Í síðustu viku skaut ég hér inn uppskrift að tortillum með gröfnum urriða, en það er líka hægt að nota reykta bleikju og mörgum finnst sú útgáfa ekki síðri.
Tortillur með reyktri bleikju
Uppskriftin er mjög svipuð, þ.e. á átta stórar maís tortillakökur nota ég eina dós af hvítlauks- og jurakrydduðum Philadelphia rjómaosti sem ég hræri út með einni dós af 18% sýrðum rjóma. Með reyktum fiski kýs ég að nota þennan kryddaða ost sem kemur með skemmtilegt mótvægi við reykbragðið af fiskinum sem vel að merkja þarf að vera taðreyktur. Bleikjuna sneiði ég niður þannig að hún sé í þykkara lagi og nægi í 5 – 6 raðir á smurðar maískökurnar. Að nota maískökur er kannski bara einhver sérviska í mér, en mér finnst þær fara einfaldlega betur með reyktum fiski heldur en þær úr hveiti.
Nokkrir smáréttir úr aflanum
Kökunum rúlla ég síðan þétt í lengjur og nota gjarnan sushi bambusmottu þannig að þær verði þéttar og áferðafallegri. Lengjurnar má sneiða strax niður í 1,5 – 2 sm. þykkar sneiðar, en ekki er verra að leyfa lengjunum að taka sig yfir nótt í kæli. Eigum við eitthvað að ræða drykki með þessu? Jú, vel kælt hvítvín eða ískaldur bjór sem í þessu tilfelli má alveg vera dökkur maltbjór ef vill.
Í veiðiferðum heyrir maður alltaf eitthvað spaugilegt, annað hvort frá veiðifélögum eða áhorfendum. Já, áhorfendum að stangveiði er sífellt að fjölga á Íslandi. Fjölgun ferðamanna hefur vissulega sett sitt mark á stangveiði á Íslandi, rétt eins og flest annað á liðnum árum. Fyrir utan áhorfendur á gömlu Elliðaárbrúnni og mögulega á nokkrum fleiri stöðum, þá hafa veiðimenn ekkert endilega átt því að venjast að veiða berskjaldaðir fyrir augum og orðum áhorfenda á Íslandi. Þetta hefur aðeins verið að breytast á liðnum árum og það kemur fyrir að veiðimenn upplifa sig sífellt berskjaldaðri fyrir góni og glósum áhorfenda á veiðislóð. Blessunarlega eru flestir veiðistaðir á Íslandi þannig að veiðimenn eiga mjög auðvelt með að gleyma stað og stund þannig að áhorfendur fara mjög sjaldan í taugarnar á þeim. Ef veiðimaður setur óvart í einn svona ferðamann, þá er víst rétt að árétta að það er svona veiða og sleppa lögmál í gildi á ferðamönnum, kannski svona hálfgerð klakveiði. Við gómum þá, kreistum og sleppum síðan lausum og vonum að þeir komi aftur að ári.
Einn góður frá síðasta sumri
Annars er það víst eitthvað fleira sem veiðmenn geta gleymt á veiðislóð heldur en stað og stund. Í sumar sem leið heyrði ég í veiðimanni sem hreint og beint hélt því fram að hann hefði gjörsamlega gleymt því hvernig veiða ætti urriða. Allt þetta bleikjustúss hefði bara alveg náð að þurrka kunnáttu og reynslu urriðaveiði út úr kollinum á honum. Þetta fannst mér spaugilegt, sérstaklega í ljósi þess að á þessum tímapunkti vissi ég nákvæmlega að viðkomandi aðili hafði veitt fjórum urriðum fleiri heldur en ég yfir sumarið. Þegar upp var staðið, þá þurfti reyndar ekki nema einn góðan göngutúr niður að Ljótapolli til að viðkomandi hætti þessu spaugi. En skaðinn var skeður hvað mig varðar, gat maður hreint og beint gleymt því hvernig ætti að veiða fisk? Getur minnið farið svo illa með mann að það hreinlega rænir mann þessari ánægju lífsins? Þetta var svo óþægileg tilhugsun að ég fjölgaði snarlega öllum veiðiferðum, ég ætlaði sko ekki að taka sénsinn á því að minni mitt tæki upp á einhverri ótukt.
Nú er ekki seinna vænna heldur en koma afla sumarsins í gómsæta rétti og gera sér að góðu. Það er alltaf gott að fá grafinn fisk og reyktan ofan á ristað brauð, en það er líka hægt nýta þennan fisk í gómsæta smárétti og það þarf alls ekki að taka langan tíma að útbúa slíka rétti.
Persónulega finnst mér grafinn urriði betri heldur en grafinn lax og þá er ég ekki bara að tala um grafinn eldislax, um þann fisk vil ég helst sem fæst orð hafa. Hér kemur uppskrift að gröfnum urriða sem vafin er upp í hveiti tortillakökur.
Á átta stórar tortillakökur nota ég eina dós af Philadelphia Original rjómaosti sem ég hræri út með einni dós af 18% sýrðum rjóma. Ég kýs að nota óbragðbættan ost þannig að kryddið af urriðanum fái að njóta sín. Urriðan sneiði ég niður í heldur þykkari sneiðar heldur ég nota venjulega á risað brauð, nóg til að ég geti raðað sneiðunum í 5 – 6 raðir á hverja hveitiköku sem smurð hefur verið ríflega með ostinum. Ef þið viljið heldur nota heilhveitikökur, þá mæli ég með því að smyrja örlítið þykkara lagi af osti á hverja köku. Heilhveitikökurnar eru yfirleitt heldur þurrari heldur þær úr hvítu hveiti.
Tortillabitar með gröfnum urriða
Ég rúlla síðan kökunum þétt upp (gott að nota sushi bambusmottur) og sneiði síðan rúlluna niður í u.þ.b. 1,5 sm. þykkar sneiðar. Það er ekki verra að leyfa óskornum rúllunum að taka sig í kæli yfir nótt, en ekki nauðsynlegt. Þetta er í raun mjög fljótlegt og getur hentað vel þegar óvænta gesti ber að garði. Ég leyfi mér að bæta því við að með þessu er alveg tilvalið að drekka kælt hvítvín eða stinga úr eins og einni dós af ljósum bjór.
Veiðimenn hafa á sér margvíslegt orðspor, sumt af því er satt en flest eru reyndar gömul hindurvitni og kreddur. Það er til dæmis lífseigt að telja veiðimenn í hópi skrautlegustu lygara mannskynssögunnar. Grunsamlegar aflatölur og gríðarleg stærð fiska, sérstaklega þeirra sem sleppa, eru nefndar sem sönnun þessa. Það skemmtilega við þetta orðspor er að veiðimenn ýta gjarnan sjálfir undir það, bera brigður á veiðisögur annarra og leggja síðan eigin stórkostlegar frásagnir í púkkið sem yfirleitt gera ekkert annað en toppa hina meintu skreytni. Aldrei dettur mér í hug að telja þetta til lyga, þetta er krydd sem er sérsniðið að menningu veiðimanna og órjúfanlegur partur af samræðum þeirra í millum.
Góð veiðisaga öðlast oft sjálfstætt líf, stækkar í meðförum og fylgir strangt þeim reglum sem settar hafa verið fram í málsháttum eins og Góð vísa verður aldrei of oft kveðin og Ekki láta góða sögu gjalda sannleikans. En það eru takmörk fyrir öllu, meira að segja veiðisögum. Samfélag veiðimanna er ekki lítið á Íslandi, en fréttir af þessu samfélagi bera þess nú ekki beint vitni. Yfir sumarmánuðina les maður sömu fréttina af veiði og veiðimönnum á nokkrum mismunandi miðlum, rétt eins og eitthvað eitt hafi aðeins gerst og ekkert annað. Verandi sjálfur að ströggla við það heimatilbúna markmið að færa þokkalega gáfulegar greinar á borð fyrir lesendur í það minnsta tvisvar í viku árið um kring, getur tekið á. Því er ekki að leyna að oft hefur mig langað til að taka áhugaverða frétt, breyta orðaröð hennar örlítið og gera að færslu hér á síðunni. Ég hef í 90% tilfella staðist þessa freistingu en ég get vel sett mig í spor þeirra sem láta undan henni og smyrja sömu brauðsneiðina upp á nýtt og bera á borð fyrir lesendur sína. Auðvitað verða svona fréttir svolítið einsleitar fyrir bragðið. Það er lítið krydd í lífið að lesa um sama laxinn á fjórum miðlum, sama vatnsleysið og sömu fluguna, viku eftir viku eftir viku.
Smalar að Fjallabaki
Það er nú ekki svo að ég telji mig til blaða- eða fréttamanna, smalanna eins og ég kalla þá stundum. Starf veiðifréttamanna á Íslandi á mikið skylt með smalamennsku. Það er ekki endalaust sem hægt er að skrifa frá eigin brjósti, það kemur að því að upplifun manna dugir ekki í frétt og því verða þeir að hringja í vin og smala í fréttir. Þá vill auðvitað brenna við að sama rollan er dregin í tvo eða fleiri dilka og eiginlega ekkert við því að gera. Þeir eru nefnilega ekki margir veiðimennirnir sem eru tilbúnir að segja frá að fyrra bragði og því reynir á smalana að finna ærnar sem földust í fyrstu leitum þannig að það endi ekki með því að allri séu að segja sögu sömu rollunnar.
Ekkert af ofangreindu er ástæða þess að heldur rólegt hefur verið á þessari síðu síðustu vikur. Efni síðunnar er ekki byggt á fréttum, það er byggt á sumarlöngum göngum og eigin smalamennsku sem ég legg inn í reynslubankann. Banka sem ég síðan tæmi hægt og rólega yfir vetrartímann. Þar að auki hefur þrek veiðimanna heldur dvínað á þessum árstíma og heimsóknir í september og október hafa alltaf verið heldur fáar á síðunni, rétt á milli 100 – 200 á dag. En veiðimenn eru þrautseigir einstaklingar og þurfa yfirleitt ekki langan tíma til safna kröftum og í byrjun nóvember byrja þeir aftur að kíkja hér inn, lesa og grúska í veiði og veiðimennsku, flugum og fiðri. Um leið og fyrstu vetrarlægðirnar fara af stað taka því nýjar greinar til við að birtast og vonandi veita þær einhverjum fró yfir köldustu mánuðina, verða krydd í undirbúningi næsta sumars.