Veiðikortið 2018

Það er alltaf jafn skemmtilegt að fá gamladags póst, það er þennan sem berst inn um bréfalúguna og þá sérstaklega þennan sem kemur í desember. Mér skilst að formlega komi engar veiðibækur út fyrir þessi jól, en það kemur nú samt alltaf ein veiðibók út; fylgirit Veiðikortsins. Og nú er þessi góða bók kominn inn á mitt heimili, meira að segja í tveimur eintökum þannig að við hjónin þurfum ekki að rífast um hana þegar við viljum fletta henni og láta okkur dreyma um sólríka og fengsæla veiðidaga sem bíða okkar næsta sumar.

Veiðikortið er árviss glaðningur veiðimanna fyrir jól og mér skilst að jafnt aldnir sem ungir taki sig nú til og stilli vöðluskóm út í gluggann í von að Flugnasníkir, Bleikjukrókur eða Urriðakrækir laumi eins og einu Veiðikorti í skóinn. Ef svo ólíkega vill til að enginn jólasveinn á leið um hverfið þessa dagana, geta veiðimenn fest kaup á kortinu á vef Veiðikortsins með því að smella hérna.

Rándýrið í undirdjúpunum

Þeir sem fylgjast með eða stunda veiðar á stórurriða þekkja vel hvaða agn urriðinn lætur glepjast af. Agnið annað hvort lyktar eða bragðast eins og pattaralegur smáfiskur eða þá líkist honum og hreyfir sig eins og smáfiskur. Þetta er vitaskuld sett fram með þeim fyrirvara að urriði, næstum sama hve stór hann er, étur auðvitað lirfur og púpur ef nóg er af þeim eða þær verða á vegi hans. Eina Þingvallaurriðann sem ég hef veitt tók ég t.d á Pheasant #14 þegar ég í raun var að egna fyrir bleikju og sá fiskur fúlsaði ekki við lítilli púpunni.

Tökur stórurriðans fara ekkert á milli mála, þær eru yfirleitt ofsafengnar og það er ekkert verið að tvínóna við þetta. Bleikjan getur verið töluverðan tíma að snuddast í flugunni, skoðar hana varfærnislega, smakkar kannski og tekur hana síðan heldur rólegar en urriðinn. Hann sér eitthvað sem líkist bráð, rennur á bragðið í vatninu og þar með er málið næstum dautt. Að því gefnu að flugan líkist nægjanlega þeirri bráð sem hann á að venjast, þá er eiginlega það eina sem getur komið í veg fyrir töku að hún hagar sér eitthvað einkennilega. Ef flugan fer allt of hratt, þá getur urriðinn einfaldlega misst af henni. Ef hún fer of hægt þá fer honum kannski að leiðast, hver veit.

Urriði á ferð

Ég er ekki neinn stórveiðimaður á urriða en mér hefur yfirleitt gefist ágætlega að draga straumflugur og nobblera inn á nokkuð hressilegum hraða, en alls ekki alltaf á þeim sama. Stuttar pásur á milli spretta geta viðhaldið áhuga urriðans eða það ímynda ég mér í það minnsta. Draga hressilega inn með rykkjum þannig að flugan taki stutta spretti með tilheyrandi sporðaköstum. Litlir fiskar sem flugan á að líkja eftir, þreytast auðveldlega og því er ágætt að hvíla fluguna inn á milli, draga hægar eða hreint ekki neitt. Þetta á sérstaklega við ef ég hef gert mig sekan um að draga allt of hratt, ég finn létt nart en það verður aldrei hrein taka. Kannski er ímyndunaraflið mitt að hlaupa með mig í gönur, en ég séð það þannig fyrir mér að flugan fer einfaldlega of hratt, urriðinn missir af henni og ef hún heldur áfram á þessum ógnarspretti út úr sjónsviði hans þá sleppir hann því einfaldlega að elta hana. Ef flugan fer aftur á móti aðeins of hratt fyrir hann en staldrar síðan við, þá gæti áhugi urriðans haldist lengur og líkurnar aukist á að hann taki.

