Það kemur fyrir mig, rétt eins og aðra veiðimenn, að ég missi fisk eftir að ég þykist vera búinn að tryggja tökuna og held þokkalega við. Mér fannst samt keyra alveg um þverbak s.l. sumar þegar ónefndur veiðimaður sem ég fylgist stundum með, missti hvern fiskinn á fætur öðrum með tilheyrandi formælingum og særindum. Væntanlega varð ekki aðeins veiðimaðurinn sár, fiskurinn væntanlega einnig, en svekkelsið sat aðeins eftir hjá veiðimanninum. Svona getur þetta stundum verið, en þegar þetta er farin að verða regla frekar en undantekning, þá er rétt að staldra við og athuga hvort ekki megi bæta úr ástandinu. Verð raunar að taka það fram að viðkomandi veiðimaður lagfærði fljótlega hvað það nú var sem ekki virkaði og tók fjölda fiska á land eftir þetta ólukkutímabil.
Eitt af því sem vert er að athuga ef flugan vill ekki haldast í fiskinum er hvort krókurinn sé nógu beittur. Það segir sig nokkuð sjálft að sljór krókur heldur verr en beittur. Fyrstu reddingar felast þá í að skipta um flugu og ganga úr skugga um að sú nýja sé nægjanlega beitt. Síðar má taka fram brýnið og skerpa örlítið á flugunni sem sleppti fiskinum.
Ef ekkert er að krókinum, má efast um að flugan sé yfirhöfuð í réttri stærð. Ef hún mögulega of stór? Það hljómar alltaf jafn ótrúlega, en minni fluga festist betur en stór. Prófaðu að færa þig niður um eina stærð í flugu, e.t.v. liggur vandmálið í stærð hennar.
Á sporðinum burt
Þegar þetta tvennt er talið, þá eru lagfæringar á viðbragði og viðhaldi það sem oftast situr eftir. Mér hefur alltaf fundist latar tökur silungsins, sér í lagi bleikjunnar, eiga það frekar til að leka úr fiskinum. Það má svo sem alltaf reyna að landa fiskinum án þess að bregðast svolítið ákveðnar við slíkum tökum, annað hvort tekst það eða ekki. Það er reyndar sömu sögu að segja um snaggaralegt viðbragð eftir lata töku. Stundum tekst það, stundum ekki. Þarna á veiðimaðurinn völina og þar með kvölina. Sjálfur hef ég oftar en ekki brugðist tvöfalt við lötum tökum bleikjunnar; reist stöngina og tekið nokkuð hressilega í línuna á sama augnabliki. Hvort sem ég hef þannig náð að tryggja tökuna betur eða að hún var mun ákveðnari heldur en ég hélt, þá hefur þetta yfirleitt virkað fyrir mig, yfirleitt. Stundum hefur það komið fyrir að upp úr vatninu skjótist flugan ein og sér. Þetta eru augnablikin sem ég leik broddgölt á vatnsbakkanum og hnipra mig saman. Hver vill fá flugu í andlitið?
Það fór víst ekki framhjá neinum sem var staðsettur í grennd við höfuðborgina að það var sérstakt veðurfar í borginni í dag. Sól með þokuívafi, heitt og stillt veður. Sem sagt; kjöraðstæður fyrir ýmislegt silungafæði að klekjast út og krydda matseðil vatnabúa. Við veiðifélagarnir létum því slag standa og renndum upp að Elliðavatni seinnipart dagsins. Raunar endaði það með því að við fórum í Helluvatn og þar var nú heldur betur sýning í gangi. Fiskurinn velti sér í æti um allt austanvert vatnið þannig að litlu veiðimannahjörtun fóru á yfirsnúning af spenningi.
Við Helluvatn
Til að gera langa sögu stutta þá er eins gott að segja það strax að annar eins fjöldi flugna hefur trúlega aldrei verið prófaður á einni kvöldstund eins og sá fjöldi sem við prófuðum í mjög harðri samkeppni við náttúrulega fæðu silungsins í vatninu. Á endanum var það Royal Coachman þurrfluga sem sannaði sig og mjög falleg bleikja rann á hana og tók með látum, hjá veiðifélaga mínum. Ekki svo löngu síðar, eiginlega þegar við vorum að hætta og taka saman þá rann þessi líka fallegi urriði á sömu flugu og kom veiðifélaga mínum stórkostlega á óvart. Sá fiskur var svo svakalegur að ég varð að aðstoða við að losa fluguna úr honum enda ekki á eins manns færi að losa þurrflugu #12 úr skoltum u.þ.b. 7 sentímetra urriða þannig að hægt væri að sleppa honum. Flott kvöld við Helluvatn, nóg af fiski og fiskamat en ekki ein einasta taka hjá undirrituðum.
