Þegar maður gengur frá þræðinum eftir að hálfbragðið (e: half hitch) eða whip hnút (afsakið að ég man ekki í svipinn hvað þessir hnútur heita á því ylhýra) þá vill stundum smá spotti verða eftir af hnýtingarþræðinum sem stendur út í loftið ef maður klippir.

Þá getur maður notað aðra eggina á skærunum, borið hana þétt upp að hnútinn og slitið þráðinn í stað þess að klippa eða notað svona gluggasköfu- eða rakvélablað. Afraksturinn verður yfirleitt mun hreinni og enginn spotti út í loftið sem þvælist fyrir þegar hausinn er lakkaður.

Þetta er eitthvað sem flestir hafa fengið að heyra í einhvern tíma á ævinni. Þegar sitja skal við hnýtingar í lengri tíma, þá er mikilvægt að koma sér þannig fyrir að þreytuverkir taki ekki löngunina yfir og eyðileggi góðan ásetning um fjölda flugna.

Venjuleg borðhæð til dæmis eldhúsborðs er í fæstum tilfellum heppileg upp á rétta líkamsstöðu að gera, ekki nema maður búi svo vel að eiga hækkanlegan skrifborðsstól. Yfirleitt eru borðhæð of mikil fyrir hnýtingar og þá þarf bæði að hækka stól og setja fætur upp á skemil þannig að ekki komi til óþarfa þreytu í hálsi og hnakka.

Byrjum á því að útskýra þetta orð; klekjur. Orðið varð ofaná þegar ég skaut hjálparbeiðni út á veraldarvefinn yfir smellna þýðingu á enska orðinu emerger. Ég hef afskaplega lítið íslenskubit yfir því að notast við þetta smellna orð, því það er þá jafnt á komið með því og enska orðinu; hvorugt finnst í orðabókum. Merking orðsins vísar til skordýra sem eru alveg við það að klekjast út sem fullvaxta skordýr.

Klekjur eru hvorki ákveðin tegund skordýra né skilgreint lífsstig þeirra í líffræðilegum skilningi. Í þeim skilningi sem mig langar að leggja í orðið nær það yfir þetta stutta skeið og atferli þegar púpur ýmissa skordýra rísa upp að yfirborði vatnsins til að taka á sig síðustu myndbreytinguna, þ.e. að verða að fullvaxta einstaklingi. Veiðiflugur sem líkja eftir þessu atferli geta verið af öllum mögulegum tegundum; straumflugur, votflugur, púpur og þurrflugur. Allar flugur sem hægt er að veiða á eða rétt undir yfirborði vatnsins geta sem sagt talist vera klekjur.

Það að setja hér niður nokkur orð um klekjur eru engin stórkostleg vísindi, þetta fyrirbrigði hafa veiðimenn þekkt frá því fyrstu veiðiflugurnar komu fram. Klassískar votflugur eru t.d. alveg tilvaldar klekjur, ekki síst þegar þær eru s.k. soft hackle þar sem mjúkt hringvafið leggst aftur með búkinum og tifar í vatninu, rétt eins og púpa skordýrs sem er að brjótast upp að yfirborðinu.

Reyndar eru alls ekki allar púpur sem brjótast eitthvað um á leið sinni upp að yfirborðinu. Sumar þeirra eru ósköp rólegar á leiðinni, líða bara áreynslulaust upp að yfirborðinu og reyna að láta sem minnst fyrir sér fara. Þegar þannig ber undir getur verið óhætt að eiga léttar púpur í boxinu, t.d. óþyngt Héraeyra eða Killer Bug.

En hvaða skordýr eru það sem haga sér svona? Jú, það má eiginlega segja að öll skordýr sem taka fullkominni myndbreytingu taki sig til á púpustiginu og rísi upp að yfirborðinu til að taka síðustu myndbreytingunni. Þeirra á meðal eru algengasta silungafæðan hér á landi, vorflugur og mýflugur. Fæst skordýr sem taka ófullkominni myndbreytingu staldra svona við á leið sinni upp á yfirborðið því þau breytast beint úr gyðlu í fullvaxta flugu. Þeirra á meðal eru steinflugur og dægurflugur.

Klekjur halda sig mest á innan við 15 cm dýpi í vatninu og það er því um að gera að veiða þessar flugur með flotlínu, taum í góðu meðallagi ( 9 fet ) og stilla inndráttinn af miðað við þær púpur sem eru á ferðinni. Meira um það síðar.

Þegar maður er búinn að lakka, já eða líma hausinn á flugunni, þá verða stundum þessar leiðinda leyfar af lími eða lakki eftir í auga flugunnar. Ef maður hefur ekki rænu á að fjarlægja þetta strax, þá er næstum öruggt að þegar til flugunnar á að taka, þá er maður í tímaþröng og má eiginlega ekkert vera að því að stinga storknað límið eða lakkið úr auganu.

Margir hnýtarar hafa tiltæka fjöður á hnýtingarborðinu til að renna í gegnum augað um leið og búið er að ganga frá hausnum. Eins góð og fjöðrin er nú, þá á hún það til að klístrast saman og gera lítið gagn eftir það. Þá getur komið sér vel að vera með nokkra svona tannhirðubursta við höndina, helst í nokkrum sverleikum til að hreinsa úr auga flugunnar. Það er alls ekki þörf að kaupa nýja bursta, notaðir burstar gera alveg sama gagn.

Stutta svarið við þessari fyrirsögn er kannski; alltaf, en það er ekki alveg það sem ég er að velta fyrir mér núna. Ég var að velta fyrir mér þrautreyndum flugum sem hafa áunnið sér sess sem klassískar flugur sem allir þekkja og mjög margir nota. Hversu oft þarf ný fluga að veiða þannig að hún falli í hóp þeirra klassísku?

Það er ógrynni af flugum sem koma fram á sjónarsviðið á hverju ári. Þegar ég segi nýjum flugum, þá eru raunar margar þeirra gamlar flugur í nýjum fötum. En annað slagið kemur fram fluga sem slær í gegn í skemmri eða lengri tíma og allir eru með þá flugu í boxinu. Því fleiri sem taka hana síðan úr boxinu og renna henni í alvöru fyrir fisk, þeim mun meiri líkur eru á að hún festi sig í sessi.

Hér heima eigum við nokkrar flugur sem hafa skapað sér þennan sess, þær er nánast hægt að finna á hverri blaðsíðu í veiðibókinni og allir kannast við þær. Vitaskuld hafa þessar flugur eitthvað fram að færa og þær hafa veitt vel, en hvað ef einhver hefði ekki sagt frá þeim og allir prófað? Þá væru þær leynivopn ákveðinna veiðimanna og aðeins útvaldir beittu henni. Það sem hjálpar flugu að verða klassísk er ekki síst orðspor hennar manna í millum. Áður fyrr voru það félagarnir í veiðifélaginu sem sáu um orðsporið, nú til dags er það útbreiðsla á samfélagsmiðlum sem ræður trúlega meiru um það hvort fluga nær fluginu eða ekki.

Hérna um árið rakst ég á flugu á vef leiðsögumanns vestur í Bandaríkjunum sem mér fannst sérstaklega smekkleg. Ég setti mig í samband við viðkomandi og bað hann um uppskriftina að kvikindinu og leyfi að birta hana hérna á vefnum sem ég og gerði. Þetta var árið 2010. Ég veit ekki nema einhverjir hér heima hafi þá þegar verið búnir að koma auga á þessa flugu en hún náði töluverðu flugi, ekki síst eftir að Orvis setti hana í framleiðslu og seldi í bílförmum í vefverslun sinni. Flugan er vissulega veiðin, en ég efast um að hún hefði orðið jafn vinsæl og raunin er ef hún hefði ekki fengið töluverða umfjöllun á veraldarvefnum og þá er ég ekki að tala um FOS.IS Enn þann dag í dag er Higa‘s SOS ótrúlega vinsæl um allan heim og er fyrir löngu búin að festa sig í sessi sem ein þeirra klassísku.

En ekki fá allar flugur jákvæða umfjöllun á netinu. Það jaðrar svið að sumar flugur og höfundar þeirra séu beinlínis slegnar af um leið og þær birtast. Eru jafnvel úthrópaðar fyrir að vera fölsun, eftiröpun eða bara beinlínis óboðlegar. Samt ná sumar þeirra töluverðri útbreiðslu. Kannski sannast hér hið fornkveðna; slæm athygli er betri en engin. Þrátt fyrir allt, þá held ég að það standi upp úr að fluga verður að hafa eitthvað til brunns að bera svo menn nenni að eyða einhverju púðri í hana á vefnum, hrósa eða lasta. Ef fluga fær athygli, þá eru mun meiri líkur á að einhverjir prófi hana og þá er hálfur björninn unninn.

Flest allur hnýtingarþráður sem maður kaupir í dag er í það minnsta forvarinn (e: pre-waxed) en þar með er ekki sagt að hann sé nægjanlega vaxborinn. Það er ágæt regla að bæta aðeins við vaxið, sérstaklega þegar maður er að hnýta væng á votflugu.

Betur vaxborinn þráður situr betur á krókinum og er líklegri til að hanga á sínum stað þegar keflishöldunni er sleppt.