Þessu til viðbótar þá er til aðferð sem menn hafa beitt með góðum árangri og það er að veiða særðan fisk. Þetta er eitthvað sem ég hef minnst hér á áður, en þetta er þokkaleg vísa og því má kveða hana aftur. Í raunheimum er því þannig farið að ef urriðinn glefsar í bráðina, þá getur hún særst þannig að hún hættir að synda og flýtur upp. Til að líkja eftir þessu þá þarf veiðimaðurinn að eiga flugur með þokkalegu flotmagni. Svo kallaðar brjóstaflugur (e: boobie fly) eru tilvaldar til þessa. Ef maður á ekki slíka flugu, þá má líka reyna flugur með hárvæng úr hirti, þær fljóta líka þokkalega. Kannski verða einhverjar svona flugur á hnýtingarlistanum þennan vetur.

Bann við rækjuveiðum

Ekki kemur mér til hugar að mæla gegn banni við rækjuveiðum í innfjörðum Vestfjarða sem Hafró lagði nýlega til, til þess hef ég enga haldbæra þekkingu á stofnstærð rækju, hvorki þar né annars staðar. Ég ætla aftur á móti að leyfa mér að benda á að rækjuveiði er hin besta skemmtun við sunnanverðan Breiðafjörð, nánar tiltekið í Hraunsfirði.

Hér á ég vitaskuld við að veiða sjóbleikju, reyndar urriða líka, á flugur sem líkjast með einum eða öðrum hætti eftir marfló eða rækju. Þegar ég fór í mínar fyrstu ferðir í Hraunsfjörðinn var ég hreint ekki viss hverju ég ætti von á þarna úti á Snæfellsnesi. Ég hafði heyrt nokkrar skemmtilegar sögur af mönnum sem óðu bleikjuna um allan fjörð, sumir voru í moki á meðan aðrir fengu ekki svo mikið sem eitt nart. Í minni fyrstu ferð tilheyrði ég hópi þeirra síðarnefndu, ég varð ekki var og ég vissi í raun ekkert hvernig ég ætti að bera mig að. Veiðifélagi minn fékk fisk, urriða sem var svo lítill að hann lét lífið við tilraunir til að losa hann af önglinum. Við riðum sem sagt ekki feitum hesti eða bleikju frá okkar fyrstu ferð í Hraunsfjörðinn.

Eftir að hafa rakið raunir mínar á spjallþræði á netinu sendi góður veiðimaður mér sendar myndir af óbrigðulum flugum í rækju- og marflóarlíki sem áttu að gefa einstaklega vel í firðinum. Ég hnýtti nokkrar og prófaði í næstu ferð, en allt kom fyrir ekki. Það var ekki fyrr en ég setti stuttan bleikan Nobbler undir að ég varð var. Síðar í sömu ferð prófaði ég Peacock og hann gaf líka, en eftirlíkingarnar gáfu mér ekki neitt. Þessi reynsla mín varð smátt og smátt til þess að ég lagði öllum rækju- og marflóareftirlíkingum og hélt mig að mestu við Hérann og Peacock með kúluhaus í Hraunsfirðinum. En þar með er ekki sagt að ég hafi gefið rækjur upp á bátinn, ég sanka að mér upplýsingum um þær sem hafa gefið mönnum og þær aðferðir sem menn beita í veiðinni.

