Flest allur hnýtingarþráður sem maður kaupir í dag er í það minnsta forvarinn (e: pre-waxed) en þar með er ekki sagt að hann sé nægjanlega vaxborinn. Það er ágæt regla að bæta aðeins við vaxið, sérstaklega þegar maður er að hnýta væng á votflugu.

Betur vaxborinn þráður situr betur á krókinum og er líklegri til að hanga á sínum stað þegar keflishöldunni er sleppt.

Þegar ég skrifa þetta þá þykist ég heyra viðbrögð eins félaga míns sem lætur mig heyra það reglulega; Hvernig er það, veistu bara ekki neitt?  Við sumu er einfaldlega ekki hægt að finna eitthvað eitt svar og þessi spurning er einmitt slík. Ég er einn þeirra sem nota fjölda flugna sem hreina og klára afsökun, fyrir öllu. Ég er með allt of margar tegundir flugna í boxinu, en á sama tíma með allt of fáar stærðir og þyngdir. Þannig get ég borið því við að votflugan mín var heldur of stór eða lítil, eftir því sem hentar. Púpan var heldur lítil og létt og náði því ekki til fisksins á botninum. Þurrflugan var allt of stór sem er yfirleitt raunin vegna þess að ég sé ekki þessi litlu kríli.

Það eru til þeir veiðimenn sem eru aðeins með fjórar til fimm tegundir flugna í boxinu, samt er boxið fullt af flugum. Þeir hafa fundið sínar flugur og veiða aðeins á þær og ekkert annað. Kannski er það máttur netsins sem hefur orðið til þess að þessir veiðimenn eru mjög áberandi á ákveðnum vefjum og spjallsíðum. Ef maður er svo heppinn að fá að gjóa augunum yfir boxin þeirra, þá er ekki óalgengt að sjá ákveðið munstur.

Brúnar flugur af ættstofni Pheasant Tail eru nokkuð áberandi í stærðum frá agnarsmáu upp í það sem einhver kann að telja að jaðri við straumflugu. Flestar þeirra eru án sjáanlegs kúluhauss, en þyngdar engu að síður. Annað hvort með kúluna undir thoraxinum eða tungsten á búk. Raunar getur þessi röð einnig samanstaðið af hérum í öllum mögulegum útgáfum. Hérahár verður nefnilega meira brúnt en drapplitað þegar það blotnar.

Svo eru það þessar svörtu. Þarna getur allt mögulegt gerst. Sumir veðja alltaf á Hatara, þ.e. flugur úr svörtum vinyl og gildir þá einu hvort þeir setja skott, skottlok eða kraga á kvikindið. Þekktar flugur eru BAB, Krókurinn og Alma Rún. Þeir sem hafa ekki ánetjast leðri eða pleðri halda sig við hefðbundið efni og einn sem ég þekki er aðallega með Burton í svarta liðinu.

Glepjur manna eru misjafnlega glysgjarnar. Ein af skemmtilegri glamúr röðum sem ég hef séð samanstóð eingöngu úr Royal Coachman í öllum þeim mögulegu og ómögulegu útfærslum sem hnýtaranum datt í hug að sjóða saman. Allt frá sérstaklega skemmtilegum mjónum upp í feitar og pattaralegar flugur sem sóru sig í Zulu ættbálkinn. Svo geta menn haldið sig á hefðbundnari nótum og hnýtt Watson‘s Fancy púpur með og án kúluhauss, kraga eða ekki, mjóar, feitar og ofur stórar útgáfur sem líkjast Killer meira en honum Watson karlinum.

Fjórða, og síðasta röðin sem ég ætla að nefna, er hlaðin fulltrúum málma úr lotukerfinu. Ég hef oft velt því fyrir mér hvers vegna koparflugur eru jafn vinsælar hjá silunginum eins og raun ber vitni. Þessar flugur er hægt að hnýta úr öllum mögulegum afgöngum uppgefinna jólasería. Úr rauðum kopar, brúnum, grænum og gulum. Einu mega menn þó ekki gleyma, ef þessar flugur eiga að halda gula litnum, þá er eins gott að blanda sinki við koparinn og notast við brass. Það fellur síður á brass heldur en hreinan kopar. Þekktar flugur í þessari röð eru Koparmoli, Brassie og þeir félagar Copper John og Prince Nymph. Þær síðar nefndu geta reyndar allt eins átt heima í glepjuröðinni.

Er þetta byrjendaboxið eða fyrir lengra komna? Ég hef lúmskan grun um að byrjendaboxið gæti litið svona út, svo kemur þetta tímabil þar sem maður lætur glepjast af öllu mögulegu og yfirfyllir boxin. Ég er staddur þar, en þegar þroskinn færist yfir fækkar bæði flugum og boxum.

Ég hef alltaf haft ákveðnar taugar til sænska veiðivöruframleiðandans ABU. Þótt bráðskemmtilegar gamlar sjónvarspauglýsingarnar með Óla Abu séu vissulega minnisstæðar („Nú, auðvitað með Abu!“) þá er það raunar Abu Diplomat sem ég tengi fyrst og fremst við. Þetta var fyrsta flugustöngin mín, þjarkur sem mátti þola ýmislegt og fyrirgaf flest allt sem óvanur fluguveiðimaðurinn bauð henni.

Það vakti athygli mína á síðasta ári þegar Michael Jensen setti nokkur myndbönd af fornfrægum ABU Optic flugum á netið Kannski setti Michael þessi myndbönd fram til að fylgja eftir þýðingu bókar sinnar ABU Optic flies yfir á ensku. Þessa bók sá ég fyrst á frummálinu fyrir nokkrum árum og blaðaði lauslega í gegnum hana á netinu en naut kannski ekki sem skildi vegna hrognamálsins sem hún var skrifuð á. Ég gaf henni annað tækifæri um daginn og náði þá aðeins meiri tengingu við hana.

ABU Optic flugurnar komu fyrst fyrir almenningssjónir um 1967 þegar ABU setti á markaðinn eigin flugur undir þessu nafni. Optic vísar beinlínis til þessara gríðarlegu áberandi vaskakeðjuaugna sem þessar annars rennilegu straumflugur skörtuðu. Mér skilst að þessar flugur hafi borist snemma til Íslands og í ákveðnum landshluta gengu þær undir gæluheitinu Glámur, samanber gleraugnaglámur. Fyrstu flugurnar hétu grípandi nöfnum eins og Callgirl, Pin-up og Playboy og manni bíður í grun að ABU hafi haft mjög ákveðin markhóp viðskiptavina í huga þegar þeir völdu þessi nöfn.

Þessar flugur voru hnýttar samkvæmt gamalli hefð, aðeins úr náttúrulegum efnum eins og silki, íkornahárum og flosi sem var náttúrulega snjallt hjá ABU. Sagan segir að ABU hafi ekkert endilega verið að votta hefðbundnum stórlaxaflugum virðingu sína með þessum áferðafallegu flugum. Þess í stað hafi hrein og bein markaðskænska ráðið ferð, flugurnar entust heldur illa úr þessum hráefnum þannig að markaðurinn mettaðist ekki svo auðveldlega. Fljótlega fór þó að bera á því að hnýtarar gerðu smávægilegar breytingar á þessum vinsælu flugum. Sumir losuðu þær við vaskakeðjuna, aðrir fóru í stórtækari breytingar og hnýttu þær á stærri króka heldur en þá upprunalegu #8 og #10 og notuðu eitthvað endingarbetra efni í þær þannig að ekki þyrfti að hnýta nýja flugu fyrir hverja veiðiferð. Hvað sem er til í þessum sögum, þá eru þetta ekkert ólögulegar flugur og kannski væri það vel þess virði að setja í nokkra svona hvæsandi gleraugnagláma.

Í þeirri góðu bók, Veldu flugu segir Pétur Steingrímsson að “Allar flugur sem synda undir yfirborði heita einu nafni votflugur. Þær spanna allt bilið frá alklæddum fjaðraflugum til vænglausra flugna á lirfu- eða púpustigi.“

Á þessum vef og í því efni sem hér er ritað er öllu þrengri merking lögð í orðið votfluga og aðeins átt við þær hefðbundnu flugur sem eiga ættir að rekja beint til fyrstu veiðiflugnanna. Sagnfræðinga greinir raunar aðeins á um það hvort þeim elstu sé lýst í Kínverskum ritum frá einhverjum árþúsundum fyrir Krist, riti Marcusar Valerius Martialis sem fæddist árið 40 eftir Krist í Róm eða þá Claudius Aelianus sem fæddist einhverjum 120 árum síðar á svipuðum slóðum. Hvað sem rétt reynist í þessu þá hafa flugur verið hnýttar samkvæmt lýsingum rómverjanna og þær eiga sér merkilega samsvörun við þær flugur sem við köllum klassískar votflugur.

Flugur í líkingu við þessa hafa gengið í reglulega endurnýjun lífdaga hjá veiðimönnum og ég er enginn undantekning þar frá. Fyrstu flugurnar sem ég hnýtti sjálfur voru að vísu púpur, en fljótlega hreifst ég af þessum nettu, vængjuðu flugum sem svo auðveldlega fanga athygli bæði veiðimanna og fiska.

En hvernig veiðir maður þessar flugur? Ég veit ekki hvort það sé til einhver ein rétt aðferð að veiða votflugu, en mín reynsla er sú að þessar flugur má veiða á hvern þann máta sem þykir henta hverju sinni. Með hægsökkvandi línu eða sökkenda er leikur einn að sökkva flugunni þannig að hún nái nánast til botns, draga hana síðan með löngum hægum togum þannig að hún líkist púpu eða gyðlu einhvers skordýrs. Með intermediate línu og töluvert minni þolinmæði, má alveg draga fluguna snaggaralega á 15 til 20 sm. dýpi, gjarnan meðfram bakka og þá er hún ekkert ósvipuð hornsíli.

Smávaxinn votfluga á flotlínu er ekkert síður áhugaverð fæða fyrir stóra fiska heldur en litla. Meira að segja urriðar í Veiðivötnum hafa látið glepjast af Dentist sem hnýttur er í líki klassískrar votflugu, hnýtt við flotlínu og dreginn töluvert hratt inn um leið og hún lendir á vatninu. Væntanlega sökk sú fluga aldrei neðar en 10 sm. undir yfirborð vatnsins. Gæti það ekki hafa verið eitthvað í líkingu við hegðun hornsílis á spretti undan ránfiski?

Ég hef jafnvel tekið votflugu og roðið hana þurrflugukremi og leyft henni að skauta á vatninu, en þá heitir hún örugglega ekki lengur votfluga ef strangt er tiltekið. Það var nú samt hin besta skemmtun að sjá bleikjurnar eltast við þessa hallæris-þurrflugu mína og þær voru nokkra sem létu glepjast af henni.

Þrátt fyrir háan aldur, þá hafa votflugur elst nokkuð vel og ekki síst eftir að afbrigði þeirra, s.k. soft hackle flugur komu fram á sjónarsviðið. Eflaust hafa gallharðir unnendur fjaðurvængja fussað og sveiað þegar þeim fyrsta datt í hug að sleppa vængnum og hringvefja fjöður um háls flugunnar, leyfa henni að leggjast aftur með búk hennar og mynda þannig nokkurs konar búk fyrir utan búkinn. Klassíski vængurinn vék og skeggið breyttist úr hökutopp í alskegg.

Flugur sem þessar hef ég veitt á kyrru vatni á flotlínu, dregið hana inn með rykkjum þannig að hringvöfin hafa lagst alveg aftur og sprottið síðan út þegar flugan staðnæmdist og þannig hleypt töluverðu lífi í fluguna. Kannski eitthvað í líkingu við flugu að berjast um í yfirborðinu? Hver veit, en hún gekk í það minnsta í augun á fiskinum.

Þegar skordýr rísa upp að yfirborðinu nýta þau sér oft loftbólur til hjálpar. Annað hvort hafa þau falið eina slíka undir skel eða vængstæði eða gripið um eina með framfótunum. Ég heyrði einhverju sinni að þegar hnýtarar setja stálkúla á flugu, þá væru þeir að líkja eftir þessari loftbólu. Hvað er satt í þessu, veit ég ekki en sjálfur hef ég sett glerperlur á nokkrar flugur og ímynda mér að þær líkist loftbólunni meira en stálið. En hvað veit ég, ekki er ég fiskur.

Eftir stendur að þær flugur sem ég hef hnýtt með glerperlu hafa verið mér gjöfular og þá sérstaklega þar sem eitthvert klak er í gangi. Púpurnar geta verið með ýmsu lagi og af mismunandi litum, því ekki eru allar pöddur eins á litin. Ég þykist raunar hafa séð að sama paddan getur verið af nokkuð mismunandi lit eftir því hvar hún óx úr grasi, bæði hvað varðar landshluta og jafnvel í sama vatni eftir því hvað hún lagði sér til munns. Það er því um að gera að leyfa sér að hnýta púpur í nokkrum litum eða afbrigðum og ekki gleyma því að lagið á pöddunum er alls ekki það sama. Stundum eru þær nokkuð beinar, en stundum eru þær bognar, jafnvel alveg krepptar.