Misgrip

Þegar þú hefur náð góðum tökum á gripinu, getur haldið því stöðugu út í gegnum allt kastið, prófaðu þá að létta gripið í upphafi framkastsins og auka það síðan jafnt og þétt um leið og þú eykur kraftinn / hraðann í því. Losaðu síðan vel um það þegar þú hefur stöðvað í fremra stoppi og leyfðu stönginni að síga í léttu gripi niður í lægstu stöðu.

Þú vinnur tvennt með þessu; harkan í kastinu nær ekki fram í línuna þegar hún leggst niður og þú verður síður þreyttur í hendinni á löngum veiðidögum.

Úlnliðurinn

Eins og áður hefur komið fram þá eru það tvö atriði sem skipta mestu máli í flugukasti; gripið og stöðugur úlnliður.

Rangt grip
Laus úlnliður
Opinn línubogi

Stöðugur úlnliður er lykilatriði í góðum köstum. Grip sem er ekki rétt og úlnliður sem losnar upp á eru helstu ástæður mistaka og lélegra kasta, hvort heldur í fram- eða bakköstum. Ef við leggjum stöngina þvert í gegnum lófann, t.d. rétt við fingurrætur og grípum þannig um handfangið, þá er meiri hætta á að stöngin snúist og það losni upp á úlnliðnum í kastinu. Það sem við uppskerum er; opinn línubogi (ef þá einhver) og stöng sem þrýstir sé allt of langt aftur í bakkastinu. Aftara stoppið fjarar út og línan slæst í jörðina.

 

Rétt grip
Fastur úlnliður
Fallegur línubogi

Gott stöðugt grip þar sem stöngin hvílir örugglega á ská í lófanum, ekki þvert í gegnum hann, gefur fyrirheit um gott kast. Sé gripinu haldið og úlnliður stöðugur í gegnum allt kastið, flyst orkan betur yfir í stöngina. Ákveðið stopp setur svo punktinn yfir i-ið og við uppskerum fallegan línuboga, höfum fullt vald á línunni.

 

Beinn úlnliður
Laus úlnliður

Stöðugur úlnliður er einnig lykilatriði hvað varðar beinan kastferil. Alltaf skal gæta þess að fluguhjólið vísi beint í kaststefnu, úr fremstu stöðu yfir í þá öftustu og til baka.

Verði misbrestur á þessu og stöngin snýst í greipinni verður kastferillinn ekki beinn, við teiknum sveig í loftinu með stönginni sem línan fylgir. Þessi sveigur getur endað í beinlínis hættulegri lykkju. Við getum fengið fluguna í bakið eða höfuðið og lína og taumur geta flækst saman, sem hefur akkúrat ekkert með vind að gera þrátt fyrir nafnið ‚Vindhnútur‘.

Vísifingur ofaná

Framkast
Bakkast

Hér er enn eitt gripið sem menn hafa mælt með. Ekki ósvipað V-gripinu, nema vísifingurinn er látinn liggja ofan á handfanginu í stað þess að liggja gagnstætt þumlinum. Þeir sem mæla með þessu gripi telja það að mörgu leiti hentugra heldur en V-gripið því veiðimaður á auðveldara með að hlaða stöngina, það sé nokkurs konar málamiðlun á milli þumals ofan á og V-gripsins.

E.S. Þakka flott ‘comment’ Einars í Veiðiheimum við þessu sem lesa má hér. Endilega deilið, þið sem hafið reynsluna.

Þumallinn ofaná

Þegar þú hefur náð að leggja stöngina rétt í lófa þér, þá ert þú kominn með upphafsstöðu eins algengasta grips veiðimannsins, þumallinn ofaná.

Framkast
Bakkast

Þumallinn ofan á er eitt þriggja algengustu gripa sem notuð eru. Mel Krieger og lærlingur hans Christopher Rownes mæla eindregið með þessu gripi og telja það öllum öðrum betur gert til að hjálpa veiðimanninum að hlaða stöngina. Aðrir spekingar setja helst út á þetta grip að veiðimenn sem nota það hneigist frekar en aðrir til að rykkja í og/eða ýta stönginni sem bíður heim hættunni á að stangartoppurinn sé látinn um alla vinnuna.

