Flokkur: Hnýtingar

Ýmislegt sem tengist veiðiflugum, hnýtingu þeirra og hönnun.

Að festa öngul

Það getur skipt verulegu máli hvernig öngull er festur í klemmuna (vise) þegar við byrjum á nýrri flugu. Rangt festur öngull getur skemmst ef við erum of tæp á festingunni, hann marist eða jafnvel brotnað. Eins er önnur hætta því samfara að festa hann of tæpt í gripið, hann getur skotist upp og jafnvel í andlit þess sem hnýtir.

Röng staðsetning
Rétt staðsetning
Röng staðsetning

Mistök í hnýtingum – Hausinn

Of stór haus
Nettur haus

Hún verður bara öruggari ef ég vef aðeins meira í hausinn á henni, eða hvað?  Ef þú þú vilt vera viss um að hausinn á flugunni sé nægjanlega sterkur, þá skaltu frekar nota fínni hnýtingarþráð heldur en grófari.  Þú getur frekar leyft þér að bæta við hnútum (Whip finish) ef þú ert með fínan þráð heldur en grófan. Að öðrum kosti áttu á hættu að hausinn verði of stór og í engu samræmi við aðra hluta flugunnar. Auðvitað skiljum við síðan aldrei við hausinn án þess að lakka hann vel og vandlega.

Mistök í hnýtingum – Vængurinn

Ofhnýttur vængur
Hæfilega hnýttur

Þegar við byggjum væng úr fjöðrum notum við í langflestum tilfellum fanir úr gagnstæðum hlutum fjaðrar og leggjum þær þannig saman að þær myndi () mynstur séð ofan frá. Fjaðurvæng er best að festa beint á öngulinn, það hjálpar flugunni að synda á réttum kili og umfram allt, ekki festa fjöðrina niður með of mörgum vafningum aftur eftir önglinum. Undantekningar eru auðvitað til eins og t.d. Matuka flugur þar sem vængurinn er oftar en ekki festur niður með vafningum aftur eftir öllum öngulleggnum.

Mistök í hnýtingum – Búkurinn

Of langur búkur
Hæfilegur búkur

Fallegur búkur er vistaskuld í fullu samræmi við aðra hluta flugunnar og umfram allt áferðarfallegur, sléttur og nær ekki of langt fram eftir önglinum. Hvort heldur við erum að byggja straumflugu eða púpu þá á búkurinn ekki að ná lengra heldur en fram að skegg- eða vængstæðinu á flugunni.

Of langur búkur skilur of lítið svæði eftir til að festa niður væng eða byggja vængstæði púpu. Eins er hættara við að hausinn á flugunni verður of stór groddi sem er í engu samræmi við aðra hluta flugunnar ef við neyðumst til að byggja hann ofan á hluta búksins.

Mistök í hnýtingum – Skottið

Langt og niðursveigt
Uppsveigt og bústið

Þegar við hnýtum skottið á fluguna okkar verðum við að hafa nokkra hluti í huga áður en lagt er af stað. Fyrst af öllu verður lengd þess að vera í samræmi við aðra hluta flugunnar, þ.e.a.s. ef við erum að hnýta hefðbundna flugu, ekki ‘long tail’ eða langhala. Heppilegt viðmið er að skottið sé eilítið styttra heldur en vængurinn. Efnið í skottinu, hvort heldur það er hár eða fjaðrir, skal vera jafnt í endana og liggja samsíða. Annars er hætta á að við endum með grisjótt og úfið skott.  Ef það er sveigja í efninu skal umfram allt láta sveigjuna vísa upp, ekki niður. Niðurdregnar flugur er síst til þess fallnar að glepja fisk. Þegar við festum skottið niður er rétt að gæta þess að ekki snúist upp á það eða lognist útaf til hliðanna.  Best er að halda við efnið með því að klemma það ofan á öngulinn á milli þumals og vísifingurs, læsa efninu niður með þremur vafningum og jafnvel nota einn half-hitch til öryggis.

Mistök í hnýtingum – Önglar

Það virðist oft vefjast fyrir byrjendum, og kannski lengra komnum að velja rétta stærð öngla fyrir flugur. Þumalputtareglur fyrir val á önglum eru nokkrar, mér hefur reynst ágætlega að hafa eftirfarandi í huga:

  • Votflugur í vatnaveiði: hefðbundin öngull í stærðum 8-16
  • Votflugur í straumvatn: hefðbundin í stærðum 14-22
  • Púpur og lirfur í vatnaveiði: legglangur 8-14
  • Púpur og lirfum í straumvatni: 16-22
  • Buzzer í vatnaveiði: hefðbundin eða grubber 10-14

Hlutar önguls

  1. auga
  2. höfuðstæði
  3. öngulbrík
  4. skeggstæði
  5. leggur
  6. öngulbeygja
  7. agnhald
  8. öngulbil
  9. öngulbroddur
  10. öngullengd

 

Mýflugur – lirfur og púpur

Mýflugur eru mikilvæg fæða silungs á öllum stigum, þ.e. sem lirfur, púpur og flugur. Sem lirfur halda þær sig mest á botni vatnsins, en leita gjarnan frá botninum þegar þær komast á púpustigið. Þegar þær síðan komast á klakstigið og umbreytast í flugur gerist það í og við vatnsborðið.

