafa það og treysta á að fiskurinn sjái illa eða hann hafi alls ekki sama fegurðarskyn og maður sjálfur, klára einhverja ómynd af flugunni og setja hana til hliðar í fluguboxinu. Í mínu tilfelli verða þannig flugur oftast síðastar fyrir valinu í veiði eða þá hreinlega aldrei settar undir, þannig að núorðið verður síðari kosturinn oftast fyrir valinu, þ.e. að ég ýti aftur á Replay-takkann.
Með því að ýta tvisvar á Replay-takkann, þá tekur maður fram hárbeitt rakvélablaðið eða glersköfuna og hreinlega sker allt efnið af krókinum og byrjar upp á nýtt. Í 99% tilfella er krókurinn dýrasti partur flugunnar og ef þú ert ekki að nota handónýta króka sem særast auðveldlega, þá er einfaldast að byrja upp á nýtt.
Hversu oft geri ég einhver mistök í hnýtingum? Tja, svona tvisvar til þrisvar á ári, en ef ég á að vera fullkomlega hreinskilinn, þá gerist það miklu oftar en ég vil í nokkurn tíma viðurkenna.
Fluga er ekki bara fluga, ekki frekar en súkkulaði er bara súkkulaði. Súkkulaði er til í ýmsum styrkleikum, því hreinna sem það er því dekkra og hreinast er það næstum því svart. Viðbætt efni, eins og t.d. mjólk eða rjómi, lýsa súkkulaðið eins og við þekkjum. Ég er svolítið af gamla skólanum og tel ‚hvítt‘ kakólaust súkkulaði ekki með. En hvað kemur þetta flugum og fluguveiði við?
Jú, það er til fluga sem flestir áhugamenn um flugur þekkja og hún er kennd við súkkulaði. Þetta er einföld fluga, en þar með er líka allt sem getur talist einfalt búið, því það getur reynst þrautinn þyngri að finna hana á vefnum, því hún getur heitið óteljandi mörgum nöfnum. Sem tæmi um þau eru Chocolate Emerger, Chocolate Foam Wing, Chocolate Foam Wing Emerger, Chocolate Foam Wing Midge Emerger, Chocolate Foamback Emerger, Chocolate Thunder, Chocolate Thunder Foam Back Emerger o.fl.
Allt eru þetta nöfn sem veraldarvefurinn geymir yfir flugur sem eru ákaflega keimlíkar í útliti og að efnisvali og gera má ráð fyrir að lesendur kannist við enn fleiri nöfn á flugum sem líkjast einhverri af þeim sem sjá má á myndinni hér að neðan. Litbrigði þessara flugna eru alveg eins og súkkulaðisins, allt frá dökk, dökk brúnum lit yfir í rjómakenndan, brúnleitan blæ.
Ég veit ekkert um uppruna þeirra flugna sem eru á myndinni. Í fæstum tilfella er skráður höfundur og þeir fáu sem hafa verið tilgreindir eru yngri en elstu myndir af viðkomandi flugu eru þannig að það fellur svolítið um sig sjálft að þeir hafi fundið upp á að hnýta hana. Kannski fer bara best á því að segja að þessi fluga sé, eins og svo ótal margar aðrar, upprunninn í náttúrunni sem fjöldi veiðimanna hefur apað eftir, þar á meðal ég án þess að taka það í mál að teljast hönnuðir eða höfundar hennar.
Í anda þeirrar sérstöku hefðar okkar að íslenska heiti á ýmsu mismerkilegu, eins og til dæmis erlendum borgum; Lundúni, Kaupmannahöfn, Jórvík o.fl. þá ætla ég ætla að laumast til að kalla þá flugu sem ég hef átt í mínu boxi í nokkuð mörg ár, Súkkulaðifrauð. Fyrir þá sem vilja berja hana augum, þá má finna uppskriftina að henni eins og ég hnýti hana hérna og frænku hennar, Lakkrísfrauð hérna.
Því var gaukað að mér fyrir mörgum árum síðan að vestur í Kanada væri til fluga sem héti Carey Special og hún væri gerð úr þremur tegundum fjaðra af einum og sama fuglinum, fasana (e. Ringneck Pheasant). Þar sem ég, fyrir enn fleiri árum síðan, eignaðist ham af slíkum fugli, vaknaði töluverður áhugi hjá mér á þessari flugu og því leitaði ég á náðir veraldarvefsins eins og svo oft áður. En í þetta skiptið renndi vefurinn sér léttilega framhjá staðreyndum og dældi þess í stað á mig endalausum getgátum um þessa flugu.