Við Hraunsfjörð

Það er víðar sem veitt er á þessa tegund flugna heldur en á Íslandi. Erlendis er töluvert úrval af flóm og rækjum sem svipar töluvert til þess sem við sjáum stundum í innyflum sjóbleikju og birtings. Það er samt sem áður nokkuð stór munur á rækju og fló, sérstaklega háttarlag þeirra. Rækjur skjótast oft til og frá, stökkva með sterklegum afturfótunum, á meðan flær halda sig á rotnandi gróðri eða hræjum og hreyfa sig lítið sem ekki neitt. Af því sem ég hef lesið, þá hefur stærð flugnanna verið stundum að vefjast fyrir mönnum. Marfló við strendur Íslands er yfirleitt þetta á bilinu 0,5 – 2,0 sm. að lengd, frekar flöt á hliðunum með áberandi skel á baki og niður á hliðar. Litur hennar er allt frá drapplituðum yfir í appelsínugult og alveg yfir í dökkbrúnt. Þarna á milli má svo finna ólívugrænar og rauðleitar, þannig að eiginlega má segja að allt geti komi til greina. Margir veiða marfló hægt, láta reka og leyfa fiskinum að týna þær upp líkt og um bobba væri að ræða. Aðrir veiða marfló með hægum inndrætti og þá helst þegar sjór gengur í lón eða ós og ber með sér fló. Þetta var um marfló, en vatnafló er einnig til í mörgum stærðum og litbrigðum. Sjálfur hef ég orðið var við nokkuð stórvaxna vatnafló í ferskvatni á suðurlandi og var hún dökkbrún og gljáandi og töluvert spræk í hreyfingum. Því miður var hafði ég ekki neina svipaða flugu handbæra þegar ég rakst á þessar flær, gaman hefði verið að setja einhverja slíka undir því bleikjan óð hreint og beint í þessu æti rétt fyrir framan mig. Staðgengill nákvæmrar eftirlíkingar var Peacock og hann reyndist ágætlega.

Í vetur ætla ég að hnýta nokkrar flær í mismunandi litum og stærðum og setja í boxið mitt, og það sem meira er, ég ætla að hafa þær handbærar næsta sumar og láta reyna á hvort þær færi mér ekki einhverja fiska.

Kippur

Endalaus leit mín að þurrflugu sem lifir groddaleg köstin mín af stendur yfir þennan vetur, rétt eins og alla undanfarna vetur. Á tímabili þóttist ég himinn höndum tekið þegar ég hnýtti nokkrar Ethel úr hjartarhárum hér um árið, sú fluga flaut og flaut þrátt fyrir mögulega of sveran taum hjá mér og einhverja fiska færði hún mér. Ókosturinn við Ethel er aftur á móti að hún er frekar einhliða, líkir ekkert eftir mörgum tegundum flugna og þá hreint ekki einhverjum smágerðum mýflugum sem maður hefur allt of oft ekki tekist að líkja eftir á vatninu.

Ethel

Mikið lagaðist nú framsetning þurrflugunnar hjá mér þegar ég tók upp á því að klína á þær flotefni, smurði þær vel og vandlega og leyfði þeim að þorna aðeins áður en ég lagði þær fram. Mér hefur tekist bærilega að koma þeim út og þær fljótar, flestar. Aftur á mót virðist fiskurinn hafa eitthvað stórkostlegt á móti því hvernig þær hreyfa sig eða ekki hjá mér. Ég festist nokkuð oft í þeirri kreddu að setja þurrfluguna aðeins undir í þessu margrómaða þurrfluguveðri, en læt þær liggja í boxinu mínu þess á milli. Nokkuð sem getur komið sér einstaklega illa í Íslensku sumri líkt og því sem var síðast. Sjálfur hef ég sagt að þurrfluguveður er ekki til, flugur eru á vatninu mun oftar en við gerum okkur grein fyrir, við einfaldlega greinum þær ekki og ekki heldur tökurnar. Hvað um það, mín upplifun af síðasta sumri var reyndar þannig að þurrflugur fóru afskaplega sjaldan undir, man í raun bara eftir einu tilfelli.

