Hrekkurinn sem klikkaði

Tíminn flýgur hratt og mér finnst eins og það séu aðeins örfáir dagar síðan ég lagði í smá hrekk og setti inn á Febrúarflugur. Þannig var að ég var að dunda eitthvað við hnýtingarþvinguna og ég var kominn með einhverja byrjun að flugu að því ég hélt eftir eigin höfði. Hvort ég hafi staðið upp til að ná mér í kaffibolla eða svara símanum, þá atvikast það þannig að þegar ég kem aftur að þvingunni þá sé ég að flugan er í raun ljót útgáfa af þekktri laxaflugu sem ég ætlaði hreint ekkert að hnýta, Undertaker.

Hrekkurinn sem klikkaði

Ég lét slag standa og kláraði að setja einhvern ólögulegan væng á fluguna, tók mynd af henni og smellti inn í Febrúarflugur með þeim orðum að trúlega þekkti urriðinn ekki haus né sporð á muni laxaflugu og silungaflugu. Kerskni mín náði víst ekki alveg í gegn, því þekktir veiðimenn og hnýtarar vottuðu að þeir hefðu tekið bæði urriða og bleikju á Undertaker. Mér fannst eiginlega að brandarinn hefði snúist í höndunum á mér og rekið mér hressilegan löðrung.

Undertaker (ekki hnýtt af undirrituðum)

Núna er ég búinn að hnýta nokkra Undertaker í smærri stærðum og setja í boxið mitt fyrir sumarið. Þetta er falleg fluga og það væri synd og skömm að reyna hana ekki í silunginn fyrst hún hefur gefið.

Votflugur að vori

Þegar ég fór yfir hvaða flugur gáfu mér best á síðasta ári, þá stóðu marabou flugur upp úr, nokkuð sem kom ekki neitt sérstaklega á óvart. Ég átti alveg eins von á að púpur væru í öðru sæti, en svo var nú ekki. Það voru votflugur, nánar tiltekið soft hackle flugur sem voru í öðru sæti, svona mitt á milli marabou flugna og púpa.

Mér fannst þetta svolítið skemmtilegt, því fyrir ári síðan gat ég þess einhvers staðar að ég mér þætti þetta elsta form veiðiflugna ekki njóta sannmælis og ég ætlaði að leggja meiri áherslu á að nota þær. Algjörlega óháð því að þessar flugur hafa alltaf höfðar mikið til mín.

Einmitt um þessar mundir er lífríkið að vakna af vetrardvalanum og einhver kann að segja að þá styttist í að votflugurnar fari aftur undir. Já, og þær ættu reyndar að vera farnar undir nú þegar, því soft hackle flugur eru ekkert síður góðar til síns brúks snemma vors, rétt áður en lífríkið smellur alveg í gang. Hvort sem það er hegðan hringvöfðu fjaðrarinnar í vatni eða eitthvað annað, þá virðast þessar flugur glepja fisk ekkert síður rétt áður en lirfur og púpur taka til við að umbreytast í fullvaxta skortdýr.

Hringvafin fjöður um búk sem líkir að einhverju leiti eftir púpu getur líkt eftir hýði hennar þegar fluga er dregin. Að sama skapi getur þessi fjöður líkt eftir fálmurum eða fótum lirfunnar þegar hlé er gert á inndrætti og fjaðrirnar rétta úr sér. En hvers vegna virkar þetta jafnvel þótt engin skordýr eru komin á kreik? Mér skilst á þeim greinum votflugufræðinga sem ég hef lesið, og trúið mér að þær eru nokkrir á alnetinu, að silungurinn hugsi ekki endilega rökrétt. Svo lengi sem þeir hafi yfir höfuð vaxið úr grasi við skordýraát, þá sé það greypt í kvarnir þeirra að u.þ.b. svona eða svona lítið skorkvikindið út. Ekki það að ég telji fiska hugsa mikið, en þetta er eitthvað í líkingu við að ef dýrið lítur út eins og önd, gaggar eins og önd, vaggar eins og önd, þá hlítur það að vera önd. Ef flugan lítur út eins skordýr, hreyfir sig eins og skordýr, þá hlítur það að vera skordýr og þá er eins gott að smella skoltunum utan um það.

