Fyrir einhverjum árum síðan benti ég hér á kosti þess að vera með ljósan, helst mattan bakgrunn þegar maður situr við fluguhnýtingar. Það kemur víst fyrir að hnýtingaraðstaðan sé ekki alveg eins snyrtileg og efni standa til, ýmislegt efni liggur á víð og dreif fyrir aftan þvinguna þannig að bakgrunnur flugunnar sem maður er að hnýta er oft svolítið óreiðukenndur.
Nú er það svo að margur hnýtarinn flakkar með græjurnar sínar, skreppur á hnýtingakvöld annað slagið eða grípur græjurnar með sér upp í bústað og þá er ekki gott að taka með sér of mikið af dóti.
Með því að líma smá segul á bakið á möttu pappaspjaldi, t.d. baksíðu úr minnisblokk eða sambærilegu, þá má smella þessum bakgrunni á svo til allt í grennd við þvinguna ef hún er ekki útbúinn pinna eins og mín þannig að ég læt mér nægja að vera með litla klemmu í hnýtingartöskunni. Franskur rennilás sem límdur er á pappaspjald kemur að svipuðu gagni þannig að það má tylla spjaldinu þar sem hentar.
Hver hefur ekki heyrt Stórar flugur, stórir fiskar? Ég í það minnsta fæ að heyra þetta reglulega frá góðum vini mínum þegar hann virðist hafa misst alla trú á litlum flugum eða langar orðið í fisk, helst stóran. Svo eru þeir til sem segja þetta reglulega án sérstaks tilefnis, einfaldlega vegna þess að hér um árið hafði viðkomandi reynt við þann stóra með öllum flugum í boxinu og ekkert orðið ágengt. Það var ekki fyrr en stærsta flugan fór undir að fiskurinn brást við og tók.
Alveg burtséð frá því hvort stórar flugur veiði stóra fiska eða ekki, þá eru nokkur atriði sem eru oft fylgja þessum stóru flugum sem vert er að gefa gaum. Eitt af því er þyngd þeirra flugna sem hnýtarar setja saman og efnisvalið í flugurnar. Ég er svolítið með ákveðna tegund flugna í huga þegar ég velti þessu fyrir mér og reyni að koma í orð; flugur sem innihalda náttúrulegt hár eins og t.d. zonker flugur. Eins og nærri má geta þá er þurr zonker í þvingu ekkert sérstaklega þungur og því sér maður oftar en ekki að lokahnykkur flugunnar er ekki endahnúturinn heldur málm hjálmur sem er vel við vöxt. Hugsunin á bak við þetta er vitaskuld að koma flugunni niður í vatnið og það er vert að hafa í huga ef veiða skal straumharða á þar sem sá stóri liggur á botninum.
En það læðist stundum að manni sá grunur að þegar flugan er kominn niður í vatnið og skinnið hefur náð að blotna í gegn, þá verði flugna eitthvað aðeins þyngri en til stóð og þegar fyrsta inndrætti er lokið, þá vandast málið. Ég las það einhvers staðar (finn því miður ekki viðkomandi grein til að vísa í hana) að góður zonker sem hnýttur er úr kanínu eða minkaskinni geti auðveldlega tvöfaldað þyngd sína þegar skinnið hefur blotnað. Ef sú þyngdaraukning bætist við níðþungann skullhead sem prýðir fluguna, þá getur heildarþyngdin beinlínis orðið lífhættulegt fyrir nærstadda þegar lagt er af stað í næsta kast, sérstaklega stöngina sem á að geyma aflið sem þessi þyngd felur í sér.
Til að ráða bót á þessu er þrennt í stöðunni. Fyrir það fyrsta, þá er hægt að velja stærri (þyngri) stöng sem ræður örugglega við þessa þyngd. Í annan stað er hægt að nota gerviefni í fluguna í stað náttúrulegs hárs, gerviefni hrindir frekar frá sér vatni, en síðast en ekki síst er hægt að nota léttan hjálm úr sílikon í stað skullhead úr málmi til að ganga frá flugunni ef þú vilt endilega hafa á henni kjaft og glyrnur.
Mynd tengist færslu aðeins lauslega
Kveikjan að þessum hugleiðingum mínum er fluga sem ég fann á bökkum veiðivatns í sumar sem leið. Ég hef enn ekki fundið krók í mínum fórum sem passar við þessa flugu, en reglustikan mín segir að heildarlengd hárlufsunnar sé 16 sm og þá er hausinn á flugunni ekki meðtalinn. Það hvarflaði að mér að hin óheppni veiðimaður sem týndi þessari flugu, hafi mögulega gert það viljandi, búinn að fá nóg af þyngd hennar og erfiðleikum að koma henni skammlaust út á vatnið.
