Ég get verið svolítið seinn til, ekki alltaf með á nótunum, en hver þarf þess svo sem? Þarf maður alltaf að vera alveg á útopnu, fylgjast með og kynna sér allt um leið og það kemur fram?

Það er engin ástæða til að svara þessu upphátt eða á lyklaborðinu, en ég vaknaði upp við það í lok síðasta árs að ég átti ólesna veiðibók. Ekki einhverja nýja heldur 12 ára gamla bók Bob Wyatt, What Trout Want:The Educated Trout and Other Myths. Ég setti hana því á náttborðið mitt (svona eins og hægt er með rafbók) og ætlaði að hafa þar til að glugga í á meðan augnlokin sigu og slökktu á deginum. Í sem styðstu máli, þá kostaði þessi bók mig andvökunótt og nokkra kaffibolla þar til ég hafði klárað hana, mæli eindregið með henni.

Bob þessum Wyatt er margt til listanna lagt. Hann er fæddur vestur í Kanada, byrjaði að veiða upp úr 1956 í Albertafylki og Bresku Kólumbíu, hefur varið töluverðum tíma sínum á Nýja Sjálandi við Taieri-ána, en er opinberlega búsettur í Skotlandi, rétt utan við Glasgow þar sem hann kennir við Glasgow School of Art.

Í þessari bók sinni reifar Bob reynslu sína og leggur hana til grundvallar ýmsum athugasemdum sínum, m.a. kenningum samtíðarinnar um hinn sjálfsmeðvitaða urriða (en. self-conscious). Hann segir að flest allt það sem skrifað hefur verið um urriðann vera á þá leið að fiskurinn sé greindur, tortrygginn og óútreiknanlegur í plotti sínu til að leika á okkur veiðimenn. Með þessu greip Bob mig og ég hélt áfram að lesa þar sem hann víkur máli sínu að áhyggjum veiðimanna af tilfinningalífi urriðans, líkamlegu og sálrænu. Það var minn skilningur að Bob þætt um og ó hvað sakbitnir veiðimenn veigruðu sér við að taka sér fisk til matar, það væri orðin skylda að sleppa öllum fiski, ekki aðeins vegna verndarsjónarmiða, heldur vegna samfélagslegs þrýstings, normalíseringar þess að veiða og sleppa. Ég verð alveg að viðurkenna að þessar hugrenningar Bob höfðuðu svolítið til mín, en svo hélt hann áfram á nótum sem ég hef lítið gefið gaum að hingað til, skömm veiðimanna á eigin atferli. Jú, ég hef alveg skammast mín á vorin þegar ég finn frosinn, gleymdan fisk í kistunni undir einhverju ómerkilegu grænmeti, ónýtan af frostbruna, en það var ekki sú skömm sem Bob meinti.

Bob vildi meina að normalísering veiða og sleppa hefði fært sig á hærra plan þar sem fjöldi silungsveiðimanna hefði orðið áhyggjur af því hvernig silungnum líður með það að vera fangaður. Fiskurinn sé ekki aðeins lifandi vera sem við eigum að bera virðingu fyrir, heldur standi margir veiðimenn í þeirri trú að silungurinn hafi næga sjálfsvitund til að hafa tilfinningar (en.feelings). Þessir sömu veiðimenn rækti með sér skömm á þeirri grimmd sem veiði þeirra felur í sér. Þegar þangað var komið, sigu ekki augnlokin á mér, heldur hakan alveg niður á bringu. Eru virkilega til þeir veiðimenn sem þjást, sakbitnir og niðurbrotnir af skömm á eigin atferli? Bob segir svo vera, sérstaklega í Evrópu þar sem dýravelferðarstefna hefur alið á áhyggjum sem þessum. Ég sjálfur get aðeins svarað fyrir mig, ef ég fer einhvern tímann að þjást af skömm eða vera sakbitinn af stangveiði, þá hætti ég einfaldlega að veiða og sný mér að … afsakið, mér dettur bara ekkert í hug.

Eins langt og vit mitt nær, þá er ég sammála Bob þegar hann efast um að fiskar lifi tilfinningalífi, held mig samt við rökstuddan grun minn að fiskar muni ýmislegt fleira heldur en hingað til hefur verið haldið. Einmitt það að þeir muna gæti verið skýringin á því sem Bob orðar svo „—virðist sem því meira sem við reynum og því fleiri flugur sem við köstum á þá, því erfiðara er að ná þeim. Fyrir marga okkar er þetta einmitt ástæðan fyrir því að okkur finnst íþróttin svona heillandi.“