Léttur í botni

Eins skemmtilegar og mér finnast púpur vera, þá fer því fjarri að mínar sverji sig í ætt við frænkur sínar frá Tékklandi, þessar sem eru í yfirvigt. Þegar ég byrjaði að hnýta flugur við eldhúsborðið hérna um árið, þá var ég alls ekki viss hve þungar, þungar púpur ættu að vera. Ég hafði til hliðsjónar einhvern bækling sem hét Euro Nymphing og í þeim bæklingi voru þær allar með kúlu í yfirstærð og öngulinn vandlega vafinn með blýþræði. Ég á einhverjar af þessum fyrstu púpum mínum ennþá, flestar hafa þó orðið steinum að bráð í gegnum tíðina, ef ekki úti í vatni, þá fyrir aftan mig á bakkanum.

Þar sem ég bjó ekki svo vel að hafa aðgang að leiðbeinanda sem gat frætt mig um undirstöðuatriði púpuhnýtingar, kosti og galla og þá sér í lagi til hverra nota viðkomandi púpa væri ætluð, þá framleiddi ég einhvern ógjörning af púpum sem sverja sig meira í ætt við byssukúlur heldur en skordýr. Flestar af þessum púpum voru víst ætlaðar til veiða í stríðum straumi lækja og smááa þar sem það gilti umfram allt að koma þeim niður, fljótt og örugglega. Þessi misskilningur minn leiðréttist fljótlega og með tíð og tíma hafa púpurnar mínar tekið sig á og lést allverulega án þess að verða óþarflega horaðar.

Hin síðari ár hef ég meira að segja verið að föndra flugur sem eru aðeins lítillega þyngdar ef þá eitthvað. Ég er kannski mjög smitaður af áhuga mínum á votflugum, þessum klassísku vængjuðu aflaklóm sem komu fram á sjónarsviðið löngu áður en elstu núlifandi menn urðu svo mikið sem blik í auga.

Meira að segja blóðormurinn minn er ekki lengur þyngdur, ef undan er skilin glerperlan sem ég nota í hann. Öll lögmál um blóðorm sögðu mér í upphafi að gleyma þessari tilraun, blóðormurinn væri fastur á botninum og þar ætti ég að veiða hann, sérstaklega fyrripart sumars. En, viti menn þetta mótív að flugu hefur gefið mér ágætlega og smátt og smátt hefur hún farið oftar undir og því sífellt gefið betur. Flugur sem þessa veiði ég á intermediate línu í ekkert of löngum taumi. Kosturinn við þetta er að ég næ henni niður í vatnaveiðinni (á endanum), flugan verður síður viðskila við tauminn og tekur sjaldan upp ástríðufullt ástarsamband við botnfast grjót. Svo skemmir ekki að það er lítið mál að fá hana til að rísa alveg upp að yfirborðinu og veiða hana þar.

Eyrnamerktar flugur

Það hefur lengi tíðkast að eyrnamerkja ákveðnar flugur ákveðnum tegundum fiska. Við þekkjum flugur sem eru seldar sem laxaflugur og við þekkjum flugur sem eru eyrnamerktar silungaflugur. Það getur verið hin ágætasta skemmtun að bera þessar tvær gerðir flugna saman og þá kemur nú stundum sitthvað skemmtilegt í ljós.

Tökum sem dæmi Black Ghost, þessa víðfrægu flugu Herbert L. Welch frá árinu 1927. Hverjum hefði dottið í hug að þessi laxafluga væri jafn gjöful í silungs eins og raun ber vitni. Já, það er fyrst minnst á Black Ghost sem salmon fly en guði sé lof datt einhverjum í hug að setja hana undir í bleikju og gerði góða veiði. Trúlega var einhver þá þegar búinn að setja hana undir fyrir urriða og væntanlega gert álíka góða hluti. Góður kunningi minn fussar reyndar ítrekað þegar rætt er um sérstakar laxaflugur og sérstakar silungaflugur. Segir að fiskurinn hafi ekki hugmynd um þessa mannlegu múra sem byggðir hafa verið utan um flugur og því ekkert að marka þetta, fiskur tekur flugu óháð því í hvaða flokk mannskeppnan hefur sett hana, svo lengi sem hún höfðar til hans.

Mér fannst áberandi í sumar  sem leið að laxaflugan Green Butt væri nefnd sem gjöful fluga í lax. Ég trúi því alveg að þessi fluga hafi gefið, því á sama tíma tók ég nokkra væna urriða á svartan Nobbler með grænum rassi. Nú ætla ég ekki að birta myndir af þessum flugum, aðeins lýsingu í grófum dráttum; svartur búkur með silfurvöfum sem endar í neongrænum rassi, svartur vængur sem nær búklengd aftur fyrir krók. Nú má hver sem er geta sér til um hvora fluguna þessi lýsing á betur við.

