Skip to content
FOS
  • Febrúarflugur
  • Færslur
  • Flugur
  • Grúsk
    • FiskurinnNokkrir punktar um hegðun fisksins sem við erum að eltast við.
    • GreinaskrifGreinar og fréttir sem komið hafa fram á hinum og þessum miðlum á liðnum árum.
    • GræjurNokkrar greinar um veiðistangir, hönnun þeirra og eiginleika.
    • HnútarNokkrir góðir hnútar
    • HnýtingarÝmislegt sem tengist veiðiflugum, hnýtingu þeirra og hönnun.
    • Hnýtingarefni
    • KannanirÝmsar kannanir sem FOS.IS hefur gert meðal lesenda sinna, niðurstöður þeirra og hugleiðingar út frá þeim.
    • KasttækniAlltaf gott að rifja upp kasttæknina.
    • Lífríkið
    • Línur og taumarÝmislegt gagnlegt sem lýtur að flugulínum og taumum.
    • MaturNokkrar uppskriftir og umfjöllun um þann mat sem má gera sér úr aflanum.
    • Veiðiferðir
    • Veiðitækni
    • ÞankarÝmsir þankar og hugleiðingar
    • ÆtiðAllt sem fiskurinn leggur sér til munns.
  • Vötnin
  • Myndir
  • Töflur
    • AFTM
    • Alfræði
    • Byrjendur
    • Festingar
    • Fiskurinn
    • Flóðatafla
    • Hlutföll
    • Krókar
    • Kúlur & keilur
    • Lög og reglur
    • Taumar og flugur
    • Þráður
  • Tenglar

  • Tilvitnun

    8. júlí 2016
    Tilvitnanir

    Upp

    Forsíða

    fos_tilv091

    Höfundur:

    Kristján Friðriksson
  • Þeir leynast víða sauðirnir

    6. júlí 2016
    Lífríkið

    Upp

    Forsíða

    Fyrir hálfum mánuði síðan birti ég hugleiðingar mínar um slælega umgengni við náttúru Íslands. Kveikjan að þeim hugleiðingum mínum var því miður umgengni veiðimanna við Hítarvatn sem ég varð vitni að.

    Í framhaldi þessa lenti ég á smá spjalli við kunningja mína í vinnunni og þá kom til tals hjarðhegðun okkar mannfólksins. Það virðist vera áberandi að þar sem einn sóði drepur niður fæti, þar spretta upp nokkrir til viðbótar og þannig getur smáræði orðið að ruslahaug. Það verður að viðurkennast að ég hef alveg fundið fyrir einkennum þessarar hjarðhegðunar hjá mér. Þegar ég kem að veiðistað þar sem umgengni hefur verið einstaklega slæleg, þá getur mig alveg brostið geð til að taka upp ruslið sem ég rekst á. Þetta eru aðeins væg einkenni og hafa blessunarlega engin áhrif á það hvernig ég hafa mínum sorpmálum, en sauðslegt engu að síður.

    Taumar og taumaendar fara einfaldlega niður í vöðlurnar mínar yfir daginn. Það eru reyndar til einstaklega sniðugar græjur sem hægt er að nota til að vinda taumaenda og girni inn á og tæma þegar komið er að næstu ruslatunnu en mér dugar vöðluvasinn eða brjóstmálið til að geyma mínar afklippur.

    Eftir notkun fara mínar drykkjarumbúðir einfaldlega aftur ofan í þann vasa eða bakpoka sem ég notaði til að bera þær með mér á veiðistað. Þetta er nú ekki flókið og ætti að vera á flestra færi, ekkert frekar en að ganga frá pappír eftir að hafa gengið örna sinna.

