Fjórleikur mýflugunnar 2:4

Í fyrsta þætti fjórleiks mýflugunnar var fjallað um blóðorminn og honum lauk með þeim orðum að fáir fiskar aðrir en ungviði eltast við staka blóðorma.

Allt öðru máli gegnir víst með næsta lífsform mýflugunnar sem verður til í nokkrum skrefum þegar lirfan púpar sig húsinu (pípunni) sem hún hefur byggt sér á botninum. Púpur mýflugunnar geta komið fram í ýmsum litum, yfirleitt fölleitar eða brúnar á búkinn en með dekkra höfuð. Ekki má þó gleyma gulleitum og grænum púpum og sumar hverjar eru rauðleitar, jafnvel hárauðar. Litavalinu eru nánast lítil takmörk sett og fer eftir tegundum mýflugna sem eru um og yfir 80 hér á landi. Þegar púpan hefur tekið fullum breytingum, losar hún sig upp og syndir, svamlar eða einfaldlega rís upp að yfirborðinu. Það ku víst vera æði misjafnt hvernig púpan hreyfir sig, sumar hlykkjast áfram í vatninu á meðan aðrar líða um að því er virðist án nokkurrar hreyfingar.

Klikkaður kragi

Það hefur færst í aukana að hnýtarar setji gúmmílappir á allar mögulegar flugur til að gera þær líflegri og þar með meira áberandi í vatninu. Ég hef séð marabou flugur eins og Nobbler og Damsel með gúmmílöppum, nokkrar þekktar púpur eins og Prince Nymph og Copper John og meira að segja klassískar straumflugur eins og Black Ghoast. Kunnugir segja mér að þessa lappir virki og fiskurinn sé hreint og klárt brjálaður í þetta.

Í svipuðum anda hafa margir hnýtarar tekið hefðbundnar púpur og yfirkeyrt kraga á þær til að gera þær meira áberandir í vatni. Upp á ensku hafa menn kallað þessa kraga Crazy Collar og liggur þá beinast við að þýða þetta sem klikkaða kraga á íslensku.

Red Tag

Upphaflega byrjuðu menn að hnýta þessa bústnu kraga eingöngu úr hnakkafjöðrum þannig að þegar þeir blotnuðu og lögðust aftur með búk flugunnar, þá líktu þeir t.d. eftir húsi vorflugunnar eða þá vængjum hennar þegar hún hafði brotist út úr því. Það má eiginlega segja að þessi öfgafullu kragar eigi rætur að rekja til flugu sem kom fram á sjónarsviðið um 1850 og nefnist Red Tag, flugu sem enn það dag í dag er með þeim vinsælli og hefur eignast fjölda óskilgetinna afkvæma.

Á síðari árum hafa menn farið að bæta glitþráðum og ýmiskonar dub efnum í kragana og þannig aukið enn við klikkunina og þeir sem reynt hafa sverja að þessar púpur gefi enn betur en upprunalegu flugurnar.

Fjórleikur mýflugunnar 1:4

Lífsferill mýflugunnar skiptist í fjögur stig; egg, lirfa (blóðormur), púpa og fullvaxta fluga. Þótt útilokað sé að veiðimönnum nýtist fyrsti lífsferill flugunnar, þá má samt segja að fluguveiðimenn geti átt fluguna í fórum sínum í fjórum mismunandi útgáfum og eiginlega nauðsynlegt ef þeir ætla að nýta sér þessa mjög svo vinsælu fæðu fisksins.

Fyrstan skal telja blóðorminn, lirfu mýflugunnar sem verður til úr eggi og grefur sig gjarnan í botn vatna eða festir sig við klappir og steina í ám og vötnum. Þetta er það stig lífsferils mýflugunnar sem varir lengst, þó misjafnlega langt hjá hverri tegund, allt frá örfáum vikum og upp í 1 – 2 ár. Blóðormurinn er orkurík fæða sem silungurinn sækir í hvar sem hann nær til hennar. Þar sem skilyrði eru heppileg getur fjöldi lirfa verið um 200.000 pr.m2 jafnvel meiri. Það er því af nógu að taka fyrir fiskinn og við liggur að manni hrís hugur við að keppa með einn blóðorm við alla þessa mergð. Það getur því borgað sig að leggja smá vinnu í fluguna þannig að hún skeri sig úr, standi framan öllum hinum og gangi í augu fisksins til átu. Raunar er það víst svo að fiskurinn eltir sjaldnast staka blóðorma, veislan fellst í því að úða sem flestum í sig með minnstri fyrirhöfn og því nánast ryksugar hann botninn á ákveðnum stöðum og tekur fjölda upp í sig í einu, aðeins seiði fiska eltast við stakar lirfur.