Upp úr miðju síðasta tímabili fór ég í nokkur vötn þar sem silfurlituð hornsíli voru nokkuð áberandi. Ég rótaði í boxunum mínum og fann nokkra Dýrbíta sem svöruðu þokkalega til útlits þessara hornsíla, þó ekki alveg, en þeir gerður sitt gagn og við veiðifélagarnir veiddum ágætlega. Í haust fór ég síðan á stúfana á netinu og leitaði að flugum sem samsvöruðu betur þessum hornsílum sem ég rakst á. Nú veit ég ekki hve margir lesenda hafa stundað sjóstöng, hvað þá í Karíba- eða Kyrrahafinu, en ég rakst á mjög girnilega flugu sem mig langar að prófa, verst er að hún er eyrnamerkt Bonefish og slík skeppna er barasta ekki til hér á landi og samkvæmt því ætti þessi fluga ekki að gefa mér neitt í íslenskum vötnum.

Ég er nú samt tilbúinn að láta á þetta reyna og hef hnýtt nokkrar svona flugur og ætla að prófa þær á íslenskum urriðum og bleikjum næsta sumar, kannski hafa þessir fiskar bara ekki hugmynd um að þessar flugur séu ætlaðar í alsendist óskilda fisktegund úr hlýsjó sunnanundan miðbaug jarðar.

Fjórleikur mýflugunnar 4:4

Lokaþáttur fjórleiksins greinir frá afdrifum þeirra flugna sem ná að brjótast upp úr vatninu, verða að fulltíða einstaklingum í afar skamman tíma.

Lokastig lífsferils mýflugunnar er vitaskuld fullvaxta fluga. Þá erum við farin að tala um örsmáar þurrflugur sem sitja á yfirborði vatnsins, nýta sér yfirborðsspennuna og líkja þá eftir flugum sem annað hvort hafa ný lokið við að brjótast út úr púpunni eða eru á síðustu augnablikum ævinnar þegar þær koma til baka út á vatnið til að leggja grunninn að næstu kynslóð, verpa. Þetta síðasta lífsstig mýflugunnar varir einna skemmst af öllum fjórum stigunum og varir að öllu jöfnu ekki nema dag eða nokkra daga. Fljótlega eftir að flugan tekur á sig fullvaxta mynd, makar hún sig og verpir eggjum næstu kynslóðar í vatnið.

Veiðimenn geta því nýtt sér tvenn tækifæri til að egna fyrir fisk þegar flugan hefur náð fullum vexti; þegar hún hvílir á vatninu eftir að hafa brotist úr út púpunni og þegar hún kemur aftur og verpir. Hvoru tveggja varir aðeins í afar skamma stund og því er eins gott að vita nákvæmlega hvar þurrflugan er í boxinu.

Fjórleikur mýflugunnar 3:4

Í öðrum þætti fjórleiksins var fjallað um púpur mýflugunnar á meðan hún þroskast, dvelst í vatninu og leitar upp að yfirborðinu. Færist nú fjör í leikinn og dramað tekur völdin.

Þegar upp að yfirborðinu kemur verður á vegi mýflugunnar sá veggur sem reynist þeim einna erfiðastur á lífsferlinum, yfirborðsspenna vatnsins. Í gegnum þessa filmu verður púpa að brjótast til að komast á fjórða og síðasta lífsstig sitt, verða að flugu. Yfirborðsspenna vatns fer minnkandi með hækkuðu hitastigi og því er það að við sjáum aukningu í mýi þegar heitt er í veðri og púpurnar eiga auðveldara með að brjótast i gegnum vatnsfilmuna. Að sama skapi eiga púpurnar erfiðara með að brjótast i gegnum filmuna ef yfirborðskæling (vindur) eykst. Undir þeim kringumstæðum má oft á tíðum sjá silung í verulegum uppitökum þegar hann nýtir sér samsöfnun púpa við yfirborðið sem ekki tekst að brjótast í gegnum filmuna. Þá er ekki úr vegi að veiðimenn hafi yfir að ráða s.k. emerger, þ.e. flugum sem líkjast fullþroska púpum sem hanga rétt undir yfirborði vatnsins.