Fyrir það fyrsta þá fann ég óteljandi útgáfur af flugu með þessu heiti. Allar voru þær þokkalega keimlíkar, en litadýrð þeirra og efnisval var ekki í samræmi við það sem mér hafði verið bent á og þeir fáu sem voguðu sér að geta uppruna hennar voru nánast ekki sammála um nokkurn skapaðan hlut, þannig að ég leitaði í bókaskápinn minn.
Það kennir ýmissa grasa í bókaskápnum á þessu heimili og Carey Special var þar á meðal í nokkrum bókum. Í bókinni Trout Flies frá 1999 telur Dave Huges upp að í búk flugunnar sé notað ólívugrænt chenille eða fasani, auk þess sem kraginn sé gerður úr bakfjöður fasana. Chenille kom mér ekkert á óvart eftir að hafa rekist á það á vefnum, en mig vantaði örlítið betri lýsingu á flugunni og helst eitthvað um uppruna hennar, þannig að ég hélt áfram að blaða í bókum.
Jack Dennis segir í bók sinni Tying Flies: With Jack Dennis and Friends frá 1993 að þráðurinn eigi að vera svartur, skottið úr svörtum eða brúnum bjarnarhárum, búkurinn úr því sama og hringvafið sé gert úr söðulfjöður fasana. Þetta var greinilega ekki uppskriftin sem mig vantaði.
John Veniard segir í bók sinni A Future Guide to Fly Dressins frá 1964 að skottið sé gert úr söðulfjöður fasana, búkurinn úr brúnni ull að einum þriðja aftast, vafinn hringvafi úr söðulfjöður fasana þaðan og fram að haus. Hausinn svartur og lakkaður. Nei, ekki heldur sú uppskrift sem mig vantaði og nú var ég alveg strand. Eina vísbendingin sem ég átti eftir að rekja var í bók frá árinu 1939 og hana átti ég ekki í mínum fórum, þannig að ég setti þetta á ís á sínum tíma.
Nú bar svo við að veraldarvinur minn eignaðist umrædda bók í sumar og sendi mér myndir af nokkrum blaðsíðum hennar. Bókin heitir The Western Angler og höfundur hennar er Roderick Haig-Brown. Í bókinni er að finna elstu skráðu lýsingu á Carey Special og sögu hennar. Hvoru tveggja hefur Roderick eftir Tommy Brayshaw sem sá um að myndskreyta bókina, en hann var einstaklega fær listamaður, fluguhnýtari og veiðimaður sem að sögn hitti höfund flugunnar, Thomas Carey árið 1934 í Bresku Kólumbíu í Kanada. Í bókinni er efnisvali flugunnar lýst svo; skott úr nokkrum fönum söðulfjaðrar fasana, búkurinn úr fönum stélfjaðrar fasana, vöf úr svörtum hnýtingarþræði, kragi úr hálsfjöður fasana. Flugan sé hnýtt á legglanga króka, allt frá #2 og niður í #12.
Þetta var greinilega uppskriftin sem ég var að leita að og Roderick segir jafnframt frá tilurð og forsögu flugunnar. Hér verð ég að setja þann fyrirvara að mjög margar útgáfur þessarar sögur eru til, en ég hallast svolítið að því að þetta sé sú sem kemst nærri sannleikanum, jafnvel þó hún stangist örlítið á við frásagnir annarra flugna sem koma við sögu.
Roderick getur þess að ef búkurinn hafi verið hnýttur úr dádýri (deer) þá hafi flugan gengið undir heitinu The Dredge en fer ekkert nánar út í hvaða efni hafi verið í skotti eða hringvafi. Annars rekur hann upphaf flugunnar til flugu sem gekk undir heitinu Monkey Faced Louise sem frumbyggi (e. First Nation, frumbyggi af indjánaættum) hnýtti upphaflega. Thomas Carey bætti hringvafinni fjöður við sem kraga að hætti Yorkshire-manna, en hann var einmitt fæddur og uppalinn í Yorkshire á Englandi þó hann hafi síðar sest að í Quesnal í Bresku Kólumbíu. Útgáfa Carey þótti einstaklega veiðin og fljótlega fékk hún viðurnefnið Carey Special og var orðin nokkuð þekkt í Bresku Kólumbíu þegar Brayshaw hitti Carey árið 1934. Á þeim fimm árum sem liðu þar til Roderick sendir frá The Western Angler hafði flugan þegar tekið nokkrum breytingum, m.a. fyrir áeggjan Dr. Lloyd A. Day frá Kelowna (sem ég veit engin deili á) sem ku hafa rekist á dautt múrmeldýr við Arthur Lake og fengið Carey til liðs við sig að nota í útfærslu á flugunni þar sem búkur hennar og skott voru úr múrmeldýri. Þess ber að geta að síðari tíma heimildir nefna umræddan Lloyd A. Day sem höfund Monkey Faced Louise, án þess að færa rök fyrir því, auk þess sem sömu heimildir slá iðulega saman þeim flugum sem hér hafa verið nefndar til sögunnar, þannig að ég tek þessum fullyrðingum með varúð.