Hvað þarf til þess að verða góður veiðimaður? Því hafa margir svarað í gegnum tíðina, sumir fullir sjálftrausts og sannfæringu um eigið ágæti, en aðrir með hógværu lítillæti og taka það fram að þeir sjálfir uppfylli ekki helming þess sem gátlistinn yfir góðan veiðimann telur upp. Ég geri mér engar grillur um að ég sé góður veiðimaður, en ég stefni á það og þess vegna reyni ég að hafa nokkra punkta í huga þegar kemur að veiði.
Fyrir það fyrsta reyni ég af fremsta megni að tileinka mér þolinmæði í fluguveiðinni, ekki síst þegar kemur að kastinu. Takk fyrir, en mér gengur það yfirleitt bölvanlega. Ég hef ekki hugmynd um hve marga fiska ég fæli undan fljótfærum köstum á hverju sumri, þeir skipta væntanlega tugum. En, ég á mér viðreisnar von því ég geri mér grein fyrir þessum skorti á þolinmæði og ætla að tileinka mér aukna þolinmæði þegar kemur að næstu vertíð, loksins. Mín þolinmæði kemur úthaldi við veiði ekkert við, það er allt annar handleggur sem ég kem hér að síðar.
Við Þingvallavatn
Æfingin skapar meistarann, já einmitt. Ég æfi mig alls ekki nógu mikið, eiginlega ekki neitt áður en ég fer í fyrstu veiðiferð sumarsins. Ég reyndar skrepp nokkur kvöld niður á tún með nokkrum félögum, en þær æfingar snúast yfirleitt fljótlega upp í þögla keppni um að kasta sem lengst, ekki fallegast eða nákvæmast. Ég þarf virkilega að taka mig á í æfingunum, það fer á gátlistann fyrir næsta sumar.
Athygli er víst eitthvað sem fluguveiðimenn eiga að hafa í ríku mæli. Jú, ég athuga veðurspánna, hvenær næsta frídag ber við helgi og svo legg ég af stað. Þar með er athyglisgáfa mín eiginlega búin. Þegar ég mæti á staðinn gleymi ég allt of oft að skima umhverfið, skoða undir steinana og ganga úr skugga um hvað fiskurinn sé mögulega að éta. Ég byrja bara á einhverri öruggri flugu og sé síðan til hver verður næst í röðinni. Kannski maður reyni að breyta þessu eitthvað næsta sumar.
Ég er ríkulega búinn þrautseigju, sem er talinn kostur fyrir fluguveiðimann. Reyndar hef ég heyrt einhverja nota orð eins og þrjóska og þvermóðska þegar þeir lýsa þrautseigjunni minni, en það eru bara þeirra orð. Ég get alveg átt það til að standa mjög fastur fyrir og reyna, og reyna, og reyna þótt ekkert gefi. Mín þrautseigja leysir þolinmæðina oft af hólmi.
Þessi grein er fyrst og fremst samin fyrir sjálfan mig sem áminning um allt það sem ég ætla að laga í sumar. Ef til vill á hún ekkert erindi við aðra, eða kannski þó smá?
Biðin hefur verið nokkuð erfið eftir því að Landmannaleið F225 opnaðist um Dómadal, en loksins var komið að því og helgi + sumarfrísmánudagur runnu saman um síðustu helgi og því var ákveðið að renna inn að Landmannahelli á föstudagskvöld. Þar sem þetta var fyrsta ferð sumarsins skal vegum og vegleysum gerð skil. Vegurinn inn að Landmannahelli er bara með ágætasta móti, einn og einn gamalkunnur hnullungur á sínum stað og aðrir nýir að skjóta upp kollinum, samt ekkert til að setja fyrir sig eins og sannaðist þegar inn í Landmannahelli var komið.
Vöðin undir Sauðleysu
Eina vaðið á leiðinni er tvöfalda vaðið á Helliskvísl undir Sauðleysu, en vatnavextir að Fjallabaki hafa greinilega ekki náð að hækka neitt í ánni þannig að það er vel fært öllum 4×4 bílum, fellihýsum, tjaldvögnum og hjólhýsum.