Mýlirfur – Flugur sem líkja eiga eftir þessu stigi mýflugunnar eru m.a.:

San Juan Worm
Blóðormur
Super Floss Bloodw.

Allar eru þessar flugur áberandi rauðar til að líkja eftir blóðrauð- anum sem lirfurnar safna til að halda lífi í köldu vatninu. Bestu skilyrðin til að veiða á þessa tegund flugna er í lítilli eða dvínandi birtu, á eða sem næst botninu með eins litlum inndrætti og unnt er.

Púpur – Flugur sem líkja eiga eftir mýpúpum eru m.a.:

Chromie
Gyllt Héraeyra
Zug Bug

Veiðiaðferðin með þessum flugum er fyrst og fremst; hægt. Inndrátturinn helst með rólegum fingurvafningum og góðum hléum á milli. Fyrirmyndirnar eru frekar hægfara og því um að gera að apa sem mest eftir þeim.

Það er kannski ekki úr vegi að hafa þessar í huga þegar maður situr við hnýtingarnar þessa dagana.

Að verka væng – lokahnykkur

Síðasta hálfa mánuðinn hef ég rakið í nokkrum færslum ganginn í því að verka væng af rjúpu. Í síðustu færslu (á fimmta degi) var svo komið að ég hreinsaði vængina, skipti út grófu salti fyrir fínt og einsetti mér að leyfa þeim að þorna eins vel og mér var unnt. Kannski var ég bara heppinn eða íslenska rjúpan er svona þrifaleg, en ég varð á þessum hálfa mánuði ekki var við neina óværu í fiðrinu en til vonar og vara hef ég nú sett vængina í frystinn, ef ske kynni. Eftir einhverja daga í frystinum kem ég síðan til með að taka einn úr pokanum og hafa hjá mér við hnýtingarnar. Vel að merkja, ég rakst á ágætt ráð til að fyrirbyggja rakamyndun í þurrkuðum vængjum. Laumið eins og einum poka af rakakúlunum sem oft fylgja með raftækjum í pokann með fjöðrunum. Kannski einhver lumi á slíku núna eftir pakkaflóðið?

Niðurstaða: ég þori alveg að mæla með þessu fyrir þá sem tök hafa á. Það sem kom mér mest á óvart var hvað þetta tók stuttan tíma og hve einfalt mál þetta er. Næst væri ég alveg vís með að prófa eitthvað aðeins flóknara, t.d. að þurrka hnakka sem kallar á fláningu og aðeins meiri verkun á skinninu sjálfu.

Að verka væng – dagur fimm

Smellið á myndina fyrir stærri útgáfu

Á fimmta degi fannst mér tími til kominn að skoða aðeins betur undir saltið á vængjunum. Og viti menn, allir vöðvar voru svo þurrir að þau bein sem eftir voru stóðu vel út úr og auðvelt að fjarlægja þau. Eftir að þau voru farinn skóf ég afganginn af kjötinu burt og saltaði aftur í húðina með fínu salti í þetta skiptið. Þetta lofar virkilega góðu. Ætli ég láti þetta ekki vera svona í eina 4-5 daga í viðbót til að vera alveg öruggur um að fullri þurrkun sé náð.

Að verka væng – dagur tvö

Fyrst af öllu; mér urðu á mistök í gær þegar ég stakk vængjunum í rennilásapoka í stað þess að nota bréfpoka eða lítinn pappakassa. Þegar ég vitjaði vængjanna í morgun tók ég eftir því að töluverður raki hafði safnast innan í pokanum sem betur hefði sloppið út. Auðvitað fór ég á netið og fann þá einmitt svona tilfelli sem annar grúskari hafði lent í, hann skipti all snarlega um og setti vængina í bréfpoka þannig að betur loftaði um þá. Annars hefur þetta bara farið vel af stað, kjötið hefur nú þegar skroppið verulega saman. Spennan magnast…

Að verka væng – dagur eitt

Á netinu er hægt að nálgast upplýsingar um ýmsar leiðir sem menn hafa notað við að verka fuglsham eða væng til fluguhnýtinga. Næstu dagana, og vikurnar, ætla ég að lýsa ferli sem er í gangi hjá mér við að verka vængi af rjúpum sem góður félagi minn útvegaði mér. Ferlið er ekki mitt, aðeins lýsingin á því eins og það gengur fyrir sig hjá mér. Kosturinn við að verka væng frekar en ham í heilu lagi er að það er hlutfallslega mjög lítið kjöt sem þarf að þurrka í einum væng m.v. þann fjölda fjaðra sem maður ber úr bítum.