Samheitið Nobbler

Það ber í bakkafullan lækinn að ég kvarti yfir offramboði á flugum og að ég fyllist stundum valkvíða þegar kemur að því að velja flugu, sérstaklega þegar haft er í huga að á þessari síðu eru upplýsingar og uppskriftir að tæplega 100 tegundum og þær er flestar að finna í geymsluboxunum mínum. Einhverjum kann að detta sjálfskaparvíti í hug og það má til nokkurs sannsvegar færa.

Sú fluga sem fer einna oftast undir hjá mér er trúlega Nobbler. Þetta kvikindi er til í einstaklega mörgum útgáfum og stærðum í mínum boxum og alls ekki alveg ljóst hvert þeirra getur talist til alvöru Nobblers og hvert ekki. Eflaust firrist einhver við mig núna, en ég hef leyft mér að nálgast Nobbler á svipaðan máta og margir aðrir nálgast Woolly Bugger eða Damsel, ég nota Nobbler sem samheiti yfir nær allar marabou flugur sem ég hnýti. Ég hnýti fluguna úr því efni sem mér finnst laða það fram sem ég sækist eftir og hvort ég set vaskakeðju á hann, eina kúlu, keilu eða jafnvel hauskúpu (e: skull head) rænir mig ekki svefni. Búkefnið er eins misjafnt og útgáfurnar mínar eru margar, stundum nota ég chenille, stundum bara venjulegt ullarband eða bara marabou í þá ör-mjóu. Hin síðari ár hef ég líka verið að leika mér að UV chenille, bústnu efni og sleppi meira að segja hringvafinni fjöður um búkinn, en eftir sem áður kalla ég fluguna Nobbler.

Orange Nobbler með UV ívafi

Á stuttum, litlum krók er Nobbler ekkert frábrugðinn hverri annarri gyðlu (e: nymph) og þegar ég leik mér að litum og efnisvali, þá getur hann auðveldlega komið í stað fjölda flugna sem fall í þann flokk. Á hefðbundnum votflugukrók #8, sem ég tel Stefán Hjaltested Nobbler fóstra nota, er hann skæður þar sem hornsíli eru á ferð, þ.e. Nobblerinn.

Í vötnum þar sem stærri fiskur heldur til og hefur vanist á að éta nánast allt sem syndir kringum hann leyfi ég mér að skipta hefðbundnu chenille alfarið út og nota tinsel chenille í staðinn. Strangt til tekið skiptir Nobbler þá um nafn og heitir Humungus upp á útlensku eða Veiðivatnagull eða þá eitthvað enn annað upp á Íslensku. Fyrir mér er þetta nú eftir sem áður Nobbler, hvort sem hann er gylltur, koparlitaður eða silfraður.

Nýflugur

Þeir sem hnýta sínar flugur sjálfir eiga vanda til þess að hnýta mun fleiri gerðir heldur en þeir í nokkurn tíma nota. Ég í það minnsta verð stundum bara að prófa að hýta einhverja áhugaverða flugu sem ég hrasa yfir á rápi mínu um veraldarvefinn og þá verða yfirleitt til þrjár til fimm slíkar sem fara í geymsluboxið mitt. Eins og ég hef áður sagt frá, þá er ég með nokkur stór box sem ég safna í og úr þeim fylli ég á vestisboxin mín. Eftir öll þessi ár er ég enn að velkjast með forskriftina að því hvernig ég vel í þessi vestisbox.