    En svo kemur að slógi og beinagörðum sem falla til á veiðistað. Einn kunningi minn vakti mig til umhugsunar um að margir veiðimenn hafa bara ekki hugmynd um það sem á sér stað þegar slógi eða fiskúrgangi er skilað aftur í vötnin. Sumir veiðimenn gera þetta í þeirri góðu trú að þeir séu að fóðra fiskinn sem eftir er í vatninu. Þetta er leiður misskilningur og útbreiddur. Við það að henda slógi í vatnið eða skilja það eftir við bakkann eru veiðimenn að viðhalda hringrás bandorma í náttúrunni sem aðeins veikir fiskistofnana í nærumhverfinu. Það eru helst krabbadýr og sviflægir fiskar sem nýta sér úrgang og þannig komast egg bandorms aftur inn í fæðukeðjuna og enda með einum eða öðrum hætti í lokahýsil sínum; laxi, urriða, bleikju, fugli eða spendýrum þar sem þeir fjölga sér enn frekar. Egg ormsins skila sér síðan aftur út í náttúruna með saur og þannig hefst hringrásin upp á nýtt. Það er því engum greiði gerður að skilja slóg og fiskúrgang eftir á veiðislóð. Komum fiskúrgangi í ruslið rétt eins og öðru sem til fellur á veiðistað.

    Lífsferill bandorms
    Lífsferill bandorms – © FOS.IS

    Höfundur:

    Kristján Friðriksson
  • Veiðivötn, 1. – 5. júlí

    5. júlí 2016
    Veiði

    Upp

    Forsíða

    Eftirvænting, tilhlökkun, spenna, smá vonbrigði, sáttur. Hvar annars staðar en í Veiðivötnum er hægt að upplifa þetta allt á einu bretti? Árlegri Veiðivatnaferð er sem sagt lokið og heim erum við veiðifélagarnir komnir; þreyttir, ánægðir og staðráðnir í að mæta aftur að ári með þessum frábæra hópi núverandi og fyrrverandi Skagamanna sem fóstraði okkur nú, þriðja árið í röð.

    Við hófum leika á föstudaginn með því að renna í Snjóölduvatn og tókum þar 17 bleikjur til að grynnka aðeins á sístækkanir bleikjustofni vatnsins. Þess ber að geta að sára lítill hluti þessa afla hefði dugað upp í nös á ketti, svo smár var fiskurinn. Eftir að hafa átt við kóðið rétt vestan við Snjóöldupoll afréðum við að renna á nýjar slóðir. Eftir hressingu í Hermannsvík við Litlasjó héldum við áfram út að Litlutá (einmitt, maður reynir oft að veiða síðustu góðu veiðiferð aftur og aftur) en þegar ljóst var að enginn fiskur var í augnsýn eða tilkippilegur ákváðum við að renna alveg inn að Strigaskó. Ósköp varð þessi ferð okkar snautleg, ekki einn einasti fiskur á land úr Litlasjó, en við vorum meira en sátt og full væntinga fyrir næsta degi þegar við drógum sængur upp að höku og tókum til við að hrjóta í takt.

    Litlisjór við sólsetur
    Litlisjór við sólsetur

    Laugardagur til lukku? Tja, hann byrjaði alveg þokkalega hjá öðru okkar í Stóra Hraunvatni undir Gaukshöfða þar sem ég landaði jómfrúarfiskinum mínum í norð-austan fræsing á móti öldunni. Skömmu síðar lönduðu nærstaddir veiðimenn einum mjög góðum og í bjartsýniskasti hélt ég að nú værum við dottinn í lukkupottinn, allt að gerast. En, nei það varð nú ekki og eftir að hafa næstum rifið handlegginn af mér í köstunum upp í vindinn ákváðum við að renna inn að Nyrsta Hraunvatni, en þar var einstaklega lítið um að vera þannig að við kíktum í Skeifuna (jómfrúarferð) en stoppuðum ekki lengi.
    Eftir hádegishressingu renndum við aftur inn að Snjóöldu og komum okkur að þessu sinni fyrir á Bátseyrinni. Ekki varð sú ferð til fiskjar, en áfram héldum við og nú í leit að smá hvíld frá vindsperringi þannig að Kvíslarvatnsgígur varð fyrir valinu. Einstaklega fallegt vatn, en nokkuð slungið að því mér fannst. Á baka leiðinni stoppuðum við örlítið við í Kvíslarvatni þar sem frúin tók eina bleikju sem fer í harðfisk næsta haust. Einhver óeirð var þarna í okkur og við ákváðum að renna inn að Norsaravík við Litlasjó þar sem norðaustan vindurinn hamaðist við að fylla víkina af æti fyrir urriðann. Þarna virkaði víkin sem trekt sem fljótlega fylltist af flugu og ýmsu öðru góðgæti, en það gleymdist greinilega alveg að láta fiskinn vita af þessu. Eftir nokkrar tilraunir með ýmsar flugur og misgóð köst upp í vindinn gáfumst við upp og ákváðum að ljúka deginum í Langavatni að norðan þar sem maður gæti hvílt kasthöndina örlítið. Því miður lék Langavatnið ekki við okkur eins og í fyrra og árið þar á undan.