Í lófa þér…

Einn vanmetnasti hluti flugukastsins er gripið. Oftar en ekki, og þá sérstaklega hjá þeim sem hafa lært listina af sjálfum sér, er gripið rangt og heldur áfram að vera rangt allt þar til reyndur kastkennari tekur mann á beinið. Þannig er því farið með mig og því ætla ég að leita mér aðstoðar.

Ég hef heyrt því fleygt að ein algengasta ástæða þess að menn leita til kastkennara sé að þá langi, en nái ekki tökum á tvítoginu (double haul). Og hvers vegna vilja menn endilega læra tvítog? Jú, til að ná lengri köstum. En sannleikurinn er sá að oft á tíðum geta veiðimenn náð jafn löngum köstum án tvítogs, læri þeir undirstöðurnar fyrst; rétt grip og stöðugan úlnlið.

Þegar ég byrjaði að leita mér upplýsinga um rétt grip rakst ég auðvitað á þetta klassíska; þumallinn ofan á, vísifingur fyrir neðan. Svo rakst ég á aðra grein, þumallinn ofan- og utanvert á haldinu, vísifingur ofaná og fram. Auðvitað fór ég á stúfana og leitaði enn meira og þá kom; þumallinn ofan og utanvert og vísifingurinn gagnstætt. Reyndir veiðimenn og kennarar halda væntanlega áfram um ókomna framtíð að þrátta um hvert sé rétta gripið, allt þar til þeir mögulega komast að þeirri málamiðlun sem mér finnst rökrétt; rétt grip er það grip sem hverjum og einum hentar, svo lengi sem mönnum tekst að halda því út í gegnum kastið og ekki losnar upp á úlnliðnum.

En einhvers staðar þurfum við að byrja. Hvar í lófanum á stöngin heima?

Rétt staðsetning
Gripið

Leggðu stöngina í lófa þér þannig að handfangið liggi rétt fyrir neðan fremri lið vísifingurs og á ská yfir á bergið ofan við litlafingur. Byrjaðu á því að kreppa litla-, baug- og löngutöng um handfangið (ekki of fast). Læstu síðan gripinu með því að þrýsta fingugómum þumals og vísifingurs að handfanginu.

Casts that Catch Fish

Á YouTube má finna ágæta stubba úr myndbandinu Casts that Catch Fish frá On the Fly. Þetta eru stuttar klippur um algengustu mistökin í fluguköstum og hvernig má ráða bót á þeim, ekki ólíkt þeim molum sem ég hef verið að setja hér á bloggið. Því miður má ég ekki birta klippurnar hérna á síðunni, en ég hvet menn til að skoða þær á YouTube með því að smella hér.

Kastklukka?

Smellið fyrir stærri mynd

Hvað er maðurinn alltaf að tala um ‘klukku’ þegar hann er að lýsa köstum? Er hann virkilega svona tímabundinn?

Ekki nema von að einhver spyrji, en þegar vísað er í klukkuna þegar lýst er ferli eða stöðu stangar, þá er um ímyndaða klukku að ræða þar sem veiðimaðurinn stendur inni í henni með fæturnar c.a. kl.6 og andlitið vísar að kl.9  Með þessu er hægt að lýsa ferli stangarinnar alveg frá lægstu stöðu í inndrætti (á milli kl.8 og 9) og aftur til aftara stopps um kl. 1  Með þessa klukku til hliðsjónar getum við sagt að kasttíminn sé á milli kl. 11 og 1. Því styttri kasttíma sem við náum, því minna bil verður á milli neðri- og efri hluta línunnar í kastinu, þ.e. kasthjólið verður minna og línan tekur minni vind á sig, köstin verða fallegri. Og, nei, þegar ég er að veiða þá er ég aldrei tímabundinn.