Ég hef yfirleitt reynt að rifja upp og fletti þá gjarna í veiðisögum hér á síðunni hvaða flugur voru að gefa hverju sinni. Þetta verður því miður oft til þess að ég rek augun í flugur á hnýtingartímanum sem aldrei fengu far með mér í vestinu og eins líklegt að þær komi til með að eyða ævinni í geymsluboxinu.

Sú veiði sem ég stunda er alls ekki alltaf í næsta nágrenni við fararskjóta minn og ekki alltaf ljóst í upphafi gönguferðar hvernig aðstæður eru á veiðistað, í hvaða æti fiskurinn er hverju sinni o.s.frv. Því var ég lengi vel með fern box í vestinu, en hin síðari ár hef ég sameinað vot- og þurrflugur í eitt box og er þá að auki með eitt undir púpur og annað undir straumflugur. Nú er ég alvarlega að spá í að fjölga boxunum aftur, vera með eitt á hnýtingarborðinu mínu í vetur og setja eina og eina af nýju flugunum í það ef mér sýnist kvikindið vera líklegt til afreka. Næsta vor get ég síðan sett þetta box í vestið mitt og stefni á að opna það box fyrst þegar á veiðistað er komið næsta sumar og auka þannig líkurnar á að prófa þær nýju.

Ofmetið gáfnafar

Í gegnum tíðina hefur virðing mín fyrir silunginum aukist jafnt og þétt. Ekki svo að skilja að hún hafi verið eitthvað sérstaklega lítil á einhverjum tímapunkti, þvert á móti. Ég er alinn upp við að virða allt sem lifandi er, hvort heldur það tilheyri fánu eða flóru. En með árunum hefur það bankað ítrekað í kollinn á mér að silungurinn geti bara ekki verið jafn heimskur og af er látið. Það er að vísu tilhneigð okkar mannanna að tengja gáfur við allt það sem tekst að leika á okkur, en það á trúlega meira skylt við það að við viljum halda reisn okkar og gerum því ráð fyrir að andstæðingurinn, bráðin í þessu tilfelli, sé skynigædd lífvera.

Ein af eilífðarspurningum fluguveiðinnar er sú hvað geri flugu að góðri flugu. Þessi spurning á ekkert skylt við það hvort fluga sé falleg eða ekki, segi ég því stundum eru flugurnar mínar einfaldlega mjög ljótar, en þær veiða. Við sjáum hvað er falleg fluga, hún höfðar til fegurðarmats okkar, við greinum smáatriði hennar, handbragð hnýtarans og hvernig efninu hefur verið raðað niður á krókinn, frágang o.s.frv. Samkvæmt sprenglærðum líffræðingum, þá hefur silungurinn mjög takmarkaða hæfileika að greina smáatriði í umhverfinu og þar skilur á milli okkar. Það eru oft á tíðum smáatriðin sem fá okkur til að dást að flugu. Fiskurinn aftur á móti greinir stóru myndina og samþykkir eða ekki þá flugu sem við setjum fyrir hana.

Flest okkar sjá t.d. orðið FLUGA á myndinni hér að ofan. Burtséð frá því að fiskar kunna ekki að lesa, þá mundi silungurinn ekki líta við þessu sem æti, þetta eru bara punktar á stangli þótt við náum að geta í eyðurnar og sjáum að þetta er FLUGA.

Til þess að ná athygli fisksins þarf eitthvað meira til, t.d. skott, frambúk eða einfaldlega vöndul af einhverju sem glitrar og laðar hann að. Það þarf ekkert endilega að vera flókið, það þarf bara að líkjast einhverju æti eða æsa fiskinn nægjanlega upp til að taka.

Við getum ennþá lesið FLUGA út úr þessu en í þetta skiptið er komið glimmer og eggjandi áferð á hana og líkurnar hafa aukist verulega á að silungurinn sýni henni áhuga. Fiskar hafa ekki þær gáfur sem þarf til að draga ályktanir. Það sem kemur þeim fyrir sjónir er það sem þeir sjá og þeir eru algjörlega sneyddir þeim hæfileika að geta í eyðurnar. Góð fluga þarf einfaldlega að koma þeim rétt fyrir sjónir; líkjast sköpulagi fæðunnar, hreyfast líkt og fæðan og vera af passlegri stærð. Ef það næst, þá erum við að tala um góða flugu.