Frostastaðavatn, þar sem bleikjurnar vilja kipp

Í það skiptið hafði ég verið að egna fyrir bleikjur sem lágu í mestu makindum við botninn á vatni einu, þannig að ég hafði tekið fram hægsökkvandi línu og þyngdar púpur. Til skamms tíma bar þetta ríkulegan ávinning og hátt í 20 bleikjur voru komnar í netið mitt þegar þær hættu algjörlega að bregðast við púpunni minni. Ég var svo sem ekkert óvanur þessari hegðun bleikjunnar á þessum slóðum, þannig að ég setti örlítið litsterkari púpu undir og kom henni tryggilega niður til fisksins. Allt kom fyrir ekki, þær högguðust vart um hálfa borðlengd og heldur fór að síga í mig eftir þriðju fluguskipti. Þegar þarna var komið hafði örlítill úði lagst að bakkanum, hitastigið lækkaði raunar lítið þannig að ég hélt áfram að veiða, þ.e. prófa flugur. Kom svo að lokum að lítið annað var eftir í boxinu mínu heldur en þurrflugur. Jæja, af hverju ekki prófa eins og eina slíka? Ég var hvort hið er búinn að prófa flest annað, þannig að undir fór hefðbundinn svört mýfluga, eitthvað í líkingu við Black Gnat. Þar sem geðslag mitt var þegar orðið heldur þungt, kippti ég mér ekkert upp við viðtekið áhugaleysi bleikjunnar á flugunni þar sem hún hreyfðist í því sem mér fannst vera óþolandi rólegheit. Ég er ekki þolinmóður veiðimaður og það kemur iðulega fyrir að mér leiðist enginn eða mjög hægur inndráttur. Það fór svo að í þriðja eða fjórða kasti var mér nóg boðið, reisti stöngina snarlega og ætlaði að pakka saman. En þá gerðist það við það að ég reisti stöngina kom örlítill kippur á fluguna mína og upp frá botninum reis bleikja, uppfull af áhuga á þessu skordýri sem kipptist þarna til á yfirborðinu.

Eftir að hafa landað bleikjunni, lét ég vaða í næsta kast og lagði fluguna fram á svipaðar slóðir, beið augnablik og kippti síðan tvívegis í hana. Það var eins og við manninn mælt, upp frá botninum risu tvær bleikjur og önnur þeirra settir sig með látum á öngulinn. Eftir að hafa endurtekið leikin í örfá skipti, að mér fannst, þá taldi heildarfjöldann í netinu. Það höfðu þá 12 stykki bæst við og mig fór að kvíða fyrir göngunni til baka og pakkaði því saman og lagði af stað. Á röltinu til baka varð mér hugsað til allra þeirra skipta sem ég hafði ekki orðið var þegar ég lét þurrfluguna liggja, hvað ef ég hefði nú kippt í fluguna?

Reykt bleikja á melónu

Það er þekkt að vefja parmaskinku utan um melónu, en færri þekkja melónu með reyktri bleikju. Ég hef aðeins fikrað mig áfram með þetta og þeirrar útgáfu sem mér þótti skemmtilegust skal hér getið.

Ég hef notað gular- og hunangsmelónur sem ég sneiði í þunnar sneiðar sem ég þek síðan síðan ríflega með þunnt skorinni, taðreyktri bleikju. Ég hef reynt að forðast mjúkar og vatnsmiklar melónur þannig að þetta verði ekki of blautt og ókræsilegt. Til að toppa þetta og kitla bragðlaukana hef ég sett örlítinn dropa af tamarind jalapeno sósu frá Hrefnu Sætran ofan á hverja sneið. Það er ótrúleg barátta á milli bragðtegunda sem á sér stað í munninum við þessa blöndu, eitthvað sem kemur virkilega á óvart.

Reykt bleikja á melónu

Umfram allt mæli ég ekki með að útbúa þetta með löngum fyrirvara, þetta er réttur sem þarf að borða áður en melónurnar fara að tapa vökva og virðast taka sundsprett á diskinum.