    Sólsetur handan Fossvatna
    Sólsetur handan Fossvatna

    Sunnudagurinn gekk í garð og bar nafnið með rentu, glampandi sól og hitastigið tosaðist heldur betur upp. Við byrjuðum daginn í jómfrúarferð í Breiðavatn þar sem við gerðum okkur smá vonir um að bleikjan léti sjá sig í uppitökum eða klaki. Því miður virtist bleikjan hafa sofið yfir sig þennan morgun og úr Breiðavatni fórum við yfir í Ónefndavatn. Síðustu óstaðfestu fréttir herma að Vatnanafnanefnd hafi komið saman og talið ótækt að enn væri ónefnt vatn á Íslandi og því ákveðið að skýra það í höfuðið á nefndinni sjálfri. Hér eftir heitir vatnið víst Nefndavatn og nú má hver sem er trúa þessari (skrök) sögu ef hann vill. Mér finnst þetta vatn nokkuð skemmtilegt og í þessari jómfrúarferð sýndi fiskurinn sig með uppitökum, byltum og ýmsum látum úti á vatninu, en af gerviflugum var hann ekki ginkeyptur þannig að við renndum enn eitt skiptið inn að Snjóöldu og nú varð Snjóöldupollur fyrir valinu.
    Eitthvað var nú sólskynsskapið farið að verða skýjað þegar við fórum úr Snjóölduvatni, enn og aftur með öngulinn í setvöðvanum. Til allrar lukku fyrir geð okkar veiðifélaganna hittum við ættingja konunnar sem voru nýkomin úr Krókspolli með nokkrar bleikjur í farteskinu þannig að við snérum okkar kvæði í kross og tókum stefnuna á pollinn. Jú, hann heitir pollur og varað hefur verið við að hann hafi samgang við Tungnaá og því gæti verið á öllu von í honum, en samgangur er ekki til staðar, í það minnsta um þessar mundir og fiskurinn gæti verið stærri, en það var virkilega þess virði að skjótast í pollinn og finna aðeins fyrir tökum svangrar bleikju eftir engar tökur síðustu vatna.
    Á bakaleiðinni fengum við þá hugmynd að kanna stöðuna á Nýjavatni, svona fyrst við vorum að kynna okkur smábleikjunar. Mosanef varð fyrir valinu og eins og venjulega voru bleikjurnar sár-svangar og viljugar til töku. Við veiðifélagarnir komum okkur fyrir sitt hvoru megin við nefið, ekki nema 10 metrar á milli okkar og týndum upp nokkrar bleikjur. Það var kannski tilviljun, en það var verulegur munur á stærð þeirra bleikja sem veiddar voru austan við nefið og vestan. Að vestan voru bleikjurnar næstum því í þokkalegri stærð á meðan að allt sem veiddist að austan var í sardínustærð. E.t.v. er hægt að finna þokkalegar bleikjur inn á milli í vatninu, sé vel leitað.
    Eftir Nýjavatn renndum við í Langavatnið sem enn brást okkur á hefðbundnum slóðum okkar þrátt fyrir að vatnið hafi verið að gefa öðrum veiðimönnum á öðrum stöðum betur síðustu daga. Þar sem þetta var landsleiksdagurinn mikli, var ákveðið að safnast saman á Lönguströnd við Litlasjó um kvöldið, veiða og fagna hverju marki. Eitthvað var minna um fögnuð að leikslokum og það sama má segja um veiðimennsku okkar veiðifélaganna. Ekki branda á land, þótt sett væri í væna fiska sitt hvoru megin við okkur.