Hjólhýsi við Landmannahelli
Þetta myndarlega hjólhýsi, ekki af smærri gerðinni, stóð hnarreist á tjaldstæðinu við Landmannahelli þegar við hjónin renndum þar í hlað á föstudagskvöldið. Ég tók eiganda þess talið og spurði hvernig honum hefði gengið að komast þetta og þá sérstaklega yfir vaðið við Sauðleysu. Hann sagði mér að þetta væri ekkert mál, bara fara varlega og kanna vel hvernig lægi í vaðinu, sneiða það rólega og þá kæmist þetta auðveldlega yfir. Ég er ekkert sérstaklega að mæla með búferlaflutningum sem þessum en langar að geta þessa sem dæmi um hvað hægt er að komast ef varlega og rólega er farið. Það skal tekið fram að ég kíkti sérstaklega undir hjólhýsið og það sást ekki á nokkrum hlut að það hefði rekist niður eða orðið fyrir hnjaski.
Nýipollur í Dómadal – horft frá Dómadalshálsi til austurs
En áfram með fréttir af færð og þá sérstaklega úr Dómadal. Nýipollur hefur hopað hratt síðustu daga, svo hratt að við sáum mun á honum og leiðinni um Dómadal frá laugardegi og fram á sunnudag. Nú er svo komið að vegurinn er allur á þurru, ekki einn einasti pollur, hvorki nýr né gamall á leiðinni, þannig að það er ekkert því til fyrirstöðu að planta sér við Landmannahelli og renna í Eskihlíðarvatn, inn að Frostastöðum eða í Ljótapoll.
Pollurinn séður úr austri
Víkur þá sögunni að veiðiskap og aflabrögðum. Við ákváðum að byrja laugardaginn inni við Frostastaðavatn og þar bar nú ýmisleg fyrir augu, þó aðallega mikið vatn. Það er í það minnsta einum metra hærra í vatninu heldur en í meðalári, bílastæðið að norðan á bólakafi og víða engin strönd þar sem áður voru 2-4 m. út í vatnið. Fyrir botni vatnsins, þ.e. að sunnan áður en komið er að hrauninu, ætti að vera ávalur og fallegur malarkambur sem aðskilur vatnið frá polli undir fjallshlíðinni. Þar er ein samfelld vík núna, en vel fært yfir að hrauninu eftir kambinum sem liggur á 20 – 30 sm. dýpi. Víkur og pollar í hrauninu hafa máðst út í töluverðan flóa með stöku skerjum og hreint ekki fært út í ystu sker, jafnvel ekki þeim sem þykjast muna hvar skerin eru.
Horft til suðurs við austurbakka Frostastaðavatns
Af fiski er það því miður að frétta að hann er í smærri kantinum og allt of mikið af honum. Þetta verður því miður bara að segjast eins og það er. Þeir fáu í góðri stærð, þ.e. lengd sem við náðum voru illa haldnir, magrir og hausstórir. Reyndar verður að taka það fram að það er okkar upplifun síðari ára að því lengra sem líður að hausti, því stærri og betur haldinn verður fiskurinn. Það er óskandi að svo verði þetta árið einnig. Stærstur hluti fiskanna, þ.e. þeir sem voru rétt um hálft pund voru aftur á móti í góðum holdum og fallegir, jafnt að innan sem utan. Við héldum okkur að mestu við syðstu víkina í hrauninu sem að vísu er næstum óþekkjanleg og það fer mjög lítið fyrir dýpisköntum og fyrrum þekktir veiðistaðir eru bara þarna einhversstaðar úti í vatninu. Flestar tóku bleikjurnar hefðbundnar flugur, með öðrum orðum Peacock með orange skotti.
Eftir Frostastaðavatnið og aðgerð afla renndum við inn að Dómadalsvatnið í þeirri von að austanstæð áttin færði einhverja urriða í kastfæri út frá vesturbakka vatnsins. Sú von brást því við urðum ekki vör við einn einasta fisk og snérum því tiltölulega snemma til Landmannahellis um kvöldið.
Nýipollur í Dómadal, glittir í Dómadalsvatn
Hér er rétt að smella inn gleðilegri frétt fyrir þá sem hafa nýtt sér aðgerðarborðið við Landmannahelli; það er búið að koma fyrir tunnu fyrir slóg og úrgang við borðið a‘la Veiðivötn og eiga Hellismenn / Veiðifélag Landmannaafréttar hrós skilið fyrir framtakið.