Hvenær Carey settist niður og útfærði fluguna er óljóst og fáar heimildir til staðar. Vitað er að Carey fluttist til Bresku Kólumbíu upp úr lokum fyrri heimstyrjaldarinnar 1918 og eins og áður er getið, þá spjölluðu þeir Brayshaw og Carey saman árið 1934. Það eina sem hægt að segja með vissu er að hún hafi orðið til á milli 1918 og 1934. Nokkuð margir telja að Carey hafi komið flugunni á framfæri árið 1925, en eins og við vitum þá þarf ekki með einum að verða fótaskortur á tungunni þannig að ártal festist í munnmælum ef enginn andmælir því. Hvað sem öðru líður þá hefur Carey Special verið mjög vinsæl í Bresku Kólumbíu og víðar allt fram á þennan dag. Efnisval hennar hefur fylgt straumum og stefnum, en alltaf stendur þó upp úr að hringvaf flugunnar er óvanalega langt og mikilfenglegt. Ef þú hefur áhuga á að skoða þá útgáfu sem leit mín endaði á og ég tel vera þá upprunalegu, þá má skoða hana hérna eða smella á myndina af henni hér að neðan sem ég hnýtti skv. uppskriftinni.
Lokasprettur Febrúarflugna er hafinn og eftir því sem næst verður komist, þá verða það 138 hnýtarar sem koma hnífjafnir í mark þetta árið með um 1.200 flugur (þegar tveir dagar eru raunar eftir) og yfir 1.800 fylgjendur Febrúarflugna tryllast af fögnuði á bekknum.
Í kvöld, 27. febrúar verða tveir mjög áhugaverðir viðburðir í boði fyrir hnýtara og áhugafólk um flugur. Á Microbar í Kópavogi verður hnýtingakvöld á vegum 3 á stöng kl.18:00 þar sem nokkrir landsþekktir hnýtarar ætla að smella í flugur með gestum og hjá Stangaveiðifélagi Hafnarfjarðar verður Bjartur Ari Hansson á fyrsta hnýtingakvöldi vetrarins ásamt góðum gestum. Ef einhver á ekki heimangengt í kvöld, þá er óþarfi að örvænta því SVH mun vera með hnýtingakvöld annað hvert fimmtudagskvöld til vors og þangað eru alltaf allir velkomnir.
Undirtektir viðburða í febrúar hafa verið með eindæmum góðar, svo mjög að Stangaveiðifélag Borgarness ætlar að fylgja mánuðinum eftir og bjóða til hnýtingarkvölds þann 10. mars kl. 19:00 í Grillhúsinu í Borgarnesi og þann 14. mars ætla grasrótarsamtökin Fluguhnýtingar á Vesturlandi að standa fyrir hnýtingarkvöldi á Akranesi. Það er því um að gera að fylgjast vel með þó Febrúarflugum fari brátt að ljúka, það er nefnilega mikið líf með hnýturum eftir Febrúarflugur.
Nei, nei, ekki þessi fyrir neðan, heldur þessi. Það var nefnilega hnippt í undirritaðan og honum vinsamlegast bent á að rauða flugan hennar Helgu gengi undir nafninu Þessi Rauða, en ekki Sú Rauða. Beðist er velvirðingar á þessu klúðri undirritaðs og nú hefur nafn flugunnar verið leiðrétt og hún færð til um stað á síðunni yfir Flugur hér á FOS.
En af því að það er sunnudagur, þá var 148. flugunni bætt inn á FOS í morgunsárið. Að þessu sinni stóðst ég ekki mátið að bætti enn einni gamalli, klassískri votflugu í safnið. Þessi er að öllum líkindum ensk, birtist fyrst í bók Mary Orvis Marbury, Favorite Flies árið 1892 á bls. 220 og 222. Smelltu á myndina hér að neðan til að skoða betur flugu nr. 148 sem birtist hér á síðunni.
FOS 