Double haul – Tvítog

Rétt tvítog getur hjálpað þér að ná lengri köstum. Eins er gott að hafa það í huga að með tvítogi þrengist kasthjólið og það verður því fyrir minni áhrifum vinds en ella, eitthvað sem kemur sér oft vel á Íslandi.

1 – Þegar þú hefur tekið línuna upp og ert lagður af stað í bakkastið, togaðu ákveðið í hana þannig að stöngin hlaði sig enn meira en aðeins fyrir áhrif línunnar í vatninu.

 

 

 

 

2 – Þegar bakkastinu er við það að ljúka, leyfir þú línunni að renna eins langt aftur og hleðsla stangarinnar leyfir. Gættu þess aðeins að sleppa ekki of mikilli línu út í bakkastið þannig að hún kuðlist ekki niður fyrir aftan þig. Þegar línan hefur rétt fyllilega úr sér, hefur þú framkastið …..

 

 

 

 

 

3 – Á sama máta og þú hófst bakkastið, togar þú ákveðið í línuna í upphafi framkastsins þannig að stöngin hlaðist enn og aftur.

 

 

 

 

 

4 – Þegar stöngin nálgast stoppið kl. 11, sleppir þú línunni (leyfir henni að renna lausri í hendi) þannið að það lengist í kastinu.

 

 

 

 

Tímasetningin í tvítogi skiptir miklu máli og mörgum hefur reynst erfitt að samhæfa hreyfingar línu- og stangarhandar þannig að krafturinn nýtist til fullnustu, en í þessu eins og flestu öðru þá gildi að æfa, æfa, æfa ……..

False Cast – Falskast

Þegar skipta skal um stefnu kasts og/eða lengja í því er ágætt að kunna skil á falskasti. Fyrir þá sem veiða á þurrflugu er nauðsynlegt að kunna falskast til að þurrka fluguna á milli þess að hún er lögð út.

1 – Byrjaðu eins og í venjulegu yfirhandarkasti (1, 2 og 3 í Yfirhandarkast).

 

 

 

 

 

 

2 – Þegar línan hefur rétt úr sér í bakkastinu, hefur þú venjulegt framkast. Ef þú vilt lengja í kastinu, skammtarðu aðeins meiri línu út með því að láta hana renna fram úr línuhendinni.

Ef þú vilt forðast að auka-línan sem þú ætlar í framkastið liggi í vatninu og sé því þyngri en sú sem leikur í lausu lofti, prófaðu að taka aðeins meira út af hjólinu og smeygja lykkjunni upp í þig (klemma hana á milli varanna). Ég sá Mel Krieger gera þetta í nokkrum veiðiklippum og prófaði sjálfur, hrein snilld, mun léttari lína í framkasti.

 

3 – Hefðbundið framkast, með ákveðnu stoppi kl. 11, en í stað þess að leggja stöngina niður þegar lína hefur rétt úr sér, ferðu beint í bakkastið aftur (1). Þegar stönginn hefur náð efstu stöðu getur þú skammtað aðeins meiri línu út, alveg eins og í framkastinu.

 

 

Endurtakið falskastið eins oft og þurfa þykir til að finna rétta staðsetningu fyrir fluguna eða til að lengja í kastinu. Mundu aðeins að því lengur sem flugan er í loftinu er fiskurinn öruggur og hann getur meira að segja grætt á ógætilegum falsköstum og forðað sér. Stilltu falsköstum í hóf.

Roll Cast – Veltikast

Þar sem svigrúm er takmarkað fyrir bakkastið er gott að ráða vel við veltikastið.

1 – Lyftu stönginni rólega beint upp og eilítið aftur fyrir kl.1 Með því ættir þú að mynda einhvers konar D séð frá þér til hægri þar sem beini leggurinn er stöngin og belgurinn er línan frá stangartoppi og niður að vatnsfleti.

 

 

 

 

2 – Leggðu af stað með ákveðnu, auknu átaki í framkast og stöðvaðu ákveðið c.a. kl. 11.