    Það er nægt æti í Veiðivötnum
    Það er nægt æti í Veiðivötnum

    Ekki var mánudagurinn síðri sunnudeginum hvað veðrið snerti. Við byrjuðum á morgunverði á eiðinu á milli Draugatanga og Höfða við Litlasjó. Smurt og gómsætt í gogg en ekki uggi kominn á stjá. Sneypt héldum við til baka og tókum stefnuna á Arnarpoll, enn eitt vatnið sem við höfðum ekki prófað. Það verður ekki af þessu vatnið skafið að umhverfið er dásamlegt og gaf ágætt skjól, reyndar svo mikið að flugan var mann alveg lifandi að éta. Og það var fleira sem vatnið færði mér, stærsti fiskur ferðarinnar kom á land og bíður nú eftir því að vera grafinn og sneiddur á brauð.
    Eftir Arnarpoll gerðum við enn eina tilraun til að plata bleikjurnar í Langavatni til töku. Vatnið var eins og spegill, hitastigið með besta móti en ekki ein einasta uppitaka sjáanleg og aðeins eitt skvamp var það sem við höfðum upp úr krafsinu. Stundum eru veiðimenn einfaldlega sneiddir allri gæfu og það á við um okkur hjónin þegar kom að Langavatni í þessari ferð. Það gengur bara betur næst…..
    Við vorum eiginlega svolítið slegin eftir síðasta rothögg Langavatns og leituðum því á náðir Suðurbotna Snjóölduvatns. Eitthvað hafa blessuð vötnin sammælst um að gera okkur gramt í geði, því ekki urðum við vör við fisk í Suðurbotnum heldur. Nú var farið að fjúka í flest skjól og ekki síst í geð undirritaðs. Átti þessi ferð að verða sú lélegasta? Við veiðifélagarnir sammæltust um að gera eina tilraun enn við Litlasjó og komum okkur því fyrir á mörkum Fyrstuvíkur og Hrauns. Ekki leið á löngu þar til frúin benti mér á að fiskur væri í æti á yfirborðinu, nú væri lag. Til að gera langa sögu stutta, þá gerðum við hjónin alveg prýðilega veiði þarna og fiskurinn var í miklu stuði þar sem hann úðaði í sig flugum og ýmsu góðgæti sem aldan bar þarna að landi. Samtals settum við í 26 fiska, 6 fengu líf og 3 sluppu. Það voru því 17 stk. sem fóru á aðgerðarborðið laust upp úr kl.23, lagðir á ís og eru nú komnir í frystinn hér heima. Það sannaðist þetta síðasta kvöld okkar að leiknum er ekki lokið fyrr en feita hrygnan hefur sungið sitt síðasta lag. Frábær endir á frábærri ferð okkar í Veiðivötn þetta árið.

    Bleikjur í ferð Bleikjur alls Urriðar í ferð Urriðar alls Fj.ferða
     15 / 17 21 / 27 7 / 15 8 / 19 9 / 11

    Höfundur:

    Kristján Friðriksson
  • Langavatn á Skaga

    1. júlí 2016
    Myndbönd

    Upp

    Forsíða

    Nokkrar svipmyndir af Langavatni á Skaga.

    Höfundur:

    Kristján Friðriksson
  • Tilvitnun

    1. júlí 2016
    Tilvitnanir

    Upp

    Forsíða

    fos_tilv090

    Höfundur:

    Kristján Friðriksson
  • Af hverju ekki?

    29. júní 2016
    Lífríkið

    Upp

    Forsíða

    Rétt eins jólasveinar fara á stjá í desember og páskaungar skjóta upp kollinum í mars eða apríl, þá vaknar hún á hverju ári spurningin um það hvers vegna ekki má nota síld og makríl sem beitu í hinu eða þessu vatninu. Þetta sumar er engin undantekning frá reglunni. En hvers vegna er þessi beita bönnuð í eins mörgum vötnum og raun ber vitni?

    Ekki veit ég til þess að sérstakar rannsóknir hafi verið gerðar á skaðsemi mismunandi beitu í vötnum, en þær eru nokkrar til sem lýsa sýkingum í síld og makríl, sýkingum sem hæglega geta haft áhrif á ferskvatnsfiska.

    Ein tegund hringorms, hvalormur (síldarormur) nýtir krabbadýr sem burðarhýsil þar sem ormurinn þroskast og verður smithæfur. Þess vegna eru fiskar sem nærast á krabbadýrum (t.d. loðna, sandsíli, síld og makríll) líklegir millihýslar hvalorms sem er, vel að merkja, ríkjandi tegund hringorma í norður Atlantshafi. En sýkingin er alls ekki einskorðuð við framangreindar tegundir. Hvalormur finnst í sjógengnum fiski, s.s. sjóreið, sjóbirtingi og laxi. Gotraufarsýking í laxi er t.d. vegna hvalorms. Nánar um hringorma hér.

    Önnur sýking sem herjar á síld og makríl er svipudýr að nafni Ichthyophonus hoferi. Þetta sníkjudýr hefur verið til staðar í íslensku sumargotsíldinni frá árinu 1991 og nýverið birti Hafró upplýsingar um að þessi sýking í stofninum sé aftur á uppleið. Eitt einkenni þessarar sýkingar er blæðing í holdi og líffærum fiska sem leiðir oft til dauða. Spendýrum stafar ekki hætta af þessu smiti en fæstum  þykir sýktur fiskur kræsilegur til átu eins og gefur að skilja enda getur nokkuð óþægileg lykt fylgt þessari sýkingu. Þekkt smitleið þessa sníkils er þegar fiskur étur sýktan vef. Í gegnum tíðina hefur þessi sníkill valdið töluverðum skaða í lax- og silungseldi víða um heim ásamt því að leggjast á stofna villtra laxfiska. Þótt þessi sýking nái sér ekki á strik í ferskvatni, benda rannsóknir til að sýking geti eftir sem áður átt sér stað í ferskvatni.

    Sýking í síld - © Mast
    Sýking í síld – © Mast

    Nú kann einhver að benda á að hér hafi ég ekki dregið fram neinar vísindalegar sannanir fyrir bráðri smithættu af síld og makríl, en sé litið til heimilda má leiða líkum að smitleiðum sem ber að varast. Ég er þeirrar skoðunar að við eigum alltaf að leyfa villtum ferskvatnsstofnum okkar að njóta vafans, í þessu eins og öllu öðru sem getur stefnt framtíð þeim og heilbrigði í hættu. Það er undir veiðifélögunum komið að setja hömlur á notkun lífrænnar beitu og það verður víst seint einhugur um slíkar ákvarðanir, en séu þær settar ber veiðimönnum að fylgja þeim hvort sem þeim líkar betur eða verr.

    Þess ber að geta að þetta efni átti upphaflega að vera innlegg mitt í spjallþráð á Facebook, en þegar sá þráður fór að einkennast af upphrópunum og ósvífnum orðahnippingum á báða bóga, lét ég ógert að taka þátt í þeirri umræðu og ákvað að birta þetta hér á síðunni í staðinn.
    Hafi einhver athugasemdir eða ábendingar fram að færa um þessa samantekt mína, þá er viðkomandi velkomið að senda mér slíkt, en orðahnippingar og upphrópanir mun ég ekki birta.

    Heimildir, umfram þær sem finna má í tengdum greinum:
    Rannsóknarstofnun fiskiðnaðarins – Hringormar
    Hafrannsóknarstofnun – Ichthyophonus hoferi sníkjudýr í fiskum
    Mast – Ichthyophonus í síld
    Wildlife Disease Association – Effects of Ichthyophonus…
    University of Goteborg – Hassan Rahimian

    Höfundur:

    Kristján Friðriksson
«Fyrri síða
1 … 172 173 174 175 176 … 349
Næsta síða»

FOS

Allur réttur áskilinn – © 2025 – Kristján Friðriksson

  • Facebook
  • Vimeo
  • Issuu
  • YouTube
  • Instagram
  • Senda skilaboð
  • Áskrift í tölvupósti
 

    • Gerast áskrifandi Subscribed
      • FOS
      • Join 178 other subscribers
      • Already have a WordPress.com account? Log in now.
      • FOS
      • Gerast áskrifandi Subscribed
      • Skrá mig
      • Innskráning
      • Report this content
      • Skoða vef í lesara
      • Manage subscriptions
      • Collapse this bar