Skip to content
FOS
  • Febrúarflugur
  • Færslur
  • Flugur
  • Grúsk
    • FiskurinnNokkrir punktar um hegðun fisksins sem við erum að eltast við.
    • GreinaskrifGreinar og fréttir sem komið hafa fram á hinum og þessum miðlum á liðnum árum.
    • GræjurNokkrar greinar um veiðistangir, hönnun þeirra og eiginleika.
    • HnútarNokkrir góðir hnútar
    • HnýtingarÝmislegt sem tengist veiðiflugum, hnýtingu þeirra og hönnun.
    • Hnýtingarefni
    • KannanirÝmsar kannanir sem FOS.IS hefur gert meðal lesenda sinna, niðurstöður þeirra og hugleiðingar út frá þeim.
    • KasttækniAlltaf gott að rifja upp kasttæknina.
    • Lífríkið
    • Línur og taumarÝmislegt gagnlegt sem lýtur að flugulínum og taumum.
    • MaturNokkrar uppskriftir og umfjöllun um þann mat sem má gera sér úr aflanum.
    • Veiðiferðir
    • Veiðitækni
    • ÞankarÝmsir þankar og hugleiðingar
    • ÆtiðAllt sem fiskurinn leggur sér til munns.
  • Vötnin
  • Myndir
  • Töflur
    • AFTM
    • Alfræði
    • Byrjendur
    • Festingar
    • Fiskurinn
    • Flóðatafla
    • Hlutföll
    • Krókar
    • Kúlur & keilur
    • Lög og reglur
    • Taumar og flugur
    • Þráður
  • Tenglar

  • Hvað heyrir hann?

    30. október 2013
    Fiskurinn

    Upp

    Forsíða

    sm_heyrnHeyrir hann vel? Heyrir hann í mér? Spurningar um heyrn fiska eru margar og ekki alltaf auðvelt að gera sér grein fyrir því hvað, hvernig og hversu vel hann heyrir. Fiskar hafa innra og ytra eyra rétt eins og við mennirnir. Þar sem eðlisþyngd fiskjar er ekki ósvipuð vatninu sem þeir lifa í, streyma hljóðbylgjur í gegnum hold þeirra án þess að dofna neitt að ráði þar til þær skella á beinagarðinum sem tekur við hljóðinu og  ber það til eyrnanna. Þeir sem eru svo óheppnir að hafa upplifað beinbrot kannast e.t.v. við þetta óhugnanlega hljóð sem nístir merg og bein og kemur að innan þegar bein brotnar. Ég hef meira að segja upplifað snöggan smell, nánast eins og byssuskot sem ég trúði varla að menn í kringum mig hefðu ekki heyrt þegar hásin hrökk í sundur í fætinum á mér á gervigrasi um árið. Ég hélt fyrst að ég hefði sprengt tuðruna þegar ég sparkaði í hana, svo mikill var hvellurinn. En, nei. Það var bara ég sem heyrði þennan hvell og enginn kannaðist við að hafa sprengt pappírspoka við eyrun á mér.

    Beinagarður fiska flytur umhverfishljóð beina leið til haussins og þannig heyra þeir hljóð jafnvel betur innra með sér heldur en inn um ytri eyrun. Það er e.t.v. skýringin á því að silungurinn getur heyrt steinvölu skrapast í botni, já eða neglda vöðluskó í meira en km. fjarlægð. Nú kann einhver að segja að nú fari ég með fleipur, en ég hef þetta fyrir satt eftir að hafa lesið töluvert af greinum um heyrn fiska.

    Aftur á móti heyrir fiskurinn sára lítið af þeim hljóðum sem berast ofan vatnsborðs. Okkur er því alveg óhætt að raula á meðan við veiðum, sleppum bara öllum upphrópunum og gleðilátum þegar hann tekur. Við eigum það nefnilega til að hoppa af kæti og það nemur annað skynfæri fisksins; hliðarrákin.

    Höfundur:

    Kristján Friðriksson
  • Útsýnið af botni lækjarins

    27. október 2013
    Veiðitækni

    Upp

    Forsíða

    Er eitthvað annað útsýni af botni lækjar heldur en vatns? Nei, eiginlega ekki. Þetta snýst alltaf um það saman. Ef fiskurinn sér þig, þá líkar honum ekki útsýnið. Því miður eru miklu meiri líkur á því að fiskurinn sjái þig í grunnu vatni heldur en djúpu. Eitt vinnur þó alltaf með okkur og það er gáran á vatninu. Hvort sem gáran er vegna rigningar eða vinds er hún vinur okkar. Hún brýtur sjónsvið silungsins, truflar útsýnið og við getum falist ofan hennar.