 

 

 

3 – Leyfðu línunni að velta fram og út á vatnsborðið meðan þú lækkar stöngina hægt en ákveðið niður í neðstu stöðu.

Overhead – Yfirhandarkast

Yfirhandarkastið er notað til að lyfta línunni upp af vatnsfletinum og staðsetja hana að nýju, með eða án lengingar í línunni.

1 Snúðu beint að flugunni eða þeim stað sem þú vilt að hún lendi á. Gættu þess að taka allan slaka ef línunni áður en þú byrjar að reisa stöngina. Að öðrum kosti er viðbúið að stöngin hlaðist ekki og kastið misheppnist.

 

 

2 Reistu stöngina með ákveðinni, vaxandi hreyfingu beint upp. Þetta losar fluguna upp af vatnsborðinu og gerir stöngina tilbúna í hröðun….

 

 

 

3 Auktu hraðan með vaxandi átaki. Þessi hreyfing mun hlaða stöngina krafti og gera þér kleift að láta línuna rétta úr sér fyrir aftan þig, í bakkastinu.

 

 

 

 

 

4 Stöðvaðu stöngina ákveðið að baki þér, ekki síðar en c.a. kl.1. Ákveðnara og hærra stopp í bakkasti myndar þrengra og fallegra kasthjól.

 

 

 

 

5 Haltu stönginni í fasti stöðu þar til þú finnur að línan hefur rétt úr sér. Létt átak línunnar gefur þér til kynna að nú sé lag að hefja framkastið með jöfnu, stigvaxtandi átaki fram til kl.11 þar sem þú stöðvar hana ákveðið….

 

 

 

 

6 Þegar línan hefur rétt úr sér í framkastinu, lækkar þú stöngina og fylgir henni og flugunni eftir niður á vatnsborðið.

 

 

Misbrestur – Vindhnútur

Smellið fyrir stærri mynd

Ein ástæða vindhnúta er að ferill stangartoppsins heldur ekki beinni línu (180°) frá fremra stoppi til þess aftara. Vegna þess að línan fylgir í raun alltaf toppi stangarinnar getur komið slynkur á hana undir þessum kringumstæðum og flugan fellur niður fyrir línuna og flækist. Lausnin er einföld; haldið kastferlinum í 180° eða reisið stöngina eilítið í bakkastinu.

Misbrestur – Í hnakkann

Smellið fyrir stærri mynd

Eftir að hafa fengið ófáar flugurnar í höfuðið, í orðsins fyllstu merkingu, fékk ég smá tilsögn; Ástæðan fyrir því að þú færð fluguna svona oft í hnakkann er slakur úlnliður og því stoppar þú ekki nógu ákveðið í bakkastinu. Snúðu höfðinu en ekki úlnliðnum og fylgstu með aftara stoppinu. Og viti menn, ég týndi færri flugum eftir þetta og hnakkinn er alveg við það að gróa. Sem sagt; ef hornið á milli stangar og framhandleggjar er meira en 30°og/eða aftara stopp er eftir kl.1, þá opnast kasthjólið í bakkastinu og línan fer sínar eigin leiðir.

Misbrestur – Ekkert kasthjól

Smellið fyrir stærri mynd

Eitt af því sem hrjáði mig lengi vel í fluguköstum, sérstaklega ef ég var búinn að vera lengi að berja vatnið, var að kasthjólið sem línan myndar í framkastinu hvarf. Það bara gufaði upp og bakkastið seig  niður í jörðina. Lengi vel skrifaði ég þetta á hverja aðra þreytu en svo kom orsökin í ljós. Í stað þess að kastferillinn væri tiltölulega stuttur, þ.e. kraft horn á milli fremstu stöðu og þeirrar öftustu, varð hann gleiður, eins og höndin héldi ekki lengur við í fremra og aftara stoppi. Lækningin var einföld; stöðugri úlnliður, öruggara grip og þar með styttri, skarpari kastferill. Sem sagt, ekki þreyta heldur léleg tækni, halda ferli stangarinnar í 180° línu frá aftara til fremra stopps.