Mér finnst ekkert leiðinlegra að strippa skrautlega straumflugu heldur en næsta manni, í það minnsta flestum veiðimönnum. Jú, ég trúið því alveg að það séu til veiðimenn sem elska það eitt að draga fluguna alveg löturhægt, en sorrý, þið eruð ekki umfjöllunarefnið í þessari grein, eða hvað?
Það mætti halda að ég hafi ekkert annað að gera en vafra um á netinu og lesa veiðiblogg, en það er ekki satt, ég les líka töluvert af greinum um vötn og dýralíf. Það var einmitt ein slík sem rifjaðist upp fyrir mér í sumar sem leið þegar ég óð yfir grynningar í vatni þar sem urmull af hornsílum syntu um. Dýpi vatnsins var ekki meira en svo að ég sá vel til botns og gat fylgst með atferli þeirra og í fyrstu koma það mér á óvart að þau voru ekkert svo stygg, syntu bara þarna á milli lappanna á mér og létu sér fátt um finnast. Annað slagið kom þó einhver styggð að þeim og þau tóku á sundsprett.
Hornsíli
Þegar ég horfði þarna á þau þá fór ég að líta í eigin barm. Jú, þarna voru festar nokkrar flugur sem gátu alveg átt við stærð og litarhaft þessara hornsíla en þegar mér varð litið á hendur mínar, þá skaut annarri hugsun niður í kollinn á mér. Það var þessi grein frá Kanada um atferli hornsíla sem ég las fyrir margt löngu síðan. Eflaust var margt merkilegt í þessari grein, en það sem ég man helst var að höfundur hennar fullyrti að sundsprettur hornsíla væri töluvert styttri heldur en veiðimenn virðast halda, sérstaklega þegar heitt er í veðri.
Hornsílin sem ég fylgdist með voru hreint ekkert að taka löng sundtök, miklu frekar á rólegu dóli án sýnilegra kippa. Þegar styggð komst að þeim, hvort sem það var vegna mín eða einhvers annars, þá voru þetta stuttir kippir, ekki nema 2 til 5 sm í hvert skipti með miklu lengri pásum heldur ég hef vanið mig á að taka í inndrætti. Svo ég vísi nú aftur í þessa grein sem ég las, þá nefndi höfundur hennar mini-strip sem miklu vænlegri inndrátt heldur en þennan 1 – 2 feta sem margir nota. Það sem hann kallaði mini-strip var ekki nema 1 til 2 tommur, jafnvel styttra og með töluverðum pásum á milli.
Það var raunar ekki fyrr en nokkru síðar að mér gafst færi á að prófa þetta stutta stripp og viti menn, það hljóp alveg ágætur 4 pundari á hjá mér eftir að ég hafði verið að hamast með mitt venjulega, lengra og hraðara stripp í þó nokkurn tíma án árangurs. Nú skal alveg ósagt látið hvort ég hafi einfaldlega verið heppinn eða stutta strippið hafi verið meira í ætt við það sem hornsílið ástundaði.
Ef ég veiði urriða sem er 45 sm að lengd og eðlilegur í holdafari, hvað ætli hann sé þá gamall og þungur? Ef urriðinn hefur veiðst í Stóra Fossvatni í Veiðivötnum, þá getur hann verið á bilinu 7 til 9 ára, nákvæmar er nú ekki sem hægt er að skjóta á aldur hans. Að sama skapi getur þyngd hans getur verið frá 800 og upp 1.100 gr. eða jafnvel meiri ef hann er sérlega vænn.
Aldursgreining hreisturs og kvarna úr frænda Veiðivatnaurriðans, þ.e. þess sem gotið var á Þingvöllum, sýna ágætlega vaxtarhraða eftir árum en gefa því miður litlar upplýsingar um þyngd hans:
Aldur (ár)
Meðallengd (sm)
Lenging á milli ára (sm)
Vaxtarstuðull á milli ára
1
4,2
1,00
2
9,6
5,4
1,29
3
17,3
7,7
0,80
4
25,3
8
0,46
5
35,9
10,6
0,42
6
47,4
11,5
0,32
7
59,9
12,5
0,26
8
70,8
10,9
0,18
9
73,6
2,8
0,04
10
76,1
2,5
0,03
Heimild: Aldursrannsóknir á urriða úr Öxará 1999 – VMST-S/00006X
Skyndilegur samdráttur í vexti 8 – 9 ára urriða skýrist væntanlega af því að þegar urriðinn verður kynþroska, þá dregur verulega úr vexti hans.
Afkomendur Þingvallaurriða sem sleppt var í Skorradalsvatn á áttunda áratug síðustu aldar víkur í nokkrum atriðum frá rannsóknum á Þingvöllum:
Aldur (ár)
Meðallengd (sm)
Meðalþyngd (gr)
Lenging á milli ára (sm)
Þynging á milli ára (gr)
3
19
80
–
–
4
31
397
12
317
5
33,5
455
2,5
58
6
41,3
867
7,8
412
7
51,8
1615
10,5
748
Heimild: Fiskirannsóknir í Skorradalsvatni 2008-2009 – Jón Kristjánsson 2010
Verulegt frávik er í vexti 4 til 5 ára urriða í þessari rannsókn, snögglega dregur úr vexti sem tekur þó aftur við sér þegar fiskurinn nær 6 ára aldri. Þess ber að geta að fjöldi fiska í hverjum árgangi var ekki mjög mikill og um meðaltal er að ræða þar sem eitt sýni getur aflagað niðurstöður.
Það eru til ýmsar góðar töflur um þyngd urriða út frá lengd hans, en það er líka til ágæt formúla Fulton’s (1911) sem gefur þokkalega nálgun á þyngd fiska m.v. lengd. Formúlan styðst við ákveðin stuðul ástands (holdafars) þannig að hana má auðveldlega aðlaga mismunandi tegundum að undangengnum nokkrum mælingum og vigtun. Þumalputtaregla fræðinga hefur verið að urriði í venjulegum holdum sé með stuðul 1.0, sá magri 0.8 og sá væni 1.2
Það flokkast undir almenna skynsemi að sitja rétt við hnýtingarnar, vera á góðum stól og sitja beinn í baki, þetta segir sig sjálft og þarf ekki að tyggja aftur og aftur, eða hvað?
Þeir heyra til undantekninga, hnýtararnir sem ég sé á vetrum sem sitja rétt. Jú, flestir þeirra sitja beinir í baki og passa upp á líkamsstöðuna, alveg upp í háls. Þá tekur annað við, því eftir smá stund sér maður þegar höfuðið fer að síga fram á við og það er ekki vegna þess að það er fullt af hugmyndum að flottum flugum.
Ef hnýtingarþvingan er ekki nægjanlega hátt staðsett fyrir framan þig, þá er ekki von á öðru en höfuðið á þér fari að halla fram á við eftir smá tíma. Það er misjafnt hvað hverjum og einum þykir heppileg hæð á þvingunni, en sjálfur er ég kominn með þvinguna undir handarkrikana í hæð og finn mikinn mun á úthaldinu og er alls ekki eins stífur í hnakkanum og áður.
Eftir nokkur skipti af góðum dögum við hnýtingarþvinguna er ýmislegt sem fellur til af afklippum, hálfnýttu hráefni og fleiru. Það eru mörg ár síðan ég kom mér upp ruslafötu við hnýtingarborðið og sú góða fata hefur gengið í gegnum einhverja endurnýjun (stækkun) á þeim árum sem liðið hafa síðan. Það var svo fljótlega að ég tók upp á því að hafa box á borðinu hjá mér fyrir það sem ég mögulega gæti notað síðar.
Ekki alls fyrir löngu rakst ég á einhverjar pappaöskjur undir borðinu mínu og viti menn, þetta voru þessi box sem ég hef alltaf ætlað að mögulega nota síðar. Það hljóp í mig einhver kergja og ég ákvað að hnýta upp úr þessum boxum, bætti aðeins við þráð og krók eftir því sem passaði.
Upphaflega ráðgerði ég að hnýta þekktar flugur, þ.e. einhverjar með nafni og eftir uppskrift, en fljótlega varð ljóst að ég yrði annað hvort að laumast í nýtt efni eða bregða verulega út frá uppskriftinni, þannig að ég hnýtti bara eitthvað.
Það verður að viðurkennast að þær flugur sem ég hnýtti úr þessum afgöngum voru ekkert ósvipaðar þeim sem ég er vísvitandi hnýtti úr nýju hráefni með það eitt fyrir augum að fá útrás fyrir nýjungagirnina eða sköpunargáfuna. Hver um sig verður bara að dæma hvernig tókst til hjá mér, en það leynist ýmislegt nothæft í ruslinu og kannski rétt að kíkja oftar í það.
FOS 