Smellið á myndina fyrir stærri útgáfu

Fyrst af öllu tók ég vængina og dáðist af þeim ótal mörgu flottu fjöðrum sem einn vængur af rjúpu gefur. Litlar, vel lagaðar á innanverðum vængnum sem eru tilvaldar t.d. í kynnar á Black Ghost eða vöf á ýmsar flugur.  Stórar og þéttar á utanverðum vængnum og allt þar á milli. Auðvitað passaði ég mig á því að gæta fyllsta hreinlætis því eins og við vitum þá getur ýmiss óværa fylgt fuglum. Vopnaður latexhönskum og beittum dúkahníf skar ég vel í vöðvann sem er að öllu jöfnu næst fuglinum og fjarlægði allt kjöt sem mér var unnt án þess þó að skemma fjarðrirnar eða húðina á vængnum.

Þar næst tók ég töluvert af grófu salti og nuddaði því vel í sárið. Ástæðan fyrir því að ég vil frekar nota salt heldur en t.d. Borax er einfaldlega sú að ég rakst á grein á netinu þar sem sagði að mönnum væri hættar við sárum fingrum við hnýtingar af fjöðrum sem kæmu af borax meðhöndluðum fugli. Saltþurrkun tekur þó lengri tíma.

Smellið á myndina fyrir stærri útgáfu

Að endingu tók ég vængina og stakk þeim með sárið niður í rennilásapoka (hér urðu mér á mistök, betra er að nota bréfpoka eða lítinn pappakassa, annars loftar ekki nógu vel um vænginn) og stráði vel af salti með. Sumir vilja meina að fyrst eigi að frysta vængina til að losna við mögulega óværu, en ég valdi þá leið að þurrka kjötið fyrst og frysta síðar, þ.e. þegar ég hefði náð sem mestu af kjötinu úr vængjunum. Mikilvægt er að loka pokanum vel þannig að óværan sleppi ekki út því ferlið við þurrkunina getur tekið nokkurn tíma. Hver sá tími er skýrist á næstu dögum, vonandi.

Umfram fjöðrum sem félagi minn lét mig fá stakk ég í annan poka og beint í frystinn þar sem hann fær að dúsa í 1-2 vikur, það á víst að duga fyrir stakar fjaðrir.

Ég leyfi ykkur svo að fylgjast með framvindunni.

Vinsælustu flugurnar

Ég var að leika mér aðeins með þekktan lista yfir veiðistaði og fengsælar flugur sem hægt er að kaup á flugur.is Í þessum lista sem Sigurður Pálsson tók saman eru tilgreindir 200 veiðistaðir og þær flugur sem taldar eru fengsælastar á hverjum stað. Auðvitað er þessi listi aðeins ætlaður til leiðbeiningar um fluguval á hverjum stað, en það getur líka verið gaman að skoða hann út frá öðru sjónarhorni.

Oftast nefndu flugurnar eru:

  1. Dentist, 47 sinnum
  2. Peter Ross, 46 sinnum
  3. Watson’s Fancy, 41 sinnum
  4. Svört Frances, 39 sinnum
  5. Teal and Black, 38 sinnum
  6. Black Gnat, 37 sinnum
  7. Black Ghost, 30 sinnum
  8. Alder, 28 sinnum
  9. – 10. Blue Charm og Rauð Frances, 27 sinnum

Samtals voru nefndar 399 flugur í þessum lista, misjafnlega margar þeirra fyrir hvern veiðistað. Miðað við nöfnin í listanum er greinilega eitthvað um liðið frá því hann var tekin saman eða endurskoðaður, en góður er hann samt.

Vinstri græn

Vinstri græn

Og ekki gerði þessi verri hluti í Sléttuhlíðarvatni. Vængur samsettur úr rauðri hænufjöður og marabou, rautt skegg og búkurinn (sést ekki mjög vel á mynd) vafinn úr grænu tinsel.  Skottið útbúið úr ríkulegum vöndli af fínum grænum og rauðum tinsel-strimlum.  Ekkert annað nafn kom til greina. Eggjandi, öflug og umhverfisvæn.  Tryllir letilega urriða á botni (með sökktaum) og æsir þá spræku á yfirborðinu (með flottaum).