    Svo er það þetta með líkamsbeitinguna hjá okkur. Í sumra augum er fátt tignarlegra heldur en fluguveiðimaður standandi úti í miðri á (læk), örlítið bogin hné, sixpensara, sveiflandi stönginni með þessum takföstu hreyfingum með snöggum stoppum í fram- og afturkastinu. Í augum hinna sömu er fátt aulalegra en fullorðinn maður á fjórum fótum, skríðandi næstum á maganum eins og ánamaðkur fram á bakka árinnar, potandi prikinu varfærnislega fram á við án þess að það minnsta skugga beri á vatnið. Meira að segja ég hef séð spaugilegu myndina af þessu í huganum en verð eftir sem áður að viðurkenna að ánamaðkurinn á meiri séns á fiski heldur en tindátinn.

    Ánamaðkar?
    Ánamaðkar?

    Annars er það ekki endilega skugginn sjálfur sem fiskurinn hræðist. Honum stendur meiri ógn af hreyfingu þess sem varpar skugga. Það er stundum talað um að skjóta rótum, eða ekki. En, það hefur komið fyrir að mér hefur tekist að skjóta svo rótum í vatni að fiskurinn er löngu hættur að forðast mig og syndir beinlínis á milli fóta mér. Ef maður aftur á móti hreyfir sig þá er spilið búið, oftast. Af þessu hef ég ráðið að takist manni ekki að leika Pétur Pan (vera án skugga) þá er næst best að leika skjaldbökuna og hreyfa sig hægt og rólega frekar en hérinn sem skýst áfram. Fyrst maður á sér skugga er eins gott að hann hreyfist hægt og rólega.

    Höfundur:

    Kristján Friðriksson
  • Plomp, skvass, skvass

    24. október 2013
    Kast

    Upp

    Forsíða

    Einhver óskiljanlegasta fyrirsögn sem hægt er að hugsa sér, en það sem ég er að reyna að koma á framfæri er hljóðmyndin sem silungurinn heyrir þegar skordýrið dettur alveg óvart í vatnið, bröltir síðan aðeins um áður en það annað hvort nær sér aftur á land eða einfaldlega drukknar. Silungur verður að vísu var við hljóð með öðrum hætti en við, hann skynjar hljóðið með ‚hljóðrákinni‘ sem liggur með síðu hans. En þetta litla ‚plomp‘ getur vakið forvitni hans, viðbragð sem er ósjálfrátt og hann rennur á agnið. Það er kúnst, en ekki ómögulegt, að líkja eftir þessu ‚plompi‘. Þegar kemur að því að leggja fluguna, oftast einhverja púpu, fyrir fiskinn með þessu ‚plompi‘ er ekki verra að kunna skil á Tuck Cast, kannski eins og Carl McNeil framkvæmir það: (verður því miður að spilast á YouTube)

    Höfundur:

    Kristján Friðriksson
  • Laxárvatnsvirkjun #1

    22. október 2013
    Lífríkið

    Upp

    Forsíða

    Það hefur legið fyrir um nokkurt skeið að RARIK hættir rekstri Laxárvatnsvirkjunar um næstu áramót. Þegar ég frétti fyrst af þessu laumaðist aftur að mér hugmynd sem fyrst hafði vaknað þegar ég renndi yfir nokkrar skýrslu Veiðimálastofnunar um Laxá á Ásum, sjá hér. Hugmyndin litaðist svolítið af þeirri vakningu sem orðið hefur á umliðnum árum um endurheimt náttúrulegra vatnsfarvega í heiminum. Og viti menn; Vötn og veiði voru fyrstir með fréttirnar eins og svo oft áður í gær Laxá á Ásum: Virkjun hætt, stíflur rifnar. Þessar stíflur, Laxárvatnsstífla og Svínavatnsstífla sem reistar voru á upphafsárum virkjunarinnar á miðjum 4 áratug síðustu aldar verða loksins rifnar og Laxá á Ásum endurheimtir óskiptan farveg sinn frá upptökum til ósa. Þetta einstaka tækifæri okkar til að færa vatnasviðið til fyrra horfs ætlar raunverulega að verða að veruleika.

    Það álit fræðinga var þegar orðið ljóst árið 1987 að virkjunarsvæðið sem nú verður endurheimt „verði að telja að svæðið væri mun betra uppeldissvæði ef Laxárvatnsstíflan væri ekki til staðar“ heimild: Fiskistofa. Úr skýrslum Veiðimálastofnunar hefur mátt lesa mörg undanfarin ár að ítrekað hefur farvegur Efri-Laxár frá útfalli Svínavatns þornað og því hefur viðkoma seiða á þeim slóðum oft verið mjög léleg.

    Þrátt fyrir að menn renni töluvert blint í sjóinn með niðurrif þessara stíflna og viti ógjörla hvaða áhrif þessi framkvæmd hefur til lengri tíma hvað varðar lífríkið á þessum slóðum, er þetta frábært fyrsta skref í endurheimt náttúrulegra vatnsfarvega á Íslandi. Til hamingju með áfangan.

    Laxárvatnsstífla
    Laxárvatnsstífla

    Ummæli

    22.10.2013 – Valdimar Sæmundsson: Væri ekki ráð að gera hið sama fyrir Skorradalsvatn? Víða er mjög aðgrunnt við vatnið og eru hrygningarstöðvar stöðugt eyðilagðar með því að hækka og lækka stöðugt í vatninu. Breytingin er alltaf fyrirvaralaus og mjög hröð, allt að meter innan mánaðar.

    Svar: Jú, miðað við það sem maður hefur lesið um bakkarof og sveiflur í vatnshæð í Skorradalnum væri það ekki svo vitlaus hugmynd. Annars eru nokkrar stíflurnar sem manni dettur í hug sem betur hefðu aldrei verið byggðar hvort heldur vegna virkjana eða vatnsmiðlunar.

    Höfundur:

    Kristján Friðriksson
  • Andstreymisveiði, í besta falli

    21. október 2013
    Veiðitækni

    Upp

    Forsíða

    Fyrirsögn þessarar greinar gefur ykkur e.t.v. vísbendingu um hvernig mér hefur gengið að veiða í straumi og þá sér í lagi andstreymis. Þetta hefur nú oft ekki orðið neitt annað heldur en andstreymi, lítið um veiði.

    Mér skilst að ég sé einn fjölmargra sem er með allt of langan taum andstreymis. Oftast er taumurinn minn rúmlega stangarlengd, jafnvel tæpar tvær þegar þannig liggur á mér. Þeir sem best þekkja til straumvatns hafa verið að benda á að taumurinn má ekki vera lengri en sem nemur dýpt vatnsins sem veitt er í.

    Og svo þetta með tökuvarana. Ekki límmiða, bara kítti á samsetningu línu og taums, eða ekki. Maður á aldrei að segja aldrei og væntanlega á maður heldur aldrei að segja ‚ég get ekki‘ svo ég segi bara; ég og tökuvarar eigum ekki samelið.

    Sú sögn hefur orðið ótrúlega almenn að andstreymisveiði sé útbreiddasta veiðiaðferðin í silungsveiði í straumvatni fyrr og síðar. Það er nú aðeins orðum aukið, því það er alls ekki eins lagt síðan og flestir halda að andstreymisveiði var kynnt til sögunnar hér á landi, svona í sögulegu tilliti. Þar sem silungurinn snýr lagsamlega oftast snjáldrinu upp í strauminn er ekki svo galið að laumast aftan að honum, þ.e. fyrir neðan hann í straumi einmitt í dauða punktinum og kasta upp fyrir hann og leyfa agninu að fljóta að honum. Að vísu erum við þá alltaf að smella línu fyrir sól og myndum þannig skugga í vatninu sem fiskurinn getur auðveldlega séð. Einfalt ráð gegn þessu, svona á pappírnum í það minnsta, er að koma línunni upp og á ská fyrir fiskinn, ekki beint yfir hann. Með þessu móti forðum við skugganum frá fiskinum ásamt taumi og mögulega línunni sjálfri því oft hefur góður fiskur tapast við það eitt að hann rekur snjáldrið í tauminn, styggist eða færir þannig fluguna úr færi áður en hann kemur auga á hana. Annað gott ráð í andstreymisveiði er að halda falsköstum í lágmarki eða í það minnsta frá fiskinum þar til æskilegri línulengd er náð.

    Kraðak í andstreymi
    Kraðak í andstreymi

    Höfundur:

    Kristján Friðriksson
  • Ofar þýðir minna

    18. október 2013
    Fiskurinn

    Upp

    Forsíða

    Það er ekki átroðningi fjölskyldumeðlima á grúskinu mínu fyrir að fara á mínu heimili. Að vísu er ég giftur veiðifélaga mínum en hún er að mestu laus við allt grúskið sem ég sökkvi mér reglulega niður í. En, það vildi nú samt svo skemmtilega til um daginn að eldri sonur minn uppfræddi mig óumbeðinn um formúluna fyrir sjónsviði silungsins. Það kom mér skemmtilega á óvart að hann hafði verið að stúdera ljósbrot o.fl. í líffræði í skólanum og fannst þetta eiga fullt erindi við mig með mína dellu. Mér datt í hug hvort fleiri hefðu ekki gagn af þessari framsetningu stráksins þannig að ég kom henni á mynd og í orð sem hér fara á eftir. Það er auðvitað langt því frá að hér sé einhver nýr sannleikur á ferðinni og hefur oft sést á netinu og í bókum, en til að bæta um betur þá hef ég útbúið smá Excel reiknilíkan aðgengilegt hérna sem mönnum er velkomið að hlaða niður.

    Sjónsvið silungsins
    Sjónsvið silungsins

    Skýringar:

    1. Ljós berst fiskinum inn um glugga í vatnsborðinu sem myndar 97° keilu.
    2. Sjónsvið fisksins ofan þessa glugga takmarkast mest af yfirborði vatnsins. Gárað yfirborð skerðir útsýnið verulega, regndropar sömuleiðis.
    3. Blindi punktur fisksins eftir vatnsbolnum nemur u.þ.b. 10° með fráviki allt að +10° sé yfirborð vatnsins óstöðugt.
    4. Allt utan við 97° gluggann sér fiskurinn í raun sem endurspeglun vatnsbolsins á því sem er undir yfirborðinu. Þetta er svæðið undir dökk-gráu geirunum.
    5. Allt innan vatnsbolsins og 15 m fjarlægðar sér fiskurinn bara þokkalega vel, utan þess sem leynist aftan við hann.

    Ef við gefum okkur að fiskurinn sé á svamli við mörk efra fæðusvæðisins (50 sm dýpi) og u.þ.b. 10 m frá landi, þá fer hann létt með að greina hreyfingu okkar því hann sér allt sem er 166 sm og hærra á bakkanum. Ef fiskurinn færir sig aftur á móti ofar í vatnsbolinn, segjum 20 sm þá sér hann aðeins það sem er 172 sm á hæð eða hærra.

    Ummæli

    12.11.2013 – Urriði: Heyrði einu sinni að þetta væri ástæðan fyrir að krakkar grísast oft til að setja í stóra fiska, þeir eru hreinlega það litlir(<160 cm) að fiskarnir sjá þá ekki og eru ekki jafn varir um sig. Fyrir nokkrum árum varð ég vitni að 8 ára gutta taka 5 punda urriða beint fyrir framan mig svo ég útiloka ekki þessa kenningu :)

    Einnig hefur mér gengið mun betur á viðkvæmum veiðistöðum eftir að ég byrjaði að nánast skríða á árbakkanum… skiptir engu máli þó ég líti kjánalega út, það sér mig hvort sem er enginn.

    Höfundur:

    Kristján Friðriksson
«Fyrri síða
1 … 246 247 248 249 250 … 349
Næsta síða»

FOS

Allur réttur áskilinn – © 2025 – Kristján Friðriksson

  • Facebook
  • Vimeo
  • Issuu
  • YouTube
  • Instagram
  • Senda skilaboð
  • Áskrift í tölvupósti
 

    • Gerast áskrifandi Subscribed
      • FOS
      • Join 178 other subscribers
      • Already have a WordPress.com account? Log in now.
      • FOS
      • Gerast áskrifandi Subscribed
      • Skrá mig
      • Innskráning
      • Report this content
      • Skoða vef í lesara
      • Manage subscriptions
      • Collapse this bar