Ekki vorum við árrisul á sunnudaginn þannig að við vorum ekki komin á veiðislóðir fyrr en upp úr hádegi. Fyrstan hittum við fyrir félaga okkar í Ármönnum sem hafði það helst fyrir stafni að ferja afla upp úr Ljótapolli fyrir veiðifélaga sína sem gerðu þar fantagóða veiði og enduðu í að mér skilst 16 fiskum frá kl.11 og eitthvað framyfir hádegi. Skemmtileg veiði úr því vatni sem margir hafa einungis upplifað sem kvöldvatn og vitaskuld kitlaði það veiðibakteríuna í okkur hjónum að sjá þennan flotta afla. Við stóðumst samt mátið og reyndum stundarkorn fyrir okkur í Blautuverum í þeirri von að hástæð Tungnaá hefði náð að dæla þar inn einhverjum stórum bleikjum. Ekki fór nú mikið fyrir því, en verin eru mjög lituð af vatni úr ánni og vel getur verið að þær stóru leynist þarna þótt við séum ekki til frásagnar um það.
Eftir Blautuver renndum við niður að Frostastaðavatni að norðan og leituðum að fyrra vatnsborði framundan Frostastaðahrauni. Jú, kamburinn er þarna ennþá, lengst úti í vatninu og ekkert tiltökumál að vaða yfir fyrrum gróið land og út á kambinn sem marar þarna í u.þ.b. 40 sm. djúpu vatninu. Ég játa alveg að ég var ekkert óskaplega spenntur fyrir því að bæta tittum við í netið mitt, þannig að ég reyndi að höfða til hornsílaæta með því að setja lítinn Dentist undir og kasta út í dýpið og meðfram kantinum í von um aðeins stærri fisk. Ég er ekki frá því að mér hafi tekist þetta að því marki að flugan vakti töluverðan áhuga þannig að á skömmum tíma var ég kominn með á annan tug þokkalegra bleikja í netið. Að vísu hefðu þær mátt vera örlítið stærri, en þær voru í fínum holdum. feitar og þrifalegar.
Að þessari heimsókn okkar lokinni var sest á rökstóla í mosaþembu undir Norðurnámum, stungið úr eins og einni kókómjólk og japlað á kleinum. Umræðuefnið var hvort við ættum að láta slag standa og prófa Ljótapoll eða bara renna í Dómadalinn og athuga með gæftir þar. Úr varð að við fórum í Ljótapoll, fikruðum okkur niður slóðann að norðan og komum okkur fyrir í kverkinni þar sem stutt var í dýpið. Það er annars merkilegt hvað við urðum lítið vör við fisk, mjög fáar uppitökur og eiginlega fátt sem bar þess vitni að þarna væri fiskur. Eftir nokkurn tíma læddist að mér sá ljóti grunur (orðaleikur í tilefni staðsetningar) að félagar okkar í Ármönnum hefðu tæmt pollinn fyrr um daginn, það væri bara ekkert eftir fyrir utan þennan eina titt sem þeir slepptu.
Þar sem ég var aðeins vopnaður mjög hægsökkvandi línu, lét ég mig hafa það að brúkast við sökktaum til að koma flugunni niður, nokkuð sem ég er ekki vanur að nota. Ég þakka mínum sæla fyrir að áhorfendur að þessum aðförum mínum voru ekki margir, aðeins veiðifélagi minn og einn Ármaður til sem rölti niður til okkar þegar leið á kvöldið. Sá hafði verið í Herbjarnarfellsvatni og gert ágæta veiði undir hlíðum Herbjarnarfells um daginn. Þegar leið á kvöldið rofaði aðeins til og stöku fiskur fór að sýna sig og skyndilega var fiskur á hjá okkur hjónum báðum í einu. Var veislan að byrjað? Ef svo var þá var þetta stutt partí, hjá mér í það minnsta. Ég fékk þennan eina fisk, veiðifélagi minn hélt reyndar áfram og bætti fjórum við eftir að hafa misst nokkrar flugur í bæði fjallshlíð og fiskikjaft því ekki vantaði hressilegar tökurnar hjá henni. Félagi okkar fór upp úr vatninu með tvo eða þrjá fiska og kvaddi með þeim orðum að stundum hefði hann nú farið fisklaus upp úr pollinum. Að lokum þakkaði ég reyndar fyrir að vera ekki með fleiri en þessa sex fiska í pokanum, þeir sigu alveg nóg í á uppgöngunni og ég játa það fúslega að leiðin var tekin í nokkrum áföngum, það var orðið lítið eftir á tankinum eftir daginn þegar upp á brún var komið.
Þegar upp var komið blöstu Blautuver, Tungnaá og hluti Veiðivatna við okkur í miðnætursólinni og við gáfum okkur góðan tíma til að kasta mæðinni og dást að kyrrð og fegurð sumarnæturinnar. Hvorki myndir né orð fá lýst því sem fyrir augu bar, þetta verða menn að upplifa á eigin skinni.
Horft til norðurs frá Ljótapolli
Heilt yfir erum við afskaplega sátt við þessa fyrstu ferð okkar í sumar í Framvötnin og vonum að bleikjurnar í Frostastaðavatni hætti þessum megrunarstælum, stækki og fitni eins og mögulegt er á næstu vikum þannig að síðsumarið og haustið verði okkur gjöfult á fallega fiska eins og svo oft áður.
Ég hef stundum heyrt talað um að ekkert hafi veiðst í tiltekin tíma vegna þess að fiskurinn hafi legið á meltunni. Sjálfur hef ég aldrei upplifað það að sjá silung liggja á meltunni og hef satt best að segja ekki minnstu hugmynd um hvernig það ætti að fara fram. Hingað til hef ég trúað líffræðingum sem halda því fram að silungur éti stöðugt svo lengi sem fæðuframboð er til staðar og hitastig vatnsins fellur ekki þannig að orkubúskapurinn verði neikvæður. En, svo lengi má halda einhverju fram að maður fer að leggja trúnað á það, eða hvað?
Ég hef séð bleikju leggjast fyrir þegar vatnshitinn fer upp fyrir 9°C, þá leitar hún niður á botn eða eins og þekkt er í Frostastaðavatni, inn í víkur þar sem kalt vatn sprettur fram undan hrauninu. Urriðinn dregur sig víst í hlé þegar hitastigið nær 12°C en mér hefur aldrei tekist að sjá hvar og hvernig hann leggst fyrir. En þetta kemur matarást silungs eiginlega ekkert við. Meira að segja þegar bleikjan sækir í kaldara vatn, leggst fyrir, þá hættir hún alls ekkert að éta, annars væri lítið um fluguveiði á sumrum víðast hvar.
Bleikja
Veiðimenn þurfa væntanlega að leita annarrar ástæðu heldur margumtalaðs matarhlés þegar silungurinn hættir skyndilega að taka agn þeirra. Frá vori og fram á haust er líklegasta skýringin að fiskurinn hafi fært sig til í vatnsbolnum vegna hita eða vegna þess að álitlegra æti hafi skyndilega tekið að klekjast eða komið inn á veiðisvæði hans. Veiðimenn mega ekki gleyma því að silungur er nýjungagjarn, hann tekur nýframkomið æti fram yfir það sem hefur verið á matseðlinum fram að þeim tíma. Fiskurinn færir sig meira að segja til í vatnsbolnum til að nálgast nýja ætið, snýr eiginlega baki við gamla matseðlinum þótt nóg sé eftir á honum. Dæmi um svona háttalag er þegar urriði tekur Nobbler grimmt fyrri part dags, en hættir því skyndilega um hádegisbil eða um seinna kaffi þegar t.d. toppflugan tekur að klekjast. Þá færir fiskurinn sig til í vatninu, leitar örlítið út frá ströndinni eða skerjum, utar á vatnið og tekur toppfluguna rétt undir yfirborðinu. Ef þessi breyting fer framhjá veiðimanninum, þá virkar þetta eins og urriðinn verði skyndilega saddur, hætti að éta og leggist á meltuna, en því fer fjarri. Hann er einfaldlega að skipta um rétt á matseðlinum sem þýðir að veiðimaðurinn verður þá að skipta um agn, hvíla Nobblerinn og taka fram Toppfluguna.
Síðla sumars og á haustin er ekki óalgengt að fiskurinn dragi sig niður á botn eða út í dýpið þegar skyndilega hvessir eða langvarandi goluskítur hefur verið við vatnið. Vindkæling getur verið töluverð og fellt vatnshita um nokkrar gráður á skömmum tíma ef hressilega blæs. Fiskurinn hættir ekkert endilega að éta, hann étur bara eitthvað allt annað og á öðru dýpi heldur en áður. Það er undir veiðimanninum komið að finna út úr því hverju hann er að sinna og koma réttu agni niður eða út til hans. Auðveldlega sagt, erfiðara við